/فنآوري هستهيي ايران،نماداراده ملي/ سعيدي: تداوم فراهم آوردن امكانات براي آژانس فراترازپروتكل ديگرلزومي ندارد ميتوانيم سانتريفوژرابه راحتي پيكان توليدكنيم
معاون بينالملل سازمان انرژي اتمي كشورمان گفت: ايران براي جبران برخي كاستيها امكاناتي را براي آژانس مانند عمل به پروتكل الحاقي در حالي كه در مجلس تصويب نشده بود، فراهم آورد كه در طول تاريخ فعاليت اين نهاد بينظير بود، ولي امروز ديگر تداوم اين مساله لزومي ندارد و بايد كار ديگري كرد.
به گزارش خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، دكتر محمد سعيدي، معاون امور بينالملل سازمان انرژي اتمي كشورمان كه در جلسهي صبح امروز (دوشنبه) همايش "فنآوري هستهيي ايران، نماد ارادهي ملي" سخن ميگفت، در ابتداي اظهاراتش اين سوال را مطرح كرد كه بايد ببينيم چه اتفاقي در كشور عزيزمان و در عرصهي هستهيي رخ داده و ما چه رويكردي نسبت به آن در آينده خواهيم داشت و وظيفهي ما براي حفظ اين تكنولوژي چيست؟
وي افزود: ما در داستان فنآوري هستهيي با سه مرحله مواجه بودهايم، مرحله نخست، دوران تحقيقاتي اين پروژه است كه از پيش از انقلاب اسلامي آغاز و پس از آن ادامه يافت، ولي نتوانستيم آن را تا دهههاي 70 به ميادين ديگر تبديل نماييم.
سعيدي ادامه داد: پس از جنگ هشت سالهي تحميلي، كشور تصميم گرفت اين تحقيقات را به ظهور رسانده و در اوايل دههي 70، تلاشهاي بسياري شد تا بتوانيم با دارندگان اين تكنولوژي ارتباط برقرار كنيم و سعي شد تا آن را به كشورمان انتقال دهيم.
معاون امور بينالملل سازمان انرژي اتمي با اشاره به اينكه چين و روسيه از جمله اين كشورها بودهاند، برخي از قراردادهاي كشورمان با اين دو كشور را برشمرد و گفت: كشور چين در همان ابتداي راه حاضر به ادامه همكاري با ما نشد و در عرصهي سوخت هستهيي و ايجاد دو رآكتور 300 مگاواتي در پي فشار آمريكا، هر دو پروژه متوقف گشت.
سعيدي در ادامه اظهار داشت: تنها چيزي كه با روسيه تحقق پيدا كرد، يك نيروگاه 1000 مگاواتي آب سبك در بوشهر بود كه از سال 1995 تا امروز ادامه يافته و ما عليرغم هزاران مشكلي كه با روسها داشتهايم، صبر و تحمل كردهايم تا اين پروژه به نتيجه برسد.
وي خاطر نشان كرد: تلاطمي كه طي سالها با آن مواجه بودهايم يعني مشكلات عديده از سويي و عدم توجه به سازمان تكنولوژي جمهوري اسلامي ايران از ديگر سو، ما را به اين نتيجه ميرساند كه بايد نسبت به گذشته و مسايل درونيمان يك نوع بازنگري انجام دهيم.
سعيدي همچنين گفت: درست در دوراني كه التهاب بسياري در عرصهي سياسي در كشور حاكم بود و همه نگاهها به تحولات داخلي معطوف بود، عدهاي بدون توجه به آن مسايل و با نگاهي واقعبينانه و پس از انجام امكانسنجي دريافتهاند كه پتانسيل عظيمي در داخل كشور نهفته كه بايد ضمن حركت، به سوي جلو رانده شود.
معاون بينالملل سازمان انرژي اتمي با اشاره به اينكه ايران امروز در پروژهي بوشهر با 81 درصد پيشرفت مواجه است، خاطرنشان كرد: در حال حاضر و در كنار پيشرفت چشمگير اين پروژه ما 700 نيروي متخصص براي اداره يك نيروگاه آب سنگين داريم كه اين افراد از نيروهاي بسيار ارزشمند و سرمايههاي عظيمي براي كشورمان هستند.
وي با بيان اين مطلب كه در كنار اين فعاليتها ما كار تحقيقات بر نيروگاههاي آب سبك را نيز آغاز كرديم تا هم طراح و هم سازنده اين نيروگاهها باشيم، افزود: ما بين 50 تا 60 درصد تجهيزات جانبي يك رآكتور آب سبك را در حال حاضر ميتوانيم در داخل كشور طراحي و توليد كنيم و مطمئنيم كه براي واحد 3 نيروگاه بوشهر ميتوانيم ژنراتور و براي واحد 4 توربين و واحد 5 رآكتور را خودمان طراحي كرده و بسازيم.
سعيدي ادامه داد: اتفاق ديگري كه در اين عرصه رخ داد، مساله توليد سوخت است، بحث تضمين و تامين سوخت نيروگاههاي اتمي همواره از نگرانيهاي ما بوده است. ما ميتوانستيم به كمك كشورهاي خارجي از جمله روسيه در اين زمينه اكتفا كنيم كه در اين صورت روسيه هر گاه ميخواست ميتوانست ما را از اين طرح محروم كند. به هر صورت به فكر ايجاد حداقلهايي افتاديم تا در چنين مواقعي بتوانيم به سرعت سوخت مورد نيازمان را تامين نماييم.
معاون بينالملل سازمان انرژي اتمي هم چنين اظهار داشت: در ابتداي اين راه شايد در خود سازمان انرژي اتمي تعداد كساني كه با ما موافق بودند از 10 نفر تجاوز نميكرد و در خارج از سازمان هم به واقع هيچ كسي نبود كه باور كند ما ميتوانيم در راه توليد سوخت هستهيي قدم برداريم.
وي گفت: در ادامه اين جريان مجبور شديم پروژهاي را دو بار طراحي نماييم. يكي پروژه فرآوري اورانيوم اصفهان كه طي آن فرآيند AUC تا UF6 طي ميشد و در فاز ديگر فرآيند غنيسازي را دنبال نماييم.
سعيدي ضمن ارايهي تاريخچهي مختصري از فعاليتهاي تاسيسات UCF اصفهان براي حاضران در اين همايش، اظهار داشت: ما در فضايي تاريك حركت ميكرديم و در اين فضا امكان عدم توفيق ما بسيار زياد بود ولي به هر حال كار در سال 79 آغاز و با عنايت الهي هر سه مرحله با موفقيت تمام شد و پروژهاي كه توسط چينيها 11 سال به طول ميانجاميد، در پايان سال 82 به اتمام رسيد.
معاون بينالملل سازمان انرژي اتمي ادامه داد: ما در كنار اين پروژه، پروژهي غنيسازي را آغاز كرديم كه بسيار تاريكتر و مبهمتر از راه UCF بود، زيرا در پروژه قبلي حداقل تصويري يك درصدي داشتيم، ولي در اين پروژه هيچ تصويري براي ما موجود نبود.
وي افزود: ما تنها در دورهاي توانسته بوديم ماشينهاي سانتريفيوژ را از بازارهاي آزاد خريداري كنيم كه به واسطه برخي اشتباهات محاسبهاي، اين ماشينها در دور 12 هزارم دوران منفجر ميشدند.
سعيدي با اشاره به اينكه طي اين مرحله ناچار بوديم به صورت بسته عمل كنيم، خاطر نشان كرد: اگر ما در اين مرحله به صورت باز عمل ميكرديم، ناچار ميشديم كه طرح را در مرحلهي مقدماتياش متوقف كنيم.
معاون بينالملل سازمان انرژي اتمي با اظهار اينكه قصد دارد جملهاي معترضه را بيان كند، گفت: برخي معتقدند ما تخلف كرده و در بخش غني سازي، تاسيساتمان را به موقع به آژانس معرفي نكردهايم كه اين مساله كاملا دروغ و اشتباه است، ما پيش از اجراي پروتكل الحاقي موظف بوديم تا 180 روز قبل از اينكه مواد هستهيي را داخل تاسيسات ببريم، به آژانس اطلاع دهيم كه تاسيسات نطنز اساسا به اين مرحله نرسيده بود.
معاون امور بينالملل سازمان انرژي اتمي كشورمان در ادامه گفت: تنها تاسيسات ما كه در چنين مرحلهاي قرار داشت، تاسيسات UCF اصفهان بود كه ما 9 ماه پيش از راهاندازي و در زمان خاك بردارياش، آن را به آژانس اطلاع داديم.
سعيدي گفت: در آن زمان البرادعي، مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي و گلد اشميت، معاونش براي بازديد طرح، به اصفهان آمدند. گلداشميت مرا به كناري كشيد و گفت "آيا شما مطمئن هستيد كه ميتوانيد طي چند سال اين پروژه عظيم را راهاندازي كنيد" و من پاسخ دادم ما مطمئن نيستيم ولي اميدواريم؛ چند سال بعد وقتي همين آقاي اشميت به اصفهان آمد، خطاب به من اذعان كرد كه من در آن مرحله حتي احتمال هم نميدادم، بتوانيد اين پروژه را چهار ساله به اتمام برسانيد، ولي به شما تبريك ميگويم.
وي با تاكيد بر اينكه جمهوري اسلامي ايران تخلفي در بخش غني سازي انجام نداده و اين مساله در هيچ گزارشي مكتوب نيست، اظهار داشت: آنچه در اين رابطه مطرح است، به برخي قصورها در تحقيقات مربوط ميشود كه اينها قصورند و نه تخلف؛ بسياري از كشورهاي عضو آژانس در حال حاضر از اين موارد فراوان دارند كه آژانس در حال بررسي آنهاست.
معاون بينالملل سازمان انرژي اتمي افزود: ما نبايد در مقابل آنچه از بيرون القا و ديكته ميشود، مرعوب شويم؛ كشور ما فقط در بخش غنيسازي به خاطر محدوديتهايي، كاستيهايي داشت كه مورد قبول است و البته اين كاستيها جبران شدهاست.
معاون بينالملل سازمان انرژي اتمي ادامه داد: ما حاضر شديم براي جبران اين كاستيها امكاناتي را براي آژانس فراهم آوريم كه در طول تاريخ فعاليتش بينظير بوده است يعني كشوري كه هنوز مجلساش پروتكل الحاقي را تصويب نكرده، برخي اعمال را فراتر از آن انجام دهد؛ ولي امروز ديگر تداوم اين مساله لزومي ندارد و بايد كار ديگري كرد.
وي همچنين خاطر نشان كرد: نكتهي ديگري كه در بخش غني سازي مطرح بود، اين بود كه ما در مدت يكسال و نيم تا دو سال، سرعت ماشينهاي سانتريفيوژ را بالا ميبرديم و براي رساندن اين ماشينها به بالاترين حد دوران با مشكل مواجه بوديم كه پس از دو سال كار شبانهروزي، براي اولين بار توانستيم در حدود ساعت 10 شب يك سانتريفيوژ را به دوران 60 هزار دور برسانيم.
سعيدي افزود: امروز، من خدمت شما عرض ميكنم كه دوران ماشينهاي سانتريفيوژ در 60 هزار دور و توليد آنها براي ما دقيقا به راحتي توليد پيكان است و حتي اگر كشورهاي ديگر بخواهند فنآوري صلحآميز هستهيي را در عرصهي غني سازي و UCF گسترش دهند، ما ميتوانيم با آنها همكاري كنيم.
وي با اشاره به اينكه در حال حاضر در تعليق به سر ميبريم، گفت: پيش از تعليق، فعاليتهاي ما در حد توناژ بوده است و الان آمادهايم كه اگر تعليق برداشته شود، با ظرفيت كامل در توليد UF6 و غني سازي فعاليت نماييم.
سعيدي ضمن تشريح برخي فعاليتهاي فني رآكتورهاي آب سبك و آب سنگين گفت: در حال حاضر غناي آب سنگين ما 20 درصد است كه اين مقدار در طول 9 ماه آينده به 98 درصد خواهد رسيد و در اين زمينه هيچ مشكلي نخواهيم داشت.
معاون بينالملل سازمان انرژي اتمي با اشاره به اينكه ما در اين بخش هيچ نيازي به خارج نداريم و اروپاييها خوب اين مساله را دريافتهاند، ادامه داد: يكي از پيشنهادات دست به نقد انگليسيها اين است كه از ما ميخواهند در عوض چشمپوشي از رآكتور تحقيقاتي آب سنگين، رآكتور تحقيقاتي آب سبك 40 مگاواتي را در اختيار ما قرار دهند كه اين پيشنهاد بسيار بينظير است و ما البته حاضر به پذيرش آن نشدهايم، چون ميدانستيم در اين صورت براي سوخت آب سنگين نيازمند آنها خواهيم شد.
وي با تاكيد بر اينكه اكنون تصوير تيره و تار گذشته كاملا روشن است، گفت: اينها اتفاقاتي است كه با ايمان و خودباوري اين مرزوبوم شكل گرفته؛ هيچ كدام با نظارت خارجيها نبوده و تماما با اتكا به نيروهاي داخلي بوده است.
معاون بينالملل سازمان انرژي اتمي ادامه داد: در اينجا ميخواهم از سخنان دكتر لاريجاني ايرادي بگيرم كه فرمودند دانشگاههاي ما ضعيف هستند، به اعتقاد من توانمندي دانشگاههاي ما در مسايل تحقيقاتي بوده كه ما را به اينجا رسانده است؛ هر چند كه نبايد مغرور شويم و تازه در ابتداي راه قرار داريم.
وي با اشاره به اينكه از برنامههاي سازمان انرژي اتمي هم كه پس از ساخت راكتور 40 مگاواتي تحقيقاتي آب سنگين، گروهي را براي طراحي راكتورهاي قدرت آب سنگين فراهم ديده، اظهار داشت: در اين راه هيچ مانعي وجود ندارد و توسعهي نيروگاههاي آب سنگين با قدرت 110 و 112 مگاوات و در كنار آن راكتورهاي آب سبك از برنامههاي سازمان است.
سعيدي خاطر نشان كرد كه كشورمان در بخش CIVIF نيروهاي اتمي به خودكفايي رسيده و 90 درصد از فعاليتهاي بوشهر در اين عرصه را خودمان انجام دادهايم.
معاون بينالملل سازمان انرژي اتمي با اشاره به اينكه ملت ما با اطمينان خاطر و اكثريت قاطع حامي اين پرونده ملي هستند، اين گونه حمايت از يك پرونده را در تاريخ كشور بيسابقه دانست و گفت: وظيفهي همهي ما و به خصوص دستگاه ديپلماسي كشور است كه اين گوهر گرانبها را به خوبي حفظ كند.
وي در پايان با اشاره به اينكه يكي از گرفتاريهاي ما اين بود كه به برخي عزيزان در داخل كشور بباورانيم كه در كشورمان به اين توانايي دست يافتهايم، اظهار داشت: به هر حال امروز اين دوستان هم بر پاسداري از اين دستاورد ملت تاكيد دارند.
انتهاي پيام