---- اخبار توافق ايران و اروپا؛ بيانيهها، واكنشها تحليلها و ...
امضاي توافق پاريس از سوي ايران و سه كشور اروپايي واكنشهاي مختلف مقامات و رسانهها را درپي داشت.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، آژانس بينالمللي انرژي اتمي روز گذشته (دوشنبه) از اقدام اعتمادسازي كه ايران اعلام كرده است با تعليق غنيسازي اورانيوم انجام ميدهد، استقبال كرد.
مركز اطلاعرساني سازمان ملل در تهران با اعلام اين مطلب ادامه داد: بر اساس اظهارات يك سخنگوي سازمان ملل، آژانس بينالمللي انرژي اتمي تاييد كرد كه اين سازمان نامهي دولت ايران مبني بر اين كه غنيسازي اورانيوم را به طور كامل در روز دوشنبه هفتهي آينده (22 نوامبر) به حال تعليق در ميآورد، دريافت كرده است.
بر اساس اين گزارش، فرد اكهارد، سخنگوي سازمان ملل در نيويورك به خبرنگاران گفت كه آژانس در حال ايجاد شرايط لازم براي اجرايي شدن اين امر است.
راديو آمريكا نيز به نقل از مارك گوازدكي تاكيد كرد: ما اطمينان داريم تمام مواد هستهيي اعلام شدهي ايران به آژانس بينالمللي انرژي اتمي به سوي فعاليتهاي نظامي منحرف نشدهاند.
سخنگوي آژانس بينالمللي انرژي اتمي با اشاره به گزارش منتشرهي آژانس دربارهي ايران گزارش داد: آنچه كه نهايتا ميتوانم بگويم اين است تمامي مواد هستهيي اعلام شدهي ايران بررسي شدهاند و ما اطمينان داريم كه به سوي فعاليتهاي نظامي منحرف نشدهاند.
وي ادامه داد: آنچه كه در اين مرحله نميتوانم بگويم - و قطعا در گزارش البرادعي نيز عنوان شده - اين است كه ما هنوز در موقعيتي نيستم كه نتيجه بگيريم مواد هستهيي اعلام نشدهي ديگري در ايران وجود ندارد و اين مسالهاي است كه ما براي آن به زمان بيشتري نياز داريم.
همچنين در جبههي اروپا وزير امور خارجهي آلمان از انعقاد موافقتنامه ميان ايران و سه كشور اروپايي استقبال كرد.
به گزارش ايسنا به نقل از بيانيهاي كه وزارت امور خارجهي آلمان منتشر كرد، يوشكا فيشر در حاشيهي ديدارش از گواتمالا اعلام كرد: بر اساس بيانيهي تهران در اكتبر 2003 فرانسه، انگليس و آلمان با حمايت خاوير سولانا، نمايندهي عالي اتحاديهي اروپا پس از مذاكراتي فشرده، امروز (15 نوامبر) توافقي با دولت ايران به دست آمد.
وي تصريح كرد: اين موافقتنامه گامي مهم در راستاي تلاش براي كاستن نگرانيهاي جامعهي بينالمللي نسبت به برنامهي هستهيي ايران بوده است. اين توافق، دورنما و فصل جديدي را در چارچوب توافق درازمدت ميان ايران و اتحاديهي اروپا ميگشايد.
فيشر در ادامه تاكيد كرد: حال اهميت حياتي اين موافقتنامه آن است كه از سوي دو طرف به طور كامل اجرايي شود. ما انتظار داريم كه آژانس بينالمللي انرژي اتمي تعليق داوطلبانهي تمام فعاليتهاي مربوط به غنيسازي اورانيوم در ايران را بر اساس اين موافقتنامه تا اجلاس 25 نوامبر شوراي حكام تاييد كند و همچنين در آينده نيز بر آن نظارت داشته باشد.
وزير امور خارجهي آلمان در ادامه تصريح كرد: بر اساس اين تعليق، فرانسه، انگليس و آلمان با حمايت سولانا مذاكرات دربارهي توافق درازمدت را در ماه دسامبر آغاز خواهند كرد. ما به همكاري با شركايمان در اتحاديهي اروپا و هماهنگي در چارچوب گروه هشت ادامه ميدهيم.
فيشر تصريح كرد: ما دو هدف را دنبال ميكنيم، از يك سو تضمينهاي عيني و درازمدت مبني بر صلحآميز بودن ماهيت برنامهي هستهيي ايران، و از سوي ديگر خواستار پيشرفت در مسايل اقتصادي، تكنولوژيك و سياسي هستيم كه راه را براي همكاري و گفتوگوي واقعي براي سود دوطرف در مسايل اقتصادي، فني و سياسي ميگشايد.
روزنامهي تلگراف نيز نوشت، جك استرا از پيشنهاد ايران براي تعليق برنامهي غني سازي اورانيوم اين كشور به منظور اثبات اهداف صلح آميز آن استقبال كرد.
اين روزنامهي انگليسي به نقل از جك استرا، وزير امور خارجهي اين كشور گزارش داد كه وي اطمينان دارد تهران تعهداتش را جدي ميگيرد و آماده است و تمايل دارد به بيانيهي مذاكره شده عمل كند.
در ادامهي اين مطلب با اشاره به نامهي تهران به آژانس بينالمللي انرژي اتمي و اعلام ازسرگيري تعليق غني سازي آمده است، اما ديپلماتها نگران هستند كه تا نشست 25 نوامبر شوراي حكام زمان براي تكميل بازرسيهاي آژانس كافي نباشد.
خبرگزاري فرانسه نيز به نقل از استرا اين توافق را رويدادي مهم در روابط ايران و اروپا دانست.
وزير امور خارجه انگليس در بيانيهاي اعلام كرد: ما معتقديم نتيجه اين توافق ميتواند به اعتمادسازي در برنامهي هستهيي ايران بينجامد و رويداد مهمي در روابط تهران و اروپا باشد.
استرا ادامه داد: اكنون ضروري است كه اين توافق به طور كامل به اجرا درآيد.
خبرگزاري ياد شده به نقل از خاوير سولانا با اشاره به توافق تهران - اروپا اين توافق را تنها يك آغاز پيش از توافقي بلندمدت خواند.
اين خبرگزاري فرانسوي ادامه داد، خاوير سولانا، رييس سياست خارجي اتحاديهي اروپا ضمن صدور بيانيهاي اعلام كرد: اين توافق، توافق مطلوبي است. اكنون ميتوانيم در انتظار گزارش آژانس بينالمللي انرژي اتمي باشيم؛ مبني بر اينكه تعليق داوطلبانهي ايران به طور كامل محقق شده است.
وي افزود: اين توافق بالقوه آغاز فصل جديدي در روابط ماست. مذاكرات در خصوص توافق تجاري و همكاري (با اروپا) بايد به محض تاييد تعليق از سرگرفته شود.
در ادامهي بيانيهي سولانا آمده است: با اين حال اين توافق تنها يك آغاز است. اكنون ما بايد براي ايجاد توافقي بلندمدت و مستحكم به سرعت فعاليت كنيم.
اين بيانيه ميافزايد: اين (توافق) بايد از يك اعتمادي پايدار نسبت به ماهيت صلح آميز برنامهي هستهيي ايران ايجاد كند و از سوي ديگر نتايجي صريح را در حوزهي تجارت، تبادل فناوري امنيت و نيز در زمينهي هستهيي فراهم آورد.
سولانا در اين بيانيه عنوان كرد: اين كار آساني نخواهد بود، اما ما گام اول را برداشتهايم و اين بسيار مهم است.
خبرگزاري نووستي نيز به نقل از اما ادوين، سخنگوي كميسيون روابط خارجي اتحاديهي اروپا گزارش داد: كميسيون اروپا از پيشرفت در مذاكرات (اروپا) با ايران در خصوص اعلام تعليق غني سازي اورانيوم از سوي تهران استقبال ميكند.
اين خبرگزاري روسي ادامه داد: محمد البرادعي، رييس آژانس با توجه به توافقات حاصل شده ميان تهران - اروپا گزارشاش را در خصوص فعاليتهاي هستهيي ايران ارايه ميدهد كه در نشست 25 نوامبر شوراي حكام مورد بررسي قرار خواهد گرفت.
اين گزارش ميافزايد، انتظار ميرود شوراي حكام در نشست آتي خود در خصوص پروندهي هستهيي ايران تصميمي نهايي اتخاذ كند كه ميتواند مانند مورد ليبي اين پرونده را بسته اعلام كند و يا آن را به شوراي امنيت سازمان ملل ارجاع دهد.
در آمريكا نيز خبرگزاري فرانسه گزارش داد: كاخ سفيد از تاييد توافق اروپا با ايران براي تعليق كامل فعاليتهاي غني سازي اورانيوم جمهوري اسلامي خودداري كرد.
اسكات مك كللان، سخنگوي كاخ سفيد در خصوص توافق ايران با آلمان، فرانسه و انگليس گفت: ما جزييات خاص اين توافق را نميدانيم و زماني كه بيشتر از آن آگاهي پيدا كنيم حرفهاي بيشتري براي گفتن خواهيم داشت.
وي ادامه داد: ما هم چنان با دوستان اروپاييمان آلمان، فرانسه و انگليس در تماس هستيم و هميشه با آنها تماس نزديك خواهيم داشت و اكنون در تلاش براي اطلاع بيشتر از جزييات خاص اين معامله هستيم.
سخنگوي كاخ سفيد هم چنين گفت: ما تمايل داريم پيش از اينكه اظهار نظري بكنيم از جزييات كامل آن اطلاع داشته باشيم.
مك كللان هم چنين گفت: بسيار واضح است كه ديدگاه ما چيست، ايران بايد به طور كامل به الزاماتش پايبند باشد و تمامي فعاليتهاي غني سازي و پردازش دوباره را به حالت تعليق درآورد. تهران بايد پروتكل الحاقي را رعايت كند و بايد به طور كامل از آژانس بينالمللي انرژي اتمي پيروي كند.
سخنگوي كاخ سفيد افزود: فكر ميكنم اينها مذاكراتي است كه اروپاييها با ايران دارند.
يونايتدپرس نيز به نقل از كالين پاول با اشاره به توافق جديد تهران - اروپا گزارش داد: خوشبختانه در 24 ساعت گذشته شاهد پيشرفت اندكي (!) بودهايم.
اين خبرگزاري آمريكايي به نقل از كالين پاول، وزير امور خارجهي آمريكا افزود: ما بايد با دوستانمان در اتحاديهي اروپا و آژانس بينالمللي انرژي اتمي براي يافتن راهي در خصوص برنامهي هستهيي ايران همكاري كنيم.
سخنگوي وزارت امور خارجهي آمريكا نيز درباره توافق اخير ايران و اروپا به صورتي محتاطانه گفت: فكر ميكنيم ميبايست همگيمان در حال حاضر كمي مراقب باشيم.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران به نقل از پايگاه اينترنتي وزارت امور خارجهي آمريكا، ريچارد بوچر سخنگوي وزارت امور خارجهي آمريكا روز گذشته (دوشنبه) با تصريح اين كه ايران نامهاي را به آژانس بينالمللي انرژي اتمي مبني بر تعليق غني سازي اورانيوم ارايه كرده است اظهار داشت: ايران در اين نامه اعلام كرده كه ميخواهد خواستهها را برآورده كند، اما اين مساله بايد مورد آزمون واقع شود.
وي همچنين گفت كه آمريكا قصد دارد جزييات بيشتر دربارهي توافق ايران و اروپا را از اروپاييها بشنود و افزود: ما اين جزييات را از زبان ديپلماتهاي اروپايي در واشنگتن خواهيم شنيد.
بوچر طي اظهاراتي كه قصد ايجاد شك و ظن در توافق ايران و اروپا را داشت، گفت: اين سوال باقي است آيا آنها (ايران) تعهداتي را كه ميدهند برآورده خواهند كرد؟ بنابراين ما منتظر آن هستيم كه آژانس بينالمللي انرژي اتمي قادر شود تعهدات آنها را در خصوص تعليق راستي آزمايي كند و قادر باشد آن را گزارش دهد.
وي همچنين بار ديگر بر موضع خصمانهي آمريكا عليه ايران مبني بر ارجاع پرونده هستهيي تهران به شوراي امنيت تاكيد كرد و افزود: در اين مرحله ديدگاهمان مبني بر اين كه ايران بايد به شوراي امنيت ارجاع شود، تغييري نكرده است.
وي افزود: اگر آنها ميخواهند نقضهاي گذشتهشان (!) را با برخي قولهاي تازه تصحيح كنند، ابتدا لازم است اين قولها راستي آزمايي شود و سپس اعضاي شوراي حكام تصميم بگيرند كه اقدام مناسب كدام است.
چين نيز از تصميم تهران براي تعليق داوطلبانهي غني سازي اورانيوم و توافق ايران - اروپا حمايت ميكند.
به گزارش ايسنا به نقل از پايگاه اينترنتي وزارت امور خارجهي چين، ژانك كليو، سخنگوي اين وزارت در پاسخ به سوالي دربارهي موضع چين در خصوص توافق هستهيي تهران - اروپا گفت: چين هميشه اعلام كرده است كه راهحل مناسب براي مسالهي هستهيي ايران از طريق مذاكره حاصل ميشود و براي رسيدن به اين هدف اقدامات مثبتي انجام داده است.
وي ادامه داد: ما از تصميم ايران براي تعليق داوطلبانهي تمامي فعاليتهاي مربوط به غني سازي و پردازش اورانيوم و توافق اين كشور با اتحاديهي اروپا در اين خصوص استقبال ميكنيم.
سخنگوي وزارت امور خارجهي چين هم چنين گفت: ما اقدامات ديپلماتيك ايران، اتحاديهي اروپا، آژانس بينالمللي انرژي اتمي و طرفهاي مربوطهي ديگر را تحسين ميكنيم.
وي ادامه داد: چين از تداوم مذاكرات ايران و اتحاديهي اروپا در دستيابي به راهحلي بلندمدت حمايت ميكند. ما اميدواريم مسالهي هستهيي ايران بتواند به زودي در چارچوب آژانس بينالمللي انرژي اتمي حل شود. چين به ايفاي نقشي سازنده در جهت رسيدن به اين هدف ادامه خواهد داد.
خبرگزاري رويتر نيز گزارش داد: دولت استراليا اعلام كرد، تعهد ايران براي تعليق برنامهي غني سازي اورانيوم به ايجاد اعتماد دوبارهي بينالمللي در خصوص اين كه برنامهي هستهيي اين كشور تنها داراي اهداف صلح آميز است، كمك خواهد كرد.
اين خبرگزاري انگليسي ادامه داد، الكساندر داونر، وزير امور خارجهي استراليا در بيانيهاي اعلام كرد: اين اقدام تهران همچنين چشم انداز امنيتي خاورميانه را در زماني حساس بهبود خواهد بخشيد.
وي ادامه داد: توافق ايران زمينه را براي قطعنامهاي جديد در نشست قريب الوقوع نوامبر شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي آماده ميكند.
خبرگزاري آسوشيتدپرس نيز با اشاره به بخشهايي از گزارش جديد آژانس بينالمللي انرژي اتمي دربارهي برنامهي هستهيي ايران نوشت: اين گزارش در تفاوتي مهم با گزارشهاي قبلي به طور ويژه اين مساله را عنوان نميكند كه البرادعي در نشست بعدي آژانس به شورا خواهد داد و در عوض ميگويند گزارش مربوط به فعاليتهاي هستهيي اين كشور را در زمان مقتضي ارايه خواهد كرد.
اين خبرگزاري آمريكايي ادامه داد: انتظار ميرود اين عبارت مورد استقبال ايران قرار گيرد كه چندين ماه است به دنبال بستن پروندهي هستهيي اين كشور در آژانس بينالمللي انرژي اتمي است و احتملا آمريكا كه اصرار دارد فعاليتهاي هستهيي ايران به سوي تسليحاتي شدن پيش رفتهاند از هر گونه فرض و رفع فشارهاي در آينده ناخشنود شود.
آژانس بينالملي انرژي اتمي در گزارش اخيرش عنوان كرده است كه تعهد ايران براي به تعليق در آوردن فعاليتهاي غني سازي اورانيوم تا 22 نوامبر برخي خواستههاي آژانس را برآورده كرده است.
آژانس در اين گزارش ميگويد: ترديدهايي ديگر نسبت به ماهيت نزديك دو دهه برنامهي هستهيي پنهاني ايران وجود دارد؛ البرادعي اكنون در شرايطي نيست كه نتيجه بگيرد مواد هستهيي اعلام نشدهاي (در اين كشور) وجود دارد يا خير.
اين گزارش ميافزايد: تمامي مواد هستهيي كه ايران طي سال گذشته به آژانس اعلام كرده بود بررسي شدهاند و بنابراين ميتوانيم بگوييم چنين موادي به سوي فعاليتهاي (تسليحاتي) ممنوعه منحرف نشدهاند.
گزارش آژانس هم چنين ميگويد كه ايران با تعليق ساخت سانتريفيوژها و فرآيند تبديل اورانيوم به گاز براي غني سازي به سانتريفيوژ تزريق ميشود موافقت كرده است.
شينهوا نيز به نقل از گزارش آژانس نوشت: اختيارات قانوني آژانس در دنبال كردن بررسي احتمال وجود فعاليت تسليحاتي هستهيي محدود است.
شينهوا به نقل از اين گزارش ادامه داد كه ايران به بازرسان آژانس اجازه داده است از سايت نظامي لويزان در تهران بازرسي كنند.
اين گزارش ميگويد آژانس از ايران درخواست كرده است كه از مجموعهي پارچين در 30 كليومتري جنوب شرق تهران ديدن كند تا نسبت به عدم وجود مواد و فعاليتهاي هستهيي اعلام شده در اين سايت اطمينان يابد، اما هم چنان در انتظار مجوز رفتن به آنجاست.
واشنگتن پست نيز با اشاره به توافق ايران و اروپا اذعان كرد: فشار واشنگتن براي اقدام شوراي امنيت مادامي كه ايران و اروپا با يكديگر همكاري ميكنند، بعيد است موفق شود.
اين روزنامهي آمريكايي ادامه داد: مقامات گفتهاند انتظار دارند كه اين توافق در گزارش محمد البرادعي نيز اثر بگذارد و اين توافق احتمالا حمايت بسياري از اعضاي شوراي حكام را در جلسه 25 نوامبر به دست خواهد آورد.
بر اساس گزارش اين روزنامه، مقامات آمريكايي كه خواستند نامشان فاش نشود، ميگويند كه بوش هنوز در اين باره كه آيا از معاملهي اروپاييها حمايت كند يا به لابي با شوراي حكام عليه ايران بپردازد، تصميمي نگرفته است، تلاشهاي پيشين آمريكا براي جلب حمايت شورا ناموفق بوده است.
اين روزنامهي به نقل از يك مقام آمريكايي درگير سياستهاي واشنگتن در قبال ايران نوشت: اين تصميمي است كه طي هفتهي جاري اتخاذ خواهد شد. نميتوانم تصور كنم چگونه ممكن است كسي با رييس جمهور بر سر مزاياي تاكتيكي اين مطلبي بحث كند كه ما دوبارهي همان كاري را انجام دهد كه به انزواي سياسي آمريكا بينجامد.
واشنگتن پست تصريح كرد كه از 35 كشور عضو شوراي حكام تنها كانادا و استراليا تمايلشان را براي ارجاع ايران به شوراي امنيت ابراز كردهاند و به نقل از مقام فوقالذكر ادامه داد: برگهاي ما 2 به 32 است و من مطمئن نيستم كه كانادا و استراليا هم با وجود توافق فعلي با ما همراه شوند.
اين روزنامه به نقل از ديپلماتها گزارش داد كه پيش نويس گزارش البرادعي مانند ارزيابي مثبت او از همكاري ايران است كه در ماه سپتامبر به شوراي حكام ارايه كرد، چندين مساله بيپاسخ مانده است و ديپلماتهاي آمريكايي ميگويند بر آن مسايل متمركز خواهند شد.
اين گزارش مدعي است، ايران خواستار آن شده كه مرحلهي اول مذاكراتش با اروپا بيش از شش ماه نشود، اما اروپا بر اين مطلب پافشاري ميكند كه مذاكرات زمان دار نباشد و به گفتهي يك ديپلمات اروپايي اروپا انتظار دارد مذاكرات حداقل دو سال يا بيشتر به طول بينجامد.
خبرگزاري فرانسه همچنين به نقل از تحليلگران و ديپلماتها گزارش داد: معاملهي اروپا با ايران، آمريكا را در مركز توجه قرار ميدهد؛ زيرا واشنگتن بايد در خصوص اين امر تصميم بگيرد كه آيا بايد به رويارويي با ايران به عنوان يك دشمن ادامه دهد يا اين كه به تلاش اروپا براي تعامل با تهران بپيوندد.
اين خبرگزاري فرانسوي به نقل از ژوزف سيرنيسيونه، تحليلگر موسسهي بينالمللي صلح كارنگي گزارش داد: اتحاديهي اروپا نميتواند به تنهايي تضمينهاي امنيتي را كه ايران لازم دارد به اين كشور ارايه دهد؛ آمريكا نيز بايد به فرصت قراردادن معاملهاي پايدار در اختيار ايران به اروپا بپيوندد.
وي افزود: با اين حال مشخص نيست كه محافظه كاران دولت جورج بوش، رييس جمهور آمريكا به ويژه با توجه به استعفاي كالين پاول، وزير امور خارجهي اين كشور چنين اقدامي را انجام خواهند داد.
سيرنيسيونه همچنين گفت: تندروهاي در دولت و وزارت امور خارجه ميخواهند با ايران مقابله كنند.
وي ادامه داد: سياست دولت اكنون تهاجمي پرداختن به عراق و سپس رويارويي با ديگر كشورها نظير ايران است.
اين گزارش به نقل از اين عضو عالي رتبهي موسسهي كارنگي با اشاره به محور شرارت گفت: اين نوع نگرش به ايران ممكن است به كنار گذاشتن دولت آمريكا از مذاكرات ايران - اروپا (در توافق بلندمدت) بينجامد.
ديويد آلبرايت، رييس موسسهي علوم و امنيت بينالملل در واشنگتن نيز با اشاره به معامله ايران و اروپا گفت: اين مساله فشار زيادي را به دولت بوش براي اتخاذ سياستي جديد (در خصوص ايران) وارد خواهد كرد.
خبرگزاري فرانسه به نقل از فردي كه وي را يك ديپلمات عالي رتبهي اروپايي معرفي كرد، گزارش داد: سياست اتحاديهي اروپا با سياست آمريكا در خصوص ايران مغايرتي نخواهد داشت.
اين خبرگزاري فرانسوي به نقل از ديپلمات ياد شده كه خواست نامش فاش نشود ادامه داد: آمريكا در خصوص كاري كه انجام خواهد داد نظرات خود را دارد، اما ما نميخواهيم كاري انجام دهيم كه با سياست آمريكا مغايرت داشته باشند.
وي ادامه داد: آمريكا ميداند كه ما چه اقداماتي انجام ميدهيم؛ بنابراين اين مساله برايشان تعجب آور نخواهد بود، ممكن است اختلافاتي تاكتيكي (ميان اروپا و آمريكا) وجود داشته باشد، اما اهداف ما يكي است.
وي با اشاره به بخشي از توافق تهران - اروپا كه ميگويد سه كشور اروپايي از دعوت محمد البرادعي براي پيوستن ايران به گروه كارشناسي رويكردهاي چندجانبه چرخهي سوخت هستهيي حمايت خواهند كرد گفت: اين اصلي است كه ميگويد ما ايران را به شوراي امنيت نخواهيم فرستاد.
اين ديپلمات عالي رتبهي اروپايي ادامه داد: پس از تاييد اين توافق ما نسبتا دوباره اطمينان خاطر خواهيم يافت، اما اين توافق فقط گامي است به سوي توافقي بلندمدت.
وي در پاسخ به اين سوال كه آيا ممكن است ايران در صورت به دست نياوردن توافق تجاري از توافق هستهيياش كنار بكشد گفت: اين توافق بايد با حسن نيت هر دو طرف اجرايي شود.
انتهاي پيام