درگفتوگوي ايسنا با صاحبنظران بررسي شد/1/ راههاي تحقق حق ايران در خصوص برخورداري از فنآوري هستهيي
اينكه استفاده از فنآوري هستهيي حق اوليه و طبيعي ايران و هر كشور ديگري است، موضوعي است كه هيچ كس حداقل در گفتار توان ناديده گرفتن آن را ندارد و به گونهاي همه به آن اذعان دارند؛ حتي كشورهاي غربي و در راس آنها آمريكا هم كه كارشكنيهاي عملي در اين خصوص را دنبال كرده است، هيچ وقت در اظهارات خود آنرا انكار نكرده است. در داخل كشور نيز همه براين موضوع تاكيد دارند، اما موضوعي كه در اين رابطه مطرح ميشود اين است كه راههاي تحقق اين حق اوليه و طبيعي چيست و در شرايطي كه مشكلات و سختيهايي در راه تحقق آن بواسطه اقدامات و تلاشهاي آمريكا و اسراييل در مجامع جهاني بوجود آمده است، چگونه در راستاي محقق ساختن آن بايد عمل كرد؟ در اين ميان موضوع پروتكل الحاقي و بحث امضا يا عدم امضاي آن حداقل در مقطع زماني فعلي اهميت خاصي پيدا كرده است؛ به گونهاي كه عدهاي معتقدند امضاي پروتكل الحاقي مواضع و مشكلات را نه تنها برطرف نميكند، بلكه آنها را بيشتر نيز خواهد كرد، لذا نبايد زير بار پذيرش اين پروتكل برويم. از سوي ديگر عدهاي معتقدند كه با توجه به اظهارنظرهاي مقامات غيرآمريكايي مثل اروپاييان و شايد روسها پذيرش پروتكل الحاقي ميتواند بهانههاي آمريكا را از بين برده و تلاشهاي آن كشور براي مشكلتراشي در مسير دستيابي ايران به حق طبيعي خودش را خنثي كند، در اين ميان نظر ديگري نيز مطرح ميشود؛ مبني بر اينكه بايد بصورت مشروط با پروتكل الحاقي موافقت شود و در قالب شرط تحفظ كه در بحث هاي حقوق بينالملل جايگاه قابل قبولي دارد، موضوع پروتكل مورد توجه قرار بگيرد كه در اين خصوص حتي طبق اخبار منتشر شده، خود آمريكا هم كه پروتكل الحاقي را تا به حال نپذيرفته است با شرط عدم بازرسي از مراكز امنيتي و سياسي اين كشور،حاضر است تا موضوع امضاي پروتكل الحاقي را قبول كند.
مصاحبه روز گذشته دكتر خرازي، وزير امور خارجه كشورمان مبني بر اينكه در صورتي كه ايران بتواند به فعاليتهاي غنيسازي اورانيوم خود ادامه دهد، مايل به امضاي پروتكل الحاقي ميباشد، فرصت مناسبي را ايجاد كرد تا موضوع اينكه در حال حاضر از چه طريقي ميتوان حق طبيعي ايران براي استفاده از فنآوري هستهيي را محقق كرد و به رفع موانع موجود در مسير تحقق آن همت گمارد، مورد بررسي قرار داد. در اين زمينه خبرگزاري دانشجويان ايران گفتوگوهايي را با صاحب نظران انجام داده است كه حاصل آن درپي ميآيد:
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
*طه هاشمي:
شرط اصلي اين است كه آژانس اين باور رابوجودآوردكه همسو باسياست سلطهطلبانه آمريكا نيست
* احسان نراقي:
- مشروعيت البرادعي و آژانس بيش از دولت آمريكا و بوش است
- نبايد فكر كنيم آمريكا جريان فايق را در دست دارد
* مرتضي نبوي:
ضمن اين كه تحولات بينالمللي را قبول داريم اما از حق طبيعي خود چشمپوشي نميكنيم
*دكتر مولايي:
اگر براي پذيرش پروتكل شروطي مطرح شود؛ اين شروط بايد متضمن منافع ملي باشد
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
طه هاشمي:
شرط اصلي اين است كه آژانس اين باور رابوجودآوردكه همسو باسياست سلطهطلبانه آمريكا نيست
شرط اصلي اين است كه بازرساني كه سازمان انرژي اتمي براي بازرسي فعاليتهاي هستهيي ايران ميفرستند؛ كاملا بيطرف باشند و سازمان بايد اين باور را در ايران بوجود آورد كه همسو با سياستهاي سلطهطلبانهي آمريكا نيست.
دكتر طه هاشمي، مدير مسوول روزنامهي انتخاب در گفتوگو با خبرنگار سياسي - خارجي ايسنا با بيان اين مطلب گفت: اگر اين مسائل صورت گيرد هيچ مانعي براي امضاي پروتكل وجود ندارد هرچند كه توجيه طرفين نيازمند زمان است و اين آغاز حركتي است كه ايران انجام داده و ميتواند فشارهاي متوجه ايران را تعديل نمايد. البته بايد خاطر نشان كرد كه طبق قانون هر قرادادي بايد مسير قانوني خود را طي كند تا امضاي آن قرارداد از استحكام قانوني برخوردار شود.
وي ادامه داد: به تصور من هيچ ترديدي نبايد داشت كه صرف نظر از قدرتهاي سلطهگر كه تمامي پيشرفتها را در سايهي اهداف سلطه طلبانهي خود تعريف ميكنند، افكار عمومي جامعهي جهاني بدون ترديد با استفاده از علم و تكنولوژي و پيشرفت در حوزه فنآوري هستهيي هيچ مخالفتي ندارد.
طه هاشمي تصريح كرد: ايران كه يك كشور در حال توسعه است، حق مسلم و طبيعي خود ميداند كه در اين حوزه اقدام كند. شرط توسعه در هر كشوري كاوشهاي علمي است و اين مساله را كيست نداند كه در دنيا تمامي برنامههاي توسعه و موفقيت آنها مرهون تلاشهاي علمي دانشمندان آن جوامع بوده است.
وي با تشريح كاربردهايي كه انرژي هستهيي در زمينههاي مختلف دارد؛ تاكيد كرد: امروزه بسياري از كشورها ناگزير هستند تا مواد اوليهي غني سازي اورانيوم را از كشورهاي مختلف وارد كنند، تكنولوژي و حتي دانشمندان آن را وارد كنند؛ كه كار مشكلي است، اما در كشوري كه هم مواد اوليه آن وجود دارد و هم دانشمنداني كه در اين حوزه فنآوري و تخصص بالايي دارند؛ حضور دارند و هم نياز وجود اين تكنولوژي احساس ميشود؛ پس عقل سالم ميگويد كه در اين حوزه فعال باشيم.
حجتالاسلام طه هاشمي با تاكيد بر اينكه وظيفهي ما است تا انرژيهاي فسيلي را براي نسلهاي آينده حفظ كنيم؛ گفت: با اين منطق هيچ جايي در دنيا نبايد مخالف باشد؛ مگر اين كه به طور كلي كساني كه باهرگونه رشد و توسعهي جمهوري اسلامي مخالف هستند؛ روبرو شويم كه نمونهي بارز آن آمريكا و اسراييل است.
مدير مسوول روزنامهي انتخاب تاكيد كرد: حتي اگر ما اعتماد سازمان انرژي اتمي را جلب كنيم و حتي تمامي قراردادها را امضا كنيم؛ باز يك بهانهاي براي جلوگيري از توسعه و رشد دارند، اما اين مساله هم به اين معنا نيست كه ما ناشيانه برخورد كنيم. ما بدون ترديد بايد اعتمادسازي را داشته باشيم يعني بايد افكار عمومي دنيا را كه امروز آمريكا با تزوير در حال تغيير آن است، توجيه كنيم و تلاش آمريكا براي ايجاد يك اجماع جهاني عليه جمهوري اسلامي را خنثي كنيم.
وي با بيان اين اعتقاد خود كه بايد افكار عمومي جهان را جهت دهيم، خاطر نشان كرد:خروج از NPT مساوي اين است كه تبليغات آمريكا نسبت به اين كه ايران اهداف غيرصلحآميز را تعقيب ميكند، وسيعتر و تاثيرگذارتر شود.
دكتر طه هاشمي با بيان اينكه در خصوص موضوع هستهيي بايد اقداماتي صورت گيرد، به تشريح اقدامات مدنظر خود پرداخت و گفت: اول اين كه دنيا را متقاعد كنيم كه ما نياز داريم و امكان آن را داريم تا در اين حوزه فعال شويم و نكتهي دوم اين است كه بايد آنها كه بي طرف هستند را به اين اعتماد و اطمينان برسانيم كه ما استفادهي صلحجويان داريم، تا جلوي اين اجماع گرفته شده و تفرقه ميان آمريكا و كشورهاي مستقل دنيا به وجود آيد؛ تا بتوانيم با اين وضعيت هرگونه انزواطلبي را كنار بگذاريم.
وي ادامه داد: امروز هر حركتي، اقدامي و برنامهاي در دنيا متاثر از سياستهاي بينالمللي و جهاني است و ما بايد در دنيا حضور داشته باشيم؛ تا آن چه كشور را تهديد ميكند؛ جلوي آن را بگيريم و بتوانيم يك تعامل برقرار كنيم تا كشور را به سمت يك توسعهي مطلوب برسانيم.
مدير مسوول روزنامهي انتخاب در خصوص برخوردهاي دوگانهي آژانس گفت: آژانس و به خصوص شوراي حكام تحت فشار آمريكا اين قطعنامه را صادر كرد و ما نبايد ترديدي در آن داشته باشيم. اما اين كه آمريكا چگونه توانست حتي كشورهاي مستقل را همراه خود كند و حتي كشورهايي را كه در گذشته مثل كانادا و ژاپن با ايران تعارض و تقابلي نشان نميدادند؛ به همراه داشته باشد؛ نشان از آن دارد كه آمريكا با يك امكان فراواني براي توجيه كشورها عليه ما وارد ميدان شده بود و ما نيز متناسب با امكاني كه آمريكا در اختيار داشت؛ بايد حضور پيدا ميكرديم و آنرا خنثي ميكرديم كه در هر صورت نشد.
وي تاكيد كرد: منطقي است كه فشار بياوريم تا سياست دوگانهاي كه سازمان انرژي اتمي و آمريكا نسبت به اسراييل دارند؛ اصلاح شود، اتفاقا منطق بسيار قوي هم هست و دنيا حقيقتا اين منطق ما را ميپذيرد كه اسراييل بايد خلع سلاح شود.
طه هاشمي در خصوص بحث پروتكل الحاقي گفت: بحث امضاي پروتكل الحاقي اين گونه شده است كه يك جناح سياسي ميگويد كه خوب است تا امضا كنيم، اما شرط ها را هم بگذاريم و اصرار هم كنيم؛ سازمان انرژي اتمي بايد براي ما اعتماد سازي كند. سازمان هم بايد يك اعتماد سازي نسبت به ايران بكند.
دكتر هاشمي در خصوص مباحث مربوط به امضا يا عدم امضاي پروتكل خاطر نشان كرد:يك گروهي ميگويند اين كار را انجام دهيم؛ جريان رقيب اين گروه ميگويد كه ما بايد از NPT خارج شويم؛ چرا كه نظر دارند تا مخالف آنها عمل كنند؛ لذا جريانها به مصالح ملي توجه نميكنند.
طه هاشمي تاكيد كرد: از آن سمت هم به همين منوال است به گونهاي كه اگر ما برويم و بي قيد و شرط و رويه بگوييم كه هر قراردادي را در دنيا امضا ميكنيم؛ اين مساله نيز صحيح نميباشد؛ زيرا هم اكنون آمريكاييها 6 سال است كه مذاكره ميكنند تا پروتكل الحاقي را امضا كنند، اما امضا نكردهاند.
مدير مسوول روزنامهي انتخاب در تشريح چگونگي راي گيري در شوراي حكام گفت: قطعنامهاي كه صادر شد بدون ترديد تحت تاثير تبليغات آمريكا بوده، اما در عين حال نگراني كشورها را نيز نبايد ناديده انگاشت. لذا ما نبايد يكطرفه قضاوت كنيم و بگوييم تمام اعضايي كه در آنجا بودند هم آمريكايي هستند و به حرف آمريكا عمل كردهاند. اين گونه نيست زيرا حتي اتحاديهي اروپا هم به يك باره به سمت سياستي كه آمريكا اعلام ميكند؛ نميرود آن زماني كه اتحاديهي اروپا در مقابل آمريكا ميايستاد آمريكايي نبودند، اينجا آمريكايي شدند؟
--------------------------------------------------------------------------------
* احسان نراقي:
- مشروعيت البرادعي و آژانس بيش از دولت آمريكا و بوش است
- نبايد فكر كنيم آمريكا جريان فايق را در دست دارد
دكتر احسان نراقي، محقق و نويسنده در گفتوگو با خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) به بررسي بحث قطعنامهي شوراي حكام و موضوعات پيرامون آن پرداخت. آنچه در زير ميآيد، گفتوگوي تفصيلي خبرنگار سياسي- خارجي ايسنا با وي است:
ايسنا: ارزيابي شما از صدور قطعنامهي شوراي حكام عليه ايران چيست؟
- اولتيماتوم اين قطعنامه اضافي بود و تحت فشار آمريكا مطرح شد و تا حدودي كانادا نيز در آن نقش داشت كه تا قبل از موضوع خانم كاظمي هميشه با ما همراه بود، اما اين اولتيماتوم به معني باخت ما نيست، بلكه خطاب به رييس آژانس است كه بايد گزارشاش را تا 9 آبان ارايه دهد. ايران مظلومي است كه در اين قطعنامه به صورت ظالم جلوه داده شده است. بايد با تدبير و ديد سياسي عمل كنيم، چرا كه آمريكا دنبال ماست و اسراييل ميخواهد ما نباشيم. بهتر است با عملكردي سياسي به طرفداران و دوستانمان كمك كنيم تا از ما حمايت كنند؛ نبايد فكر كنيم آمريكا جريان فايق را در دست دارد؛ چرا كه عكس اين مطلب در جريان جنگ عراق ثابت شد. اگر گزارش البرادعي مثبت باشد، بهانهاي دست كسي ندادهايم و همان طور كه امين زاده، معاون وزير امور خارجهي كشورمان هم در مصاحبهاش گفته است، بايد با تدبير عمل كنيم، بهتر است مبارزه با بيتدبيري اشتباه گرفته نشود.
رهبر انقلاب، رييسجمهوري و ساير مسوولان سلاحهاي كشتار جمعي را تحريم كردهاند، پس وقتي مقاصدمان از فن آوري هستهيي، صلح آميز و غيرنظامي است چرا آن را علني نكنيم. وقتي در برنامههايمان شفاف عمل كنيم بهانه را از دست ديگران ميگيريم. تامين نظر كارشناسان وين ضمانت فني براي ماست، اگر خوب عمل كنيم اتحاديهي اروپا حامي ما خواهد بود.
بايد ديپلماتيك عمل كنيم و بدانيم كه اروپا در خط آمريكا نيست و قصد دارد راه مستقل خود را در پيش بگيرد.
ايسنا: عواملي كه باعث شد قطعنامهي صادر شده از سوي شوراي حكام براي ايران سياسي باشد، چيست؟
- تاملها و ترديدهاي ما زياد است كه باعث ميشود سوءظنهايي عليهمان پديد بيايد.
ايسنا: با اين حال شوراي حكام به عنوان يك نهاد بينالمللي كه قرار است به صورت فني عمل كند، نبايد بازيچهي قدرتهاي بزرگ، بالاخص آمريكا قرار بگيرد، شايد موضع برخي از كشورها را جز اين كه آمريكا بر آنها فشار وارد كرده است تا عليه ايران راي دهند، نتوان تفسير و توجيه كرد.
- اين طور نيست. لابي ما در خارج ضعيف است و وزارت امور خارجه هم در اين موارد ضعيف عمل ميكند و موضوع را در مجلس يا جاي ديگري توضيح نميدهند.
يكي از گرفتاريهاي سياست ايران اين است كه مسايل را فقط از يك منظر ميبينيم و جو در نظر گرفته نميشود. آمريكا و دشمنان ايران دنبال فرصت ميگردند و عدهاي هم در داخل شايد ندانسته همان راهي را ميروند كه اين دشمنان ميخواهند.
هدف اسراييل چيزي جز اين نيست كه پروندهي ايران را به شوراي امنيت ببرد، اما عدهاي در داخل هستند كه با سرسختيشان عملا ندانسته همان هدف را دنبال ميكنند. بايد مجموعه و جو جهان را نگاه كنيم. بايد روش معقولتري را در پيش بگيريم. چندان به بعد حقوقي تكيه نكنيم؛ بلكه با ديد سياسي با مسايل برخورد كنيم.
بايد متوجه باشيم كه صهيونيسم در دنياي امروز چه نفوذي دارد و هر عمل ما صد برابر بزرگتر جلوه داده ميشود. حالا كه دشمن اين قدر مراقب ماست، وسواس داشته باشيم كه بهانه به دست ديگران ندهيم.
ايسنا: ايتاليا و انگليس دو عضو از چهار قطب بزرگ اتحاديهي اروپا هستند و از هم پيمانان آمريكا در دوران جنگ و پس از جنگ عليه عراق بودند، به اين ترتيب نميتوان گفت كه صف اتحاديهي اروپا كاملا مجزا از آمريكاست و سياستهاي مستقلي را دنبال ميكند.
- همه چيز صفر يا 100 نيست. اين تفكر غلط است! جامعهي ايتاليا و 40 تا 50 درصد اعضاي پارلمان اين كشور با سياستهاي برلوسكني مخالفند. جامعهي ايتاليايي از تمام جوامع اروپايي ضدآمريكاييتر است. مگر انگليس متفق آمريكا نبود؟ پس چرا بلر اين اندازه در پارلمان كشورش مورد انتقاد قرار گرفت؟ دنيا را بد ميبينيم، يا دشمن هستند يا دوست. دوست هم كه نداريم پس همه دشمن هستند.
ايسنا: با اعضاي عدم تعهد و اتحاديهي اروپا رابطه داريم، به نظر ميرسد كه عملكرد عدم تعهد نيز درون شوراي حكام خيلي چيزي را به نفع ما تغيير نداد؟
- ديپلماسي ما در بياعتنايي به جهان اول است. اين استقلال را تحسين ميكنم، اما اين بيتوجهي به جهان خارج قابل تحسين نيست.
غيرمتعهدها از وقايع داخلي ايران متاثر ميشوند، شايد متوقع باشيم كه بايد به خاطر سياستهايمان و اهدافمان، مورد تحسين باشيم، اما رفتارمان اين را نشان نميدهد.
ايسنا: به قول شما سياستي دنبال شده كه شايد منجر به بهانه گيري برخي كشورها شده است، اما آيا كساني كه دوست فرض ميشدند از ما حمايت كردند؟
- نبايد هميشه طلبكار بقيه بود. ايران كشور محترمي است و ميتواند يكي از اركان مهم خاورميانه باشد، پس هر كسي ميخواهد دوست ما باشد. دليل ندارد بقيه با ما بد باشند. بايد به اعمال خودمان نگاه كنيم و دلايل را در خودمان جستجو كنيم.
ايسنا: ظاهرا شما هم، در قضيهي شوراي حكام موضوع را فقط از يك بعد نگاه ميكنيد و تقصير را به گردن خودمان مياندازيد و عملكرد ديگران را در نظر نميگيريد.
- بايد ببينيم چه نكرديم كه اين گونه شد و قطعنامه عليه ما صادر شد. نميگويم آنها كار خوبي كردند، اين قطعنامه ميتوانست صورتهاي متفاوتي داشته باشد و حالا بدترين شكل را گرفته است؛ اما خود ما هم در اين بدترين حالت نقش داشتيم.
معلوم است كه آمريكا ميخواهد شديدترين و غليظترين قطعنامهها را عليه ما صادر كند، اما ما هم بايد هوشيار باشيم. خنثي كردن تبليغات صهيونيسم با تدبير ميسر است.
ايسنا: وقتي نظريه پردازان آمريكايي ميگويند جهان عاري از سلاحهاي اتمي رويايي بيش نيست، چگونه ميتوان انتظار داشت كه آمريكا و رژيم صهيونيستي سلاحهايشان را كنار بگذارند؟
- تا وقتي كه وظيفهمان را انجام ندادهايم حق اظهار عقيده نداريم و ديگران هم حرفمان را گوش نخواهند كرد. خودمان بايد سرمشق باشيم. هدفمان در بعد فني بايد اين باشد كه شوراي حكام و بازرسان آژانس را متقاعد كنيم كه هيچ خلافي مرتكب نشدهايم و از لحاظ سياسي هم بايد به غير متعهدها و اروپاييها توجه كنيم. بايد با آنها همراهي و همفكري كنيم.
بايد بدانيم كه اگر گزارش 9 آبان البرادعي عليه ما باشد، اروپا ناچار، به سمت آمريكا خواهد رفت و در صف او قرار خواهد گرفت. اين به ما مربوط ميشود كه جلوي اين امر را بگيريم. بايد نظر آژانس بينالمللي انرژي اتمي و اروپاييها را جلب كنيم. پس همان طور كه ديپلماتهاي وزارت امور خارجه گفتهاند، به اعتمادسازي بپردازيم. اين اعتماد را در سطح فني با آژانس و در سطح سياسي با غيرمتعهدها و اروپاييها ايجاد كنيم. به روسيه هم چندان اعتماد نكنيم. روسيه به دنبال معامله با ماست و اين را در نظر بگيريم كه سه كشور اروپايي براي ما نامهاي براي همكاري هستهيي نوشتهاند و ما جوابي ندادهايم.
ايسنا: پيشنهاد آنها (انگليس،فرانسه و آلمان) چيز خاصي نبوده است، آيا آنها واقعا قصد دارند فن آوري صلحآميز هستهيي را براي ما تامين كنند؟
- بله. گفتهاند اگر ايران جلوي بهانه گيريها را بگيرد چنين كاري ميكنند.
ايسنا: پس چرا متن اين نامه افشا نميشود؟
- ايران بايد نامه را افشا كند.
ايسنا: چرا آلمان و فرانسه و انگليس كه خبر اين نامه را به خبرگزاريهاي خارجي دادهاند، متن نامهشان را فاش نميكنند؟
- بنده نميدانم. تنها چيزي كه ميدانم اين است كه آنها ميگويند جوابشان داده نشده است. شايد منظورشان اين است كه جواب جدي نگرفتهاند.
ايسنا: دربارهي روند راي گيري شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي كه بي سابقه خوانده شده، چه ميگوييد و فكر ميكنيد چه امتيازاتي برايمان خواهد داشت؟
-اين روند استثناء شده است، چون احتمال داده شده كه همهي اعضا كم و بيش راضي هستند، گفتهاند قطعنامه با اجماع تصويب شود.
ايسنا: طبق گفتهي علي اكبر صالحي، نمايندهي ايران در آژانس بينالمللي انرژي اتمي، جمهوري اسلامي در قبال آژانس فراتر از تعهداتش عمل كرده است. اما هيچ نرمشي را از سوي ديگر كشورها بالاخص غربيها نديدهايم دليل چنين امري چيست؟
- در آخرين گزارش البرادعي گفته شده كه ايران با ما همكاري كرده است، ولي بعضي از مسايل براي ما روشن نشده، اين موضوع مهم است. بايد اين موضوع را حل كرد مقررات مهم نيست، نفس بازرسي و نتيجهاش مهم است.
من در كل، به آژانس بينالمللي وين اعتماد دارم، چون در قضيهي عراق ثابت كردند زير بيرق آمريكا نيستند.
بايد به وفاقي برسيم كه اجماع جهاني عليهمان را از بين ببريم. آقاي ظريف هم گفته است كه بايد اين اجماع را بشكنيم. با زور و جنجال هم نميتوان بر اين اجماع پيروز شد.
ما در دنيا تنها نيستيم بايد همان طور كه انقلاب ما دنيا را تحت تاثير قرار داد، يا مثل خرداد 1376 كه توجه جهانيان را به خود جلب كرديم، ديگران را با خود همراه كنيم.
ايسنا: نظر شما دربارهي حق مشروع جمهوري اسلامي ايران براي دستيابي به فنآوري صلحآميز هستهيي چيست؟
- عالمان ما بايد در اين زمينه ورزيده شوند و بايد كاملا بدانند كه چگونه بايد از اين فنآوري بهره بگيرند. بايد درنظر گرفت كه تفاهم جهاني با ما لازم است و استفادهي از انرژي هستهيي مستلزم همكاري بينالمللي است چرا كه امروزه همكاري بينالمللي يك امر ضروري است.
ايسنا: و كلام آخر
- بهتر است اگر افرادي هستند كه به راضي كردن آمريكا و اشخاصي مثل بوش در زمينهي فنآوري هستهييمان فكر ميكنند، به دنبال جلب نظر البرادعي و آژانس بينالمللي انرژي اتمي باشند، چرا كه مشروعيت وي و آژانس بيش از دولت آمريكا و بوش است.
--------------------------------------------------------------------------------
مرتضي نبوي:
ضمن اين كه تحولات بينالمللي را قبول داريم اما از حق طبيعي خود چشمپوشي نميكنيم
مهندس مرتضي نبوي، مدير مسئول روزنامهي رسالت در گفتوگو با خبرنگار سياسي - خارجي ايسنا، با بيان مطلب فوق اظهار داشت: در شرايط كنوني جهان منطقي نيست كه چند كشور به دليل داشتن قدرت نظامي يا اقتصادي بخواهند، حق ساير كشورها را در دستيابي به تكنولوژيهاي جديد ناديده انگاشته و مخالفت نمايند.
وي با اشاره به توانايي جوانان ايران اسلامي و دستيابي آنها به تكنولوژيهاي جديد و از جمله انرژي هستهيي خاطر نشان كرد: آزاد شدن انرژيهاي جوانان و قدم گذاشتن آنها در راه شكوفايي استعداد از آثار و تحولات مثبت در كشور است. لذا با اين پيشرفت بسيار عجيب است در جهاني كه مسالهي دموكراسي و حاكميت مردم را شعار ميدهند و به حقوق انسانها و آزادي آنها اشاره ميكنند؛ تصميمي گرفته شود كه يك كشور را از دسترسي به تكنولوژي منع نمايند.
نبوي اين شيوهي تحكم و زور را مغاير با قراردادهاي بينالمللي و ناسازگار با فعاليتهايي خواند كه همواره در جهت صلحآميز حركت ميكرده است.
وي افزود: اگر نگراني آنها از سلاحهاي هستهيي بكارگيري آن در جهت نامطلوب است، پس چرا با اعلامهاي متعدد مسوولان كشور كه بكارگيري آن را نه در راستاي كشتار جمعي و نه آيين ميدانند؛ قبول ندارند و در عين حال كشورهايي كه خود هيچگونه معاهدات بينالمللي را رعايت نميكنند، به عنوان ابزار فشار عمل ميكنند؛ تا آژانس فني را به سمت تصميمات سياسي پيش برند.
مدير مسئول روزنامهي رسالت در ادامه به كشورهايي مثل آمريكا و رژيم صهيونيستي كه خود سلاح هستهيي دارند، اما معاهدات را امضا نكردهاند؛ اشاره كرد و گفت: اين بسيار عجيب است كه يك سازمان بينالمللي تحت تاثير چنين كشورهايي يك چنين تصميم غيرمنطقي را اتخاذ كند. طبيعي است كه با وحدت نظر و دفاع از حقي كه در براي كشور در بين همهي مسوولين و جريان سياسي هست، ما با منطقي كه داريم به پيش خواهيم رفت و ميتوانيم اين منطق را بر منطق زور غلبه دهيم.
مهندس نبوي در ادامه به برخورد دوگانهي آژانس اشاره كرد و گفت:با كشورهايي مثل آمريكا كه هماكنون خارج از قراردادها و تعهدات بينالمللي سلاحهاي هستهيي خود را توسعه ميدهند؛ هيچ برخوردي نميشود؛ همچنين در مورد رژيم غير رسمي اشغالگر قدس كه اينهمه تهديد و كلاهك اتمي دارد؛ هيچ گونه اتخاذ تصميم نميشود، اما عليه كشوري كه روي پاي خود به يك تكنولوژي صلحآميز دست پيدا كرده، اين گونه جوسازي ميكنند؛ لذا اين مسايل نشان ميدهد كه اين شيوهها فقط منطق زور است.
مدير مسوول روزنامهي رسالت خاطر نشان كرد: ضمن اين كه تحولات بينالمللي را قبول داريم و مسوولين ما به هيـچوجه دنبال ايجاد تنش در سياست خارجي و رابطه بينالمللي نيستند و ماهم آن را تاييد ميكنيم و حمايت ميكنيم؛ در عين حال اين طور هم نيست كه بتوانيم از حق طبيعي خود چشمپوشي كنيم.
وي درخصوص پروتكل الحاقي گفت: مسوولين كشور بررسي ميكنند صاحب نظران هم نظرات خود را ميدهند و ما يك كشوري هستيم كه اظهار نظرهاي مختلف در آن انجام ميشود، اما در نهايت آن روند تصميمگيري كه وجود دارد با ملاحظهي منافع كشور يك پروتكل يا پذيرفته ميشود و يا خير؟
وي در پايان تصريح كرد:ما يك كشوري هستيم كه تصميم گرفتيم؛ كشورمان را آباد كنيم و توسعه يافته نماييم، لذا همان طور كه علاقه داريم تا در صحنهي داخلي تنش نباشد و يك فضاي منطقي و معتدلي حاكم باشد؛ در روابط بينالمللي هم بايد دنبال يك چنين روابط بدون تشنج، سازنده و موثر هستيم.
--------------------------------------------------------------------------------
دكتر مولايي:
اگر براي پذيرش پروتكل شروطي مطرح شود؛ اين شروط بايد متضمن منافع ملي باشد
دكتر مولايي گفت:آژانس بينالمللي انرژي اتمي در چارچوب اساسنامهي خود عمل ميكند و با ديگر كشورها براي به دست آوردن انرژي هستهيي صلحآميز فقط همكاري فني ميكند و اگر ايران براي پذيرفتن پروتكل شرايطي مطرح كند؛ نبايد انتظار هيچ تضميني از آژانس داشته باشد.
دكتر يوسف مولايي، استاد دانشگاه تهران در گفتوگو با خبرنگار سياسي ـ خارجي ايسنا گفت: از نظر حقوقي هر كشوري در پذيرفتن يك تعهدنامه يا پروتكل آزاد است؛ ولي مناسبات بينالمللي داراي الزامات و مقدماتي است و چون يك دولت در عرصهي بينالمللي نميتواند به تنهايي عمل كند و ارادهي جمعي، ارادهي فردي را تحت تاثير قرار ميدهد و دولتها با ارادهي جمعي خود با آژانس بينالمللي هستهيي همكاري ميكنند، دولتها براي برطرف كردن بدبينيهاي خود به ايران براي پذيرفتن پروتكل فشار ميآورند.
وي در پايان گفت: ايران براي پذيرش پروتكل اگر قصد ايجاد شروطي دارد؛ بايد اين شروط متضمن منافع ملي باشد و آژانس اين شروط را ارزيابي ميكند و در مورد اين شروط تصميمگيري ميكند.
انتهاي پيام