ميثاق هاشمي رفسنجاني با مردم (2) * همه با هم، كار براي سربلندي ايران *
8- توسعه اجتماعي: امنيت، آسودگي خاطر، همدلي جمعي و غرور شهروندي
ايجاد آرامش، رضايت مندي و امنيت خاطر در جامعه و فرام آوردن شرايطي كه شهروندان از زندگي در كشور احساس سعادت و غرور نمايند از اهداف و وظائف حكومت است. حراست از مرزها و تامين امنيت همه جانبه در سراسر كشور با حضور نيروهاي مقتدر و وفادار و وظيفه شناس نظامي وانتظامي ميسر است . از ديگر كاركردهاي مهم حكومت در هر جامعه، تقويت همدلي و الفت ميان مردم است. در اين نكته ترديدي نيست كه آحاد مردم، در عين تنوع به لحاظ فرهنگي، اجتماعي و سياسي و نيز به لحاظ ميزان برخورداري اقتصادي، براي نيل به سعادت به يكديگر نيازمندند. رسالت دولت آن است كه از طريق تعميق روابط اجتماعي، حس نياز متقابل را ميان آحاد مردم تقويت نموده و به شكل گيري لايه هاي اجتماعي ما بين نهاد خانواده و دولت كمك كند. بعد ديگر از كاركردهاي هر حكومت، تامين امنيت همه جانبه براي شهروندان است به گونه اي كه اطمينان خاطر كافي در حفظ حريم زندگي خصوصي و دفاع از حقوق افراد در مقابل انواع تهديدات فراهم گردد.
عمده ترين راهبردهايي كه در اين راستا مورد توجه قرار خواهد گرفت به شرح ذيل است:
- توجه ويژه به امنيت همه جانبه در مرزها و شهرها و روستاها و جاده ها در سراسر كشور.
- ترويج روحية مداراي اجتماعي و همزيستي الفت مدارانه در ميان مردم.
- اجتناب دولت از دخالت در حريم زندگي خصوصي و خانوادگي افراد و حمايت از آزاديهاي فردي و اجتماعي.
- تقويت رويكرد اجتماعي – فرهنگي در برخورد با آسيبهاي اجتماعي و اجتناب از اتخاذ رويكردهاي سياسي – امنيتي.
- توجه جدي به كاهش آسيبهاي اجتماعي و تقويت مراكز ارائة مشاورة اجتماعي در مدارس و دانشگاهها.
- حمايت از توسعة نهادهاي مدني اجتماعي و تقويت مديريت هيات امنايي در نهادهاي اجتماعي وابسته به دولت.
- حفظ كرامت و بهبود شرايط معيشتي نيروهاي مسئول امنيت داخلي و حفاظت از مرزها.
- تقويت امنيت جامعه در برابر انواع جرمها و تجاوزها.
- تفكيك دو مؤلفة امنيتي و اجتماعي اعتياد از يكديگر و تقويت مقابلة با قاچاقچيان مواد مخدر در يكسو و تسهيل مداواي معتادين در سوي ديگر.
- اتخاذ خط مشي هاي مناسب براي ارتقاء كيفيت ساخت و ساز و افزايش ضريب ايمني فضاهاي موجود در مقابل سوانح طبيعي و بخصوص زلزله.
- تقويت و توسعه نظام امداد و نجات كشور.
- ساماندهي و بهينه سازي مديريت شهري و روستايي و تقويت شوراها.
9- توسعه سياسي: مشاركت مردم در امور سياسي و تعميق سازماندهي سياسي جامعه
رشد سريع شهرنشيني دركشور، جواني جمعيت، افزايش برخورداري از آموزش در مقاطع مختلف تحصيلي، تقويت ارتباطات جهاني و افزايش متوسط سطح رفاه عمومي موجب گرديده است تا تمايل جامعه براي مشاركت فعالتر در ادارة امور كشور افزايش پيدا كند. به طور طبيعي مي توان انتظار داشت كه به موازات رشد قابليت هاي جامعه، كيفيت و كميت مشاركت مردم در امور دستخوش تغيير شده و مشاركت صوري به مشاركت محتوايي دگرگون شود.
رشد جامعه در عرصة سياسي ايجاب ميكند كه از يك طرف تمايلات و درخواست هاي سياسي و اجتماعي در قالب احزاب سازماندهي شده و نمود برنامه اي و اثباتي پيدا كند و از طرف ديگر دولتمردان نيز ظرفيت نقدپذيري و تأثيرپذيري از مخالفت ها را بسط داده و از اين طريق به هموارتر كردن مسير رشد و بلوغ اجتماعي _ سياسي كمك كنند. براين اساس راهبردهاي زير مد نظرخواهد بود.
- كمك به تعميق سازماندهي سياسي جامعه و گسترش مشاركت گروههاي مختلف مردم بخصوص نخبگان، روشنفكران و دانشجويان در امور سياسي از طريق توسعه احزاب.
- تقويت قانونمندي و مسئوليت پذيري در عرصه رقابتهاي سياسي و حمايت از سياستورزي حرفهاي در جهت تامين مشاركت حداكثري مردم.
- تقويت آزادي بيان و قلم و كمك به بهبود شرايط فعاليت مطبوعاتي حرفه اي و تامين امنيت شغلي اهل قلم در چارچوب قانون.
- دفاع موثر از حقوق بشر و آزاديهاي مصرح در قانون اساسي.
- كمك به توسعة سازمانهاي غير دولتي و مردمي.
10- جوانان: سرماية ارزشمند كشور و حلقة اتصال به آيندة پراميد
يكي از ويژگيهاي جامعة ايران در شرايط حاضر، جواني آن است. جوانان به عنوان بخش ارزشمندي از سرمايه اجتماعي، مظهر شادابي، تحرك، اميد به آينده، پويايي هويت و تلاش و كوشش اند. اگر شرايط به گونه اي شود كه غبار يأس و پژمردگي بر چهرة جوانان بنشيند، روح از كالبد جامعه پركشيده و نشاط از اجتماع رخت ميبندد. جوان به هويت نيازمند است تا با گذشته ارتباط سازنده برقرار سازد و به اميد احتياج دارد تا به فردا دل ببندد و براي آن تلاش كند. جوان ايراني را كه ميل به پيشرفت و ترقي خواهي از خصوصيات بارز اوست، نمي توان در محدوده اي بسته قرار داد و از او انتظار تحرك داشت. حوزه هاي عملكرد جوان در عرصه هاي مختلف سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي نيازمند برخورداري از تحرك و آزادي عمل است. اگرچه سياستهاي اعمال شده در كل جامعه - در صورتي كه به نحو مطلوب و مناسب طراحي و اجرا گردد - همة جامعه از جمله جوانان را منتفع خواهد ساخت، لكن بنا به دلايلي كه ذكر شد، ضرورت طراحي سياستهايي با هدف مخاطب مشخص دختران و پسران جوان اجتناب ناپذير است:
- تقويت روحية مشاركت و عشق به زندگي و ايجاد انگيزة تلاش براي ايفاي نقش مؤثر اجتماعي و فراهم ساختن بستر لازم براي مسئوليت پذيري بيشتر جوانان.
- تامين آزادي و ايجاد امنيت براي شكوفايي استعدادها و بروز خلاقيتهاي جوانان و كاستن از دخالت دولت در حوزه زندگي خصوصي آنان و تقويت روحيه احترام به قانون و هنجارهاي اجتماعي در ايشان.
- رفع موانع وايجاد تسهيلات براي شكل گيري سازمانهاي غير دولتي جوانان براي توسعه مشاركتهاي ايشان در امور كشور.
- ايجاد فضاي پرشور و نشاط وتوسعه و تعميم زمينه ها و امكانات تفريح و گذران اوقات فراغت توام با آزادي و شادابي.
- حل مشكل بيكاري بگونه اي كه اميد يافتن شغل مناسب در ميان جوانان افزايش يابد.
- ايجاد بستر براي رشد انديشه و دانش و مهارت دانشجويان به عنوان مديران و كارشناسان آينده كشور.
- توسعه و تعميم آموزشهاي عمومي، تكميلي، عالي و مهارتي به منظور توانمند ساختن گروههاي مختلف جوانان.
- ايجاد و توسعه " كانون هاي جوانان " در نقاط مختلف كشور براي فعاليتهاي فرهنگي، اجتماعي، هنري، مهارتي و حمايت از خلاقيتها و نوآوريهاي جوانان.
- اصلاح رويكردهاي موجود در حوزه نظام وظيفه، كنكور دانشگاهها، كاريابي، اخذ تسهيلات براي ازدواج و اشتغال و حمايت از فعاليتهاي علمي و اجتماعي جوانان به منظور استفاده بهينه از سرمايه جواني.
11 – زنان: افزايش مشاركت و توسعه مسؤوليتپذيري
بسياري از آنچه در ساير محورهاي مورد بحث در اين برنامه آمده است، هم شامل مردان مي شود و هم شامل زنان . اما در اينجا تاكيد مي كنم كه عقب ماندگي زنان در دوراني به قدمت تشكيل جوامع كنوني بشري را بايد در طي سالهايي كوتاه جبران كنيم.
زندگي امروزي هم در مقياس جامعه و هم در سطح خانواده ، نيازمند مشاركت موثر زنان است . در سطح كلان زنان ايراني ثابت كرده اند كه در زندگي شغلي از حس مسئوليت پذيري و وجدان كاري بالايي برخوردارند و اتكاء به آنان در بسياري از موارد منجر به بهره وري و كارآمدي خواهد شد. حضور زنان در عرصه هاي آموزش،بهداشت ، درمان و ساير فعاليتهاي اقتصادي و اجتماعي همواره قرين با توفيق بوده است . در مقياس خانواده نيز زنان با تلفيق آگاهي و عاطفه، در تربيت فرزندان نقش موثرتري دارند. لذا دولت بايد زمينه هاي حضور زنان را در ميدانهايي كه مردان حضوردارند، فراهم سازد و درعين حال مراقبت كند كه شان و سلامت مادران به عنوان حافظان كيان خانواده، پاس داشته شود و تبعيض هاي نارواي جنسيتي محوگردد.
براين اساس راهبردهاي زير تعقيب خواهدشد.
- اصلاح، تكميل و تطبيق قوانين و مقررات عمومي متناسب با نيازها و مقتضيات جديد در حوزه حقوق و تكاليف زنان و تقويت ضمانت اجرائي قوانين خاص زنان.
- تقويت و تحكيم بنيان خانواده و اصلاح و ارتقاء روابط و مناسبات درون خانواده با تاكيد بر حقوق زنان و نقش و جايگاه ايشان.
- ايجاد تناسب ميان بازار اشتغال و توانايي ها، مهارتها و دانش زنان.
- ارتقاء سطح مشاركت زنان در عرصههاي مديريتي و تصميمگيري ملي.
- توسعه امكان فعاليت شغلي و حرفه اي بانوان از طريق ايجاد تغييرات مناسب در قوانين و مقررات كار در جهت رفع تبعيضهاي موجود.
- صيانت از زنان در برابر آسيب ها و تهديدات و ايجاد امنيت اجتماعي براي حضور زنان در عرصههاي زندگي اجتماعي و اصلاح مقررات مربوط به برخورد با جرائم و بزه در حوزه زنان.
- فراهم آوردن شرايط لازم جهت حضور شايسته زنان ايراني در مجامع بينالمللي و منطقهاي.
- توجه ويژه به نيازها و خواسته ها ي دختران جوان در زمينه هاي ورزش، آموزش، اشتغال، اوقات فراغت و تفريح و افزايش سهم ايشان در بهره مندي از امكانات مربوط.
- حمايت از برنامه هاي آموزشهاي تخصصي و حرفهاي و كارآفريني خاص بانوان.
- اجراي برنامههاي خاص حمايتي براي بهبود معيشت و ارتقاء سلامت مادران و كودكان.
- حمايت ويژه از زنان سرپرست خانواده و زنان بدون سرپرست.
12 – ورزش و تربيت بدني: زسستي كژي زايد و كاستي
نمود جامعه سالم و پرنشاط را مي توان در ورزش و ميزان عموميت آن در گروههاي سني و اقشار اجتماعي جستجو كرد. ورزش علاوه بر فراهم آوردن زمينه تقويت سلامت عمومي و بهداشت رواني و شادابي و طراوت اجتماعي، عرصهاي براي ابراز هويت ملي و اثبات توانمنديهاي نسبي در ميادين رقابتهاي حرفهاي است. مسلما نام جوانان ايراني كه در سطح بين المللي به رقابت پرداخته و افتخار آفريده اند، جزئي مهم از غرور و افتخار ملي ما را تشكيل ميدهد.
محورهاي ذيل به عنوان بخشي از برنامه هاي دولت در اين حوزه مورد نظر خواهد بود.
- گسترش ورزش همگاني و عموميت بخشيدن به برنامه هاي تربيت بدني و اعتلاي جايگاه آن در طرحهاي توسعه كشور.
- گسترش فضاهاي ورزشي و حمايت از توسعه ورزش حرفهاي و باشگاههاي ورزشي.
- تقويت حضور بخش غيردولتي در توسعه ورزش به ويژه ورزش قهرماني و حرفهاي.
- توسعه ورزش آموزشگاهها و دانشگاهها و تربيت بدني و ورزش كارگري.
- توجه خاص به ورزشهاي پايه و مادر.
- تلاش براي دسترسي عموم مردم به امكانات ورزشي متعارف و جلوگير ي از افزايش غيرمنطقي هزينههاي خدمات ورزش عمومي.
13- محيط زيست و منابع طبيعي: تقويت و توسعة قابليتهاي طبيعي كشور
پايداري و استمرار توسعه در هر كشور منوط به فراهم بودن منابع طبيعي و سلامت محيط زيست در آن كشور است. موضوع منابع طبيعي و محيط زيست امروز اهميتي بين المللي پيدا كرده است و شاخص هاي مرتبط با آن مورد پايش جهاني قرار مي گيرد. ايران به عنوان كشوري با برخورداري از منابع غني طبيعي و تنوع آب و هوايي و اقليمي بسيار با تهديداتي جدي در اين زمينه مواجه است. پيشروي كوير و شنزارها، افزايش آسيب پذيري در مقابل جاري شدن سيل، سرعت روزافزون رشد شهرها و مشكلات ناشي از ضعف سيستم فاضلاب و در معرض آسيب قرار گرفتن آب هاي زيرزميني و بالاخره مشكل آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ و در معرض خطر قرار گرفتن سلامت شهروندان از جمله موارد قابل ذكر در اين زمينه است كه اعمال راهبردهاي زير را ضروري مي سازد.
- اجراي برنامه ساماندهي سواحل درياها و پيگيري توسعه امكانات و كاهش آلودگي مناطق ساحلي خليج فارس و درياي خزر و درياچه هاي داخلي با رويكرد بهره مندي بيشتر مردم از جزاير و سواحل كشور.
- كاهش آسيبپذيري كشور در برابر پيشروي شنزارها و كوير و استفاده از منابع بين المللي در اجراي برنامه هاي مربوط.
- تدوين و اجراي برنامه جامع جلوگيري از آلودگي محيط زيست (هوا،آب ، زمين)
- ايجاد محيطي مناسب تر براي زندگي شهروندان از طريق توجه به زيباسازي محيط، رفع آلودگي ها و تسهيل دسترسي به خدمات شهري.
- احياء محيط زيست، آبخيزهاي حاشية رودخانه ها و تالابها.
- توجه جدي به حفظ منابع طبيعي تجديد شونده (جنگل، مرتع، آب و خاك) و توسعه جنگلها و مراتع.
- سامان بخشيدن به امر فاضلابهاي شهري و صنعتي.
- بهبود كيفيت توليد فرآورده هاي نفتي و تداوم برنامه افزايش كيفيت توليد خودروها و به نتيجه رساندن طرحهاي جايگزيني خودروهاي فرسوده و جايگزيني گاز و ساير سوختهاي غير آلوده.
14- تعامل بينالمللي : كسب جايگاه شايسته در جامعة جهاني
كشور ايران از قابليت هاي بسياري برخوردار است كه به فعل درآمدن بخش قابل توجهي از آن در گرو تعامل فعال با جهان است. منابع سرشار نفت و گاز، موقعيت ممتاز جغرافيايي، فرهنگ اسلامي و تمدن كهن وغني ايراني، تحصيلكردگان واجد صلاحيت و امتيازات ديگر، درصورتي به رفاه ملموس و معيشت مطلوب تبديل مي شوند كه در پيوند با توانمنديهاي جهاني قرار گيرند. در عرصة سياست، گرچه جهان بر مدار حق نمي چرخد و ظلم و نفي حقوق ضعفا همواره مشي قدرتمندان بوده است لكن جمهوري اسلامي ايران با اتكاء به مردم، مي تواند با حفظ منافع ملي و مواضع استقلال طلبانة خود، براي گسترش صلح و ارتقاء بهروزي جامعة جهاني، مسئوليتپذيري متعهدانه داشته باشد و گامهايي فراتر از تنش زدايي و اعتمادسازي در عرصه ديپلماسي بردارد. براين اساس رويكرد سياست خارجي دولت جديد بر" ديپلماسي فعال، سازنده و متعامل " استوار خواهد بود. از آنجا كه فرصتها به سرعت از كف مي روند، اتخاذ راهبردهايي از نوع آنچه ذكر مي شود ما را قادر خواهد ساخت تا از فرصتهاي موجود بهره بگيريم.
- مشاركت فعال در مجامع بين المللي و همكاري مؤثر با نهادهاي بين المللي در جهت بهروزي انسانها، صلح جهاني و منافع ملي.
- توسعة روابط سياسي و اقتصادي با كشورهاي صنعتي در جهت بهرهگيري از فناوري و سرمايه آنها بر اساس منافع متقابل.
- تقويت ارتباط و توسعة همكاري با كشورهاي مؤثر اسلامي، آسيايي و آفريقايي به عنوان وظيفه اي اسلامي و با هدف حضور در بازارهاي رو به رشد.
- حضور فعال در كشورهاي جهان سوم و بخصوص آسيا و آفريقا به منظور كمك به توسعه آنها و صدور خدمات فني و مهندسي به اين كشورها.
- توسعة همكاري با كشورهاي حوزة خليج فارس با توجه به منافع مترتب بر اين همكاريها.
- حمايت جدي و سازمان يافته سياسي _ حقوقي و كنسولي از مهاجران و ساير اتباع ايران در خارج از كشور و مهيا ساختن شرايط مناسب براي بهره گيري از توانمنديهاي آنان.
انتهاي پيام