خسرو نشان: آدم خوبي هستم نشست “چشمانداز تئاتر و برنامههاي جديد” برگزار شد
بزرگترين مشكل ما در زمينه تئاتر اين است كه تا به حال چيزي به نام برنامهريزي تئاتر در سراسر كشور نداشتهايم.
به گزارش خبرنگار هنري ايسنا، خسرو نشان، رئيس مركز هنرهاي نمايشي كه در نشست "چشمانداز تئاتر و برنامههاي جديد" در خبرگزاري فارس سخن ميگفت با بيان اين مطلب گفت: البته اين سخن به معناي آن نيست كه مركز هنرهاي نمايشي تاكنون فاقد هيچ برنامهاي بوده است بلكه آن برنامهها هرگز به صورت قوانين و ضوابط درنيامدهاند.
وي سپس با اشاره به مشكل برنامهريزي در عرصه تئاتر گفت: يكي از مشكلات ما در اين زمينه وجود افرادي است كه بتوانند براي تئاتر برنامه ريزي كنند و در اين راستا كوشيدهايم از نظر هنرمندان بهرهمند شويم و يكي از اهداف تشكيل شوراي توسعه تئاتر و شوراي تئاتر شهر همين امر بوده است.
وي در تعريف برنامهريزي تئاتر گفت: اجراي اين قوانين و برنامهها موجب توسعه تئاتر در بلندمدت ميشود چيزي كه تا بحال مورد فراموشي واقع شده است.
وي افزود: هدف ما از تشكيل اين شوراها رسيدن به وضع موجود به وضع مطلوب است.
به گفته نشان در زمينه تئاتر ميتوان چندين ديدگاه داشت يا با علاقمند و مسئول اين رشته هستيم و يا اين موضوع را فينفسه داراي اصالت ميدانيم.
وي با اظهار تاسف از بيتوجهي به مقوله توسعه فرهنگي گفت: جايگاهي براي تئاتر تعريف نكردهايم.
وي خاطرنشان كرد: منكر فعاليتهاي وسيع تئاتر نميشوم اما معتقدم دوره نسبتاً روشني كه طي چندسال اخير در زمينه تئاتر پديد آمد، مديون فعاليتهاي چشمگير اما پراكنده در اين زمينه است. به گونهاي كه اين فعاليتها هدفمند و قانونمند بوده باشد در واقع اين رشد برنامهريزي شده نبوده است.
سپس قطبالدين صادقي، كه به عنوان نماينده كارگردانهاي تئاتر در اين جلسه حضور داشت، گفت: در گذشته نيز برنامههايي وجود داشته اما به شكل مقدماتي و كوچك كه هيچ يك از آنها در جهت تكميل و استقرار ديگر برنامهها نبوده است.
وي با اشاره به اينكه از ديدگاه جامعهشناسي ديكتاتوري بهتر از هرج و مرج قلمداد شده، گفت: در نبود يك برنامه ريزي واحد و مداوم، هر تلاشي رخ داده مقطعي بوده و مداوم قطع شده است كه با اين شيوه به هيچ جا نميرسيم.
صادقي يادآوري كرد: در كشورهاي ديگر به رغم تغيير مديران، برنامهريزيها ثابت بودهاند.
به اعتقاد وي، تاكنون اهل تئاتر از مسند مشاوره و تصميمگيريها دور بودهاند و تئاتر ما بيشتر يك مديريت اقتدارگرا داشته است و به اين صورت هنرمندان و مسئولان به صورت جداگانه كار خود را انجام دادهاند و حتي گاه رو در روي يكديگر قرار گرفتهاند.به گزارش ايسنا،وي نبود ضابطه و قانون را از جمله مشكلات تئاتر دانست و تصريح كرد: در بسياري از موارد، قوانين را به شكل رابطهاي تاويل ميكنيم در حالي كه مهمترين اقدام پيش روي ما ايجاد قانون توام با ضابطه است چرا كه با تصميمگيريهاي فردي هرگز به جايي راه نخواهيم برد.
كارگردان "دخمه شيرين" خواستار رعايت عدل و انصاف شد و گفت: بايد بر اساس ضوابط هركس در جايگاه خود قرار گيرد چرا كه يكي از ضربههايي كه ما خوردهايم ناشي از آن است كه عدهاي در مسندهايي نشستهاند كه شايسته آنان نبوده است.
اين استاد دانشگاه با بيان اينكه تئاتر، مقولهاي مربوط به مدرنيته است، اضافه كرد: يكي از مشكلات ما اين است كه هنرمند ما، نه تكليفش را با مسئولان دولتي ميداند و نه با مردم.
صادقي گفت: ما اين پديده مدرن را به خوبي نميشناسيم. به همين دليل نميتوان از مردم انتظار داشت تا با حمايتهاي مالي و معنوي خود از هنرمندان، امنيت شخصي آنان را فراهم كنند.
صادقي افزود: از آنجا كه سيستم تئاتر ما كاملاً دولتي است ما از دولت بسيار متوقع هستيم در حاليكه هيچ يك از نمايندگان مجلس تاكنون نتوانستهاند بودجه مناسبي را براي فرهنگ و هنر بگيرند.
سخنران بعدي، چيستا يثربي بود كه به عنوان نماينده نمايشنامهنويسان مشكل اساسي اين صنف را بسيار ريشهدار خواند كه به مديريت خاصي مربوط نميشود.
يثربي گفت: به عنوان نمايشنامهنويس حس ميكنم خانهاي بر آب ساختهام كه هر موجي ميتواند آن را ويران سازد.
وي با اشاره به روشن نبودن تكليف اين صنف از هنرمندان گفت: در تئاتر هر لحظه انتظار داريم دري باز شود و اتفاقي غيرمنتظره رخ دهد اما در سينما و نيز حوزه نشر چنين دغدغهاي وجود ندارد. چرا كه اختيارات دولت در اين زمينه ها به بخش خصوصي تفويض شده است.
به گفته وي اگر نمايشنامهنويسي بخواهد تنها از اين راه ارتزاق كند، بايد مدام به بخش دولتي - ارشاد - رجوع كند. زيرا سيستم تئاتر ايران كاملاً دولتي است.
وي خاطرنشان كرد: مديران هنرمندان را مسئول سيستم نابسامان تئاتر ميدانند و بر عكس و اين دور باطلي است كه مدام طي ميشود.
وي ضمن مثبت خواندن ضابطهمند شدن امور در تئاتر گفت: اين امر زماني اتفاق خوبي است كه به دموكراتيك و با نظر هنرمندان صورت گيرد.
يثربي در پايان گفت: هنرمندان تئاتر بايد مدام خود را اثبات كنند و تا زماني كه حركت تئاترما به شكل ايستا و دولتي است و امكان خصوصيسازي دست كم در زمينه تفكر وجود ندارد، ما همچنان هيچ پيشرفتي نخواهيم كرد.
رضا كيانيان ديگر سخنران جلسه و به عنوان نماينده بازيگران تئاتر گفت: با حرفهاي كلي هرگز به جايي نرسيدهايم. من بازيگر تئاترم اما 25 سال از عمرم كه قرار بوده روي صحنه باشم هدر رفته است و حال پرسش من اين است كه جايگاه من كجاست؟ چرا نميتوانم روي صحنه بروم؟
وي ادامه داد: وظيفهي ما، ارائهي راهكار و برنامهريزي نيست و برنامهريزي بر عهدهي كساني است كه مسئوليت آن را بر عهده دارند.به گزارش ايسنا،وي با اظهار تاسف از اپوزيسيون بودن مسئولان كشور گفت: من خواهان روشن شدن تكليفم هستم و خسته شدهام از اينكه تمام مسئولان كشور اپوزيسيون هستند و وقتي رئيس جمهورمان هنوز اپوزيسيون است، ديگر چه انتظاري ميتوان داشت؟
كيانيان خطاب به دكتر نشان گفت: آقاي نشان، ما از شما برنامهريزي ميخواهيم و اينجا نيستيم براي اينكه بشنويم كه در تئاتر برنامه ريزي نداشتهايم چون حل مشكلات تئاتر به عهده ما نيست.
وي ادامه داد: اتفاقاً در دورههاي گذشته تئاتر ما برنامهريزي هم داشته منتها برنامهريزياش در اين جهت بود كه هنرمندان حرفهاي كار بكنند كه اين موضوع بسيار روشن است.
وي با اشاره به خيل گسترده فارغالتحصيلان رشته تئاتر گفت: اين جوانان بله قربانگو هستند و حاضرند هر شرايطي را بپذيرند كه بتوانند كاري اجرا كنند در حالي كه ما چنين نيستيم و به همين دليل ما را دفع ميكنند.
كيانيان افزود: اين صحبتهاي شاعرانه و جملات طلايي كه جوانان حرف تازهاي براي گفتن دارند كجا درست است؟ چه كسي اين موضوع را عنوان كرده چون همه بخوبي وضع دانشكدههايمان را ميدانيم.
به اعتقاد وي، كساني حرفهاي تازهاي دارند كه قبلاً تمام شيوهها را پشت سر گذاشته و تئاتر تجربي متعلق به كساني است كه استخوان خورد كرده باشند نه كساني كه هنوز استخوان درنياوردهاند!.
وي ضمن تشريح سيستم برگزاري جشنواره فجر گفت: هرچند ميخواهم از اين راه ارتزاق كنم اما حق انتخاب را هم حق طبيعي خود ميدانم اما با اين اوصاف هرگز نبايد روي صحنه بروم.
كيانيان خاطرنشان كرد هنوز كسي نميداندكه اول مرغ بوده يا تخممرغ؛ اما ميدانيم كه اول هنرمندان بودهاند و بعد وزارت ارشاد كه قرار است ما را مديريت كند اما اگر ما نباشيم وزارت ارشاد ميخواهد چه كاري انجام دهد؟
سپس خسرو نشان، بدهيهاي فراوان مركز هنرهاي نمايشي را ناشي از فاصله بين هزينهها و بودجه تئاتر خواند و اظهار تاسف كرد: بودجه تئاتر متناسب با رشد آن در كشور افزايش نيافته است.
به اعتقاد نشان، بخشي از تصميمگيريها در حوزه تئاتر بايد در خارج از سيستم تئاتري صورت گيرد و نيازمند تعامل تمام بخشهايي است كه به نوعي فعاليت تئاتري دارند و همانگونه كه ترديد دارم تمام مشكلات به يك مركز خاص برگردد ميدانم كه با وجود اين مشكلات كسي نميتواند قهرمان شود و توسعه تئاتر نيازمند يك عزم ملي است.
رئيس مركز هنرهاي نمايشي گفت: هنرمندان حق دارند سهم خود را جست و جو كنند اما ما هم از جامعه مطبوعاتي و هنري انتظار داريم كه در اين تصميمگيري ها ما را ياري رسانند.
وي در پاسخ به پرسش مبني بر لزوم برگزاري جشنوارهها گفت: جشنوارهها واقعيتي انكارناپذير در توسعه تئاتر در بسياري از نقاط كشور هستند زيراتئاتر در بسياري از شهرستانها با جشنواره زنده است و نبايد شرايط تهران در مورد آنها ديد هرچند معتقدم هر نسخهاي كه براي تئاتر تهران ميپيچيم بايد براي شهرستانها هم تجويز شود.
وي در پاسخ به يكي از خبرنگاران كه تصميمگيريهاي نشان را ديكتاتوري ميناميد گفت: آدم نسبتاً خوبي هستم و ميكوشم تا آخرين روز مسئوليتم، صداقتم را حفظ كنم.
او درباره تركيب شوراي توسعه تئاتر كشور گفت: نبايد وقت آدمهاي درجه يك تئاتر را بگيريم آنان پشتوانه تاريخي تئاتر ما هستند و ما بايد از آنان درباره جايگاه خودشان استفاده كنيم.
وي ضمن قدرداني از تلاش مطبوعات در بازتاب اخبار تئاتر گفت: اميدوارم دوستان ما در رسانهها تلاششان در جهت توسعه تئاتر باشد نه اينكه به حواشي بپردازند و اصلاً به من به عنوان شمشيرباز نگاه نكنيد.
نشان درباره دامنه اختيارات شوراي تئاتر شهر گفت: براي اين شورا اساسنامه مدوني نداريم اما به عنوان رئيس مركز هنرهاي نمايشي ميتوانم بخشي از اختيارات خود را به اين شورا تفويض كنم.
سپس قطبالدين صادقي با تاكيد بر لزوم رعايت عدالت در تخصيص امكانات به هنرمندان گفت: در اين سالها با فقر و غناي تئاتر ساختهايم و از آنجا كه سيستم تئاتر ما اداري و دولتي است انتظار عدالتي اداري را داريم.
به گفته وي اگر نسلها را رو در روي يكديگر قرار ندهند و همه چيز مطابق با ضوابط باشد هيچ كس توقع بيش از حد نخواهد داشت.
رضا كيانيان نيز در پايان گفت: آقاي نشان ميخواهم بدانم سال ديگر ميتوانم بازي كنم يا نه چون ميخواهم برنامهريزي كنم!
وي گفت: اعضاي شوراي تئاتر بايد مدير باشند نه هنرمند چون كار هنرمندان مديريت نيست و هركس بايد بر اساس تخصص خود، عمل كند.
انتهاي پيام