/همايش بينالمللي آسياي مركزي و قفقاز/ صفري: برخي بازيگران منطقهيي و فرامنطقهيي از زاويهي صلح در خزر غافلند
مهدي صفري با اظهار اين كه برخي از بازيگران منطقهيي و فرامنطقهيي از زواياي مربوط به خزر، خصوصا صلح و ثبات پايدار، محيط زيست، شيلات و منابع زندهي اين دريا غافلند، تاكيد كرد: اين بازيگران براي تقسيم منابع انرژي بستر و زيربستر درياي خزر و همچنين انتقال انرژي به شيوههايي روي آوردهاند كه مغاير با منافع جامع، بلندمدت و مصالح جمعي ميباشد.
به گزارش خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، مهدي صفري، نمايندهي ايران در امور خزر در همايش آسياي مركزي و قفقاز گفت: آسياي مركزي و قفقاز و منطقهي عمومي درياي خزر براي جمهوري اسلامي ايران اهيمت و جايگاه ويژهاي دارد. ايران قديميترين تمدن و دولت حاشيه اين منطقه را شكل داده و سابقهي حضور تاريخي بيشتري نسبت به بقيه دارد. ايران همواره يكي از طرفهاي اصلي قراردادهاي منعقده در اين منطقهي بزرگ محسوب شده است، امروزه نيز ايران (پس از روسيه) پرجمعيتترين كشور و بزرگترين كشور به لحاظ منابع انرژي به حساب ميآيد و بيشترين بازار مصرف را در كل منطقه دارد.
وي ادامه داد: ايران با تمامي كشورهاي منطقه، با هفت استان و صرفا با كشورهاي حاشيهي خزر در چهار استان بزرگ همجواري دارد. مسايل اقتصادي منطقه به ويژه در زمينههاي انرژي، حمل و نقل اعم از كشتيراني، جادهاي، ريلي و هوايي، تجارت و شيلات براي ايران جايگاه مخصوص دارد. تضمين صلح و ثبات و امنيت و پايان يافتن مناقشات موجود در كل منطقه نيز از سوي ديگر باعث ميشوند كه ايران مسايل اين حوزه را با دقت پيگيري و فعالانه ايفاي نقش نمايد. مسايل محيط زيست به خصوص در خزر براي ايران واجد نهايت اولويت است. از سوي ديگر همه ساله مراكز زيارتي ايران بيشترين زوار و سواحل شمالي ايران بيشترين تعداد گردشگران را به خود اختصاص ميدهد و ايران واجد مراكز گردشگري بيشماري در نوار شمالي خود ميباشد.
صفري خاطرنشان كرد: تجربه نشان داده است كه نگرشهاي مقطعي و تك بعدي سياسي، اقتصادي، حقوقي يا امنيتي و نظامي به مسايل منطقه راهگشا نبوده و حل و فصل مسايل آن مستلزم رويكرد و توجه جديتر به تمامي مسايل در آن واحد ميباشد و غفلت از يك جنبه لطمات جدي به منافع جمعي خواهد زد. لذا ضرورت دارد كشورها تمامي مسايل مرتبط از جمله: منابع هيدروكربن و انرژي اعم از نفت و گاز و برق، تجارت و بازرگاني، حمل و نقل، امور امنيتي - نظامي، محيط زيست، شيلات، رژيم حقوقي و ديگر موارد را مورد بررسي قرار داده و زمينههاي همكاري و تفاهم را عملي نمايند.
نماينده ايران در امور خزر گفت: متاسفانه برخي از بازيگران منطقهيي و فرامنطقهيي منطقه عمومي درياي خزر را مترداف با منابع انرژي و نفت و گاز تعريف ميكنند و از زواياي ديگر خصوصا صلح و ثبات پايدار، محيط زيست، شيلات و منابع زنده درياي غافل هستند. برهمين اساس براي تقسيم منابع انرژي بستر و زيربستر درياي خزر و همچنين انتقال انرژي به شيوههايي روي آورده كه مغاير با منافع جامع، بلندمدت و مصالح جمعي ميباشد. به اعتقاد ما الگوهاي تقسيم در خزر بايد مصالح همه كشورهاي ساحلي را برآورده سازد و براي همه طرفها، قابليت دفاع از سطوح ملي را نيز دارا باشد. ضمنا اين تقسيم بايد با شيوههاي رايج در دنيا و مباني حقوق بينالمللي و آرا و رويههاي فضايي بينالمللي اصل انصاف، همخواني داشته باشد.
وي افزود: ما اعتقاد داريم موضوع انرژي و نفت و گاز بيش از آن كه براي ديگر كشورها مهم باشد، براي خود كشورهاي منطقه و به ويژه كشورهاي تازه استقلاليافتهي همجوار خزر اهميت دارد. ميزان توليد و صدور نفت منطقه حتي در اوج توليد، جايگاه و قدرت تاثيرگذاري خاصي در بازار جهاني انرژي دارد. در حالي كه امروزه تاثير نفت در حيات اقتصادي و سياسي برخي كشورها ساحلي خزر بسيار چشمگير است، نقش و سهم نفت و گاز خزر در ميزان درآمدها، اشتغال و توليد ناخالص داخلي (GDP) جلب سرمايهگذاري خارجي و تاثير آن بر روابط خارجي و مسايل اجتماعي و اقتصادي داخلي جمهوري آذربايجان، تركمنستان و قزاقستان در مقايسه با دو كشور ديگر ساحلي يعني ايران و روسيه بسيار بارزتر است.
صفري ادامه داد: ايران در زمينه انتقال انرژي، در دو زمينه سواپ و خط لوله كي.تي.آي فعاليت ميكند، اقدام اول ايران در زمينه سوآپ ميباشد كه در سه فاز طراحي شده تا بتواند نفت كشورهاي همجوار را از طريق نفتكش به سواحل ايران در بندر تجهيز شدهي نكا منتقل و پس از عبور از خط لوله نكا - ري در پالايشگاههاي شمال كشور (فعلا تهران و تبريز) تصفيه نمايد و از سوي ديگر در جنوب كشور معادل توافق شده نفت دريافتي در شمال را تحويل دهد. در سال گذشته سوآپ از ايران را از روي 10 هزار بشكه در روز به 120 هزار بشكه و سپس 140 هزار بشكه در روز افزايش دادهايم. ظرفيت بعدي در فاز دوم 370 هزار بشكه و ظرفيت نهايي اين شيوه انتقال در فاز سوم 500 هزار بشكه در روز ميباشد كه با اندكي تغييرات در پمپاژ به زودي قابل حصول خواهد بود.
صفري يادآور شد: مجموعا در سال گذشته متجاوز از 5 ميليون تن نفت از طريق ايران منتقل شده است، با توجه به اين كه هزينههاي انتقال از ايران به اين شيوه حدود 14 دلار (و در كل و با احتساب بازاريابي 18/25 دلار) ميباشد، در حالي كه هزينه انتقال از روسيه به ازاي هر تن حداقل 28 دلار است و بعضا با احتساب ديگر هزينهها به 35 دلار هم بالغ ميگردد. لذا بسياري از كشورها علاقمند هستند تا انتقال نفت آنها از طريق ايران انجام شود. مثلا تاكنون قزاقها 2/5 ميليون تن نفت را از طريق ايران انجام دادهاند.
به گفتهي وي دومين اقدام ايران در زمينهي انتقال نفت درياي خزر احداث خط لوله K.T.I است كه مراحل مطالعات مقدماتي را سپري ميكند و قرار است در صورت نهايي شدن، نفت قزاقستان و تركمنستان را از طريق ايران به بازارهاي جهاني منتقل كند.
صفري تاكيد كرد: گفتني است مسير ايران (علاوه بر ارزاني، امنيت و كوتاه بودن) نسبت به ديگر مسيرهاي موجود يا در حال ساخت يا مطالعه رجحان بسيار مهم ديگري دارد و آن اين كه مناطق شمالي ايران، بازار پرمصرف و مطمئني براي نفت حوزه درياي خزر محسوب ميشود و صرفا مسير انتقال و تزانزيت تلقي نميگردد.
وي تصريح كرد: ايران در زمينهي گاز نيز با كشورهاي منطقه همكاري دارد. ايران با انعقاد قرارداد با جمهوري آذربايجان و ارمنستان، نيازهاي نخجوان و ارمنستان را به اين انرژي پاك تامين خواهد كرد. همچنين طرح انتقال گاز به اروپا از طريق ارمنستان، گرجستان، اكراين را در دست مطالعه و پيگيري دارد. ايران همچنين 10 درصد از سهام حوزه گازي شاهدنيز جمهوري آذربايجان را به خود اختصاص داده است.
انتهاي پيام