حميدرضا حاجي بابايي عضو هيات رييسه و كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس است كه در تشريح مسائل هستهيي ايران، اقدامات اخير اتحاديهي اروپا را همراستا با تصميمات آمريكا و نوعي شيطنت ميداند كه نشانگر عدم استقلال اروپا در تصميمگيري است و نهايتا دود آن نيز به چشم خود اروپا خواهد رفت، چرا كه اروپا را به عنوان يك مركز منفعل و غيرتصميمگير در جهان معرفي كرده و اقتصاد و به ويژه بازار بورس آن را متضرر خواهد كرد.
او در عين حال كه به اتحاديهي اروپا نصحيت ميكند از مشياي كه اخيرا در پيش گرفته است و آن را به عملهي آمريكا بدل كرده است، صرفنظر كند اظهار ميدارد كه بايد با نهادهاي تصميمگير همچون آژانس از اين پس مذاكره كنيم. اين در حالي است كه وي به سايهي آمريكا بر تصميمگيري آژانس و اروپا اذعان دارد و مذاكره با آمريكا را تنها در صورت ارائهي سيگنالهاي مبتني بر حسن نيت آن نسبت به ايران ممكن ميداند.
آنچه كه در پي ميآيد مشروح مصاحبهي تفصيلي نمايندهي مردم همدان در خانهي ملت، با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) است:
خبرنگار ايسنا: پس از اعلام آغاز به كار تاسيسات UCF اصفهان و نامهي سه كشور اروپايي به جمهوري اسلامي ايران و تهديدي مبني بر ارجاع پروندهي هستهيي ايران به شوراي حكام، وضعيت اين پرونده را در عرصهي بينالملل چگونه ارزيابي ميكنيد؟
حاجيبابايي: بازياي كه آمريكا توسط اروپا شروع كرد و فشارهايي كه اروپا وارد آورد تا آن را در موضع غيرمستقل و منفعل قرار دهد، از ابتدا براي ما شناخته شده بود. آنها قائل به آنند كه ما نبايد حتي فناوري صلحآميز هستهيي، آب سنگين و چرخهي سوخت داشته باشيم. حتي نميخواهند كه ما فرآوري آمادهسازي غنيسازي را هم داشته باشيم.
ديدگاه مشترك اروپا و آمريكا از ابتدا براي ما مشخص بود، ولي براي آنكه موضع آنان را در دنيا فاش كنيم با آنها به مذاكره پرداختيم تا موضع خودمان نيز مبني بر اصرار بر برخورداري از فناوري صلحآميز هستهيي بر همگان آشكار شود و ديگر بهانهاي به دست آنها نيفتد. عليرغم تمامي همكاريهايي كه ما با اتحاديهي اروپا داشتيم (توقف آب سنگين، UCF اصفهان و غنيسازي در نطنز و اجازهي حضور بازرسان آژانس) و عليرغم آنچه كه در مادهي 112 گزارش البرادعي مبني بر اينكه هيچ اثري از عملكرد غيرصلحآميز در فعاليتهاي هستهيي ايران مشهود نبوده است، آنان به تعهدات خود عمل نكردند. حتي البرادعي عليرغم آنچه كه در گزارش خود آورده بود در مورد آغاز فعاليت UCF اصفهان تعلل كرد.
درخواست سه كشور اروپايي كه براي تشكيل جلسهي اضطراري شوراي حكام انجام گرفت، نوعي شيطنت سياسي بود. اينكه آژانس نيز تا همان روز فرصت خواست هم در همين راستا است. آنها در پي آن بودند تا شوراي حكام قطعنامهاي عليه ايران صادر كند و ما ديگر نتوانيم برخلاف آن عمل كنيم. تاكيد ما به آغاز فعاليت تاسيسات اصفهان نيز به علت خط بطلان كشيدن بر همين شيطنتها بود.
خبرنگار ايسنا: به نظر شما پس از سرگيري فعاليت نيروگاه اصفهان چه بايد بكنيم؟
حاجي بابايي: همين كه ساخت UCF اصفهان را قبل از جلسهي شوراي حكام به راه انداختيم، كار بزرگي بود. ما بايد همچنان تصميم قاطع خود را مبني بر برخورداري از فناوري صلحآميز هستهيي اعلام كنيم و براي آغاز به كار پروژهي نطنز عليرغم تهديدات آمريكا و اروپا زمان تعيين كنيم.
اروپا بايد بداند كه در برخورد غيرمنطقي و غيرعقلاني و غيردوستانه با ايران بيش از همه در اين معادله ضرر خواهد كرد. چرا كه ارتباطات تنگاتنگي در زمينههاي اقتصادي با ايران دارد و كوچكترين سردي در روابط ايران و اروپا، آنها را دچار مشكلات عديدهاي خواهد كرد. علاوه بر اين به دنيا نشان ميدهد كه اروپا در پيگيري يك پروسه با جمهوري اسلامي ايران، شكست خورد و نتوانست نقشي مستقل در اين زمينه ايفا كند. چرا كه تحت تاثير فشارهاي آمريكا و صهيونيستها از مواضع واقعبينانهي خود چشمپوشي كرد و همين هزينهي بالايي را بر آنها مترتب ميكند.
اروپا و آمريكا بايد بدانند كه پروژهي هستهيي ما با امنيت مليمان گره خورده است، بر همين اساس ما تحت هر شرايطي بر حقوق هستهيي خود پافشاري خواهيم كرد. همچنان كه در حال حاضر نيز مردم ما در مورد برخورداري صلحآميز از انرژي هستهيي متحدالنظر هستند و به مسوولان اجازهي عقبنشيني نميدهند. به همين دليل اروپا و آمريكا بايد محتاطتر از اين اظهارنظر كنند تا مردم ما را نسبت به رفتار غيرعاقلانهي خود حساس نكنند. آن هم در شرايطي كه تمامي مسوولان نظام و گروههاي سياسي مختلف با گرايشهاي فكري متفاوت، زورگويي اروپا را كاملا احساس كرده و بيان ميكنند.
امروز ديگر شيطنت اروپاييها و غرضورزي و كينهتوزي آنها نسبت به جمهوري اسلامي ايران آشكار شده و جامعهي بينالملل ميداند كه آنها در مذاكرات خود نسبت به ايران صادق نبودند و نگاه منصفانهاي به ما نداشتند.
خبرنگار ايسنا: با توجه به اينكه بنيههاي اقتصادي ما ضعيفتر از پايههاي اقتصادي اروپاست، در صورت عدم ارتباط اروپا با ايران كدام بيشتر متضرر خواهند شد؟
حاجيبابايي: هر كس به اندازهي ظرفيتش از تحريمها متضرر ميشود. در صورت عدم ارتباط ميان ايران و اروپا هم ما متضرر ميشويم و هم آنها. همان طور كه شما اشاره كرديد ظرفيت اقتصادي اروپا بيشتر از ما است و قطعا بيشتر از ما هم ضرر خواهد كرد.
مردم ما 27 سال است كه با تحريمهاي اقتصادي آمريكا و اروپا دست و پنجه نرم ميكنند. اگر چه ادامهي اين تحريمها و حتي افزودن آنها زحماتي را براي مردم ما به بار خواهد داشت، ولي مردم ما حاضر به تحمل آنها و مقاومت در برابر آنها هستند. اين هم به غيرت ملي مردم ما برميگردد. چرا كه آنها به خوبي واقفند كه اروپا و آمريكا به دنبال تحقير ملت ما هستند. اين تحريمهاي اقتصادي شايد در كوتاه مدت ما را در برخي سرمايهگذاريها محدود كند، ولي اروپا به مراتب آسيبهاي بيش از اين خواهد ديد. همچنان كه در حال حاضر اروپا و آمريكا از نفت بشكهي 60 دلار زمينگير شدهاند و قطعا با ادامهي چالشهاي سياسي و اقتصادي با جمهوري اسلامي ايران قيمت نفت به شدت افزايش يافته و حتي به بيش از 100 دلار هم خواهد رسيد.
يك نكته ديگر را هم نبايد فراموش كرد و آن اينكه شكست اروپا در مذاكراتش با ايران به شدت بازار بورس اروپا را ورشكسته خواهد كرد. اين موضوعي است كه اروپا توان مقابله در برابر آن را ندارد. به همين دليل هم ما به اروپا نصحيت ميكنيم كه وارد اين فضا نشود چرا كه پس از آن عقبنشيني برايش ميسر نيست.
به نظر من بنيهي اقتصادي ما در حال حاضر خوب است و در كوتاه مدت ميتوانيم در برابر فشار تحريمها مقاومت كنيم و چرخ اقتصاد خود را بچرخانيم. در عين حال اروپا نيز بايد اذعان كند كه جمهوري اسلامي ايران از سنخ برخي كشورها نيست كه به راحتي بتوان با آن برخورد و آن را منزوي كرد و به هر بهانهاي آن را مخالف حقوق بشر ناميد.
مردم ما هم به خوبي به زورگوييهايي آمريكا و اروپا در زمينهي فناوري هستهيي آگاه هستند. جامعهي بينالملل نيز نسبت به آن اشراف دارد. همينها اثرات منفي در موقعيت اروپا و آمريكا در جهان ميگذارد. اميدواريم كه مجموعهي اين خطرات كشورهاي اروپايي مذاكره كننده با ايران را سر عقل بياورد.
خبرنگار ايسنا: سه كشور مذاكره كنندهي اروپايي ما را تهديد كردهاند كه از اين پس راهي جز مذاكره را در پيش خواهند گرفت. به نظر شما در صورت قطع اين روند چه بايد كنيم؟
حاجي بابايي: آنها گفته بودند كه در صورت از سرگيري غنيسازي اورانيوم مذاكراتشان را با ما قطع خواهند كرد، ولي فعاليت ساخت UCF در اصفهان، نوعي فرآوري است كه به غنيسازي برنميگردد از اين رو فكر نميكنم روند مذاكرهي ايران با اروپا قطع شود. ولي اگر به هر دليلي اتحاديهي اروپا مايل به عدم مذاكره با ما باشد، وارد فاز جديدي ميشويم كه از آن پس بايد با آژانس هستهيي مستقيما وارد عمل شويم.
فرصت چند ماههي سياستبازي اروپا به ما نشان داد كه آنها قابل اعتماد نيستند و بايد با اعضاي آژانس مستقيما به مذاكره بنشينيم.
خبرنگار ايسنا: شما در صحبتهايتان اشاره كرديد كه ما از ابتدا نسبت به شيطنت اروپا و آمريكا واقف بودهايم، پس چرا از ابتدا سعي نكرديم با خود آژانس مذاكره كنيم؟
حاجي بابايي: متاسفانه آژانس بينالمللي هستهيي از قدرت كافي برخوردار نيست و سياست آمريكا بر آن سايه دوانيده است، اروپاييها هم از آنها تبعيت ميكنند. در ابتدا قرار شد با كساني به مذاكره بنشينيم كه تصميمگير هستند به همين دليل با اروپاييها كه همپيمان آمريكا بودند به مذاكره پرداختيم. امروز هم كه ميبينيد به جاي اروپا با آژانس مذاكره خواهيم كرد در صورتي است كه آژانس حق قانوني ما مبني بر برخورداري از فناوري صلحآميز هستهيي را بپذيرد. البته همچنان فشارها بر ما وارد خواهد آمد و حتي بيشتر هم خواهد شد.
خبرنگار ايسنا: گفتيد كه به علت سايهي آمريكا بر آژانس، به جاي مذاكره با آن با اروپاييها مذاكره ميكرديم. در حال حاضر فكر ميكنيد كه ديگر آمريكا بر آژانس سايه ندارد كه ميگوييد از اين پس به جاي اروپا با آژانس مذاكره كنيم؟
حاجي بابايي: ما معتقديم عليرغم اينكه آژانس از قدرت لازم در تصميمگيري برخوردار نيست، ولي مواضعي منطقي دارد. ما نيز بر اساس همين مواضع منطقي با آنها مذاكره خواهيم كرد. اگر در آينده نخواهد منطقي عمل كند، ما راه ديگري در پيش خواهيم گرفت. ولي در حال حاضر راهي جز اين نداريم كه به تمامي دنيا به ويژه كشورهاي ذينفوذ اعلام كنيم كه در چارچوب آژانس عمل كرده و ميكنيم و هر تضمين عيني و عملي را به آنها خواهيم داد. البته تحت هيچ شرايطي غنيسازي را متوقف نخواهيم كرد، چرا كه اين خواست ملت ما است. آنها نيز ناگريز از پذيرش اين واقعيت هستند. چون در غير اين صورت همچنان كه در قبل گفتم آنها بيشتر از ما متضرر ميشوند.
فكر ميكنم اروپا عاقلتر از آن است كه وارد اين اصل شود چون منافع مالي آنها از همه چيز برايشان مهمتر است. البته اين بدان معنا نيست كه آنها برخوردي عاقلانه و يا در راستاي منافع ما خواهند داشت.
يك نكته را هم نبايد از نظر دور داشت و آن اينكه عليرغم تمامي توافقاتي كه ميان اروپا و آمريكا مبني بر توقف غنيسازي در ايران وجود دارد، اروپاييها اختلافنظري هم با آمريكا دارند و آن اينكه نميخواهند آمريكا، تنها تصميمگير در عرصهي بينالملل باشد. اگر پروندهي ما به شوراي امنيت برود، تنها آمريكاست كه ميتواند تصميمگيري كند. اين هم به منزلهي ضعف و انفعال اروپاست كه از آن پس آنرا در وضعيت نامطلوبي قرار ميدهد.
معتقدم به محض آنكه پروندهي ما به شوراي امنيت راه يافت بايد غنيسازي اورانيوم را از سر بگيريم، چرا كه اين حق ما است. وقتي كساني حرف ما را نميشنوند، ما هم نبايد حرف آنها را بشنويم.
حميدرضا حاجيبابايي عضو هيات رييسه مجلس شوراي اسلامي در ادامه اين گفتوگو با بقيه پرسشهاي خبرنگار پارلماني ايسنا پاسخ داد كه در ادامه ميخوانيد.
خبرنگار ايسنا: گفتيد كه ترجيح دادهايم با كساني مذاكره كنيم كه تصميمگير هستند. همچنين گفتيد كه سايهي سياست آمريكا بر آژانس سايه دوانده و از سوي ديگر اروپا نيز استقلال خود را در مذاكره با ايران از دست داده است. در جمع اين گفتهها ممكن است كساني تصور كنند، حال كه تصميمگير آمريكاست، شما تلويحا گفتهايد كه بايد با آمريكا مذاكره كنيم. اين تصور درست است يا نه؟
حاجي بابايي: مشكل ما با آمريكا خيلي جديتر از اين حرفهاست. طي 27 سال گذشته آنها با ما دشمني كرده، خصومت ورزيدهاند و حتي يكبار هم حسن نيت از خود نشان ندادهاند. ديوار بياعتمادي ميان ما و آمريكا روز به روز زيادتر شده است. چرا كه آنها زورگو و فرصتطلب هستند و قواعد بازي را رعايت نميكنند. تا آمريكا مشكلش را با ما حل نكند، نميتوانيم با آنها مذاكره كنيم. تنها در صورت عملياتي شدن رعايت حقوق ما و احياي حقوق ملت ايران است كه ديگر مشكلي براي مذاكره با آمريكا نخواهيم داشت. يعني زماني كه تعامل پاياپاي ميان ما و آمريكا ايجاد شود.
خبرنگار ايسنا: برخي اين باورند، آن زمان كه آلبرايت وزير امور خارجهي آمريكا از ايران عذرخواهي كرد زمان خوبي براي آغاز روابط مسالمتآميز ميان ايران و آمريكا بود. نظر شما چيست؟
حاجي بابايي: عذرخواهي ملاك نيست. ملاك عمل كردن است. مثلا آنها اموال بلوكهي ما را آزاد كنند و حق ما را در فناوري هستهيي به رسميت بشناسند، سازمان منافقين را تروريست بنامند. در غير اين صورت، ما قطعا نميتوانيم با آنها ارتباط و يا مذاكره داشته باشيم.
مشكل از طرف آمريكاست نه ما. مذاكره با آنها هم در شرايط كنوني بيمفهوم است، چرا كه ما به آنها اعتمادي نداريم و آنها را غيرمنصف و ظالم ميدانيم. آمريكا بايد نشان دهد كه ظالم و مستبد نيست و نميخواهد در امور داخلي ما دخالت كند و ارتباط و تعامل دو جانبهي ما را ميپذيرد. حتي اگر يك مورد حسن نيت از آنها ببينيم زمينهي مناسبتري براي ارتباط و مذاكره با آنها فراهم ميشود، ولي آنها روز به روز بر خصم خود نسبت به ايران ميافزايند تا آنجا كه امروز اروپا عمله و كارگزار آمريكاست.
خبرنگار ايسنا: با اين حساب تنها راه پيشروي جمهوري اسلامي ايران استفاده از موارد اختلافي ميان آمريكا و اروپاست؟
حاجي بابايي: بله، ما تاكنون نيز از اين اختلاف استفاده كردهايم. بايد همچنان نيز همين راه را ادامه دهيم، كما اينكه راه مذاكره را نبستهايم. اروپا نيز اين نياز را درك ميكند و براي اين منظور نبايد زيادهروي و افراط كند.
ما هم بايد از ديگر فرصتها ميان اروپا و آمريكا و غير متعهدها نهايت استفاده را براي طولاني كردن مذاكرات در حين غنيسازي و ادامهي فعاليت هستهيي خود بهكار ببنديم و حسن نيت خود را نيز در اين رابطه نشان دهيم.
خبرنگار ايسنا: برخي ضعف مذاكرات ايران و اروپا را متوجه تيم مذاكره كنندهي آن ميدانند و از اين رو قائل به تغيير تركيب آن هستند. به نظر شما نيز چنين است؟
حاجيبابايي: فشار سنگين اروپا و آمريكا را نبايد به حساب تيم مذاكره كننده بگذاريم. البته اين به آن معنا نيست كه تيم مذاكره كنندهي ايراني هيچ اشكالي ندارد. مهمترين ايرادي كه به برخي از اعضاي اين تيم وارد است آنست كه عليرغم اشراف كافي به ديپلماسي، باور ندارند كه ما ميتوانيم به خواست خود مبني برخورداري از فناوري صلحآميز هستهيي جامهي عمل بپوشانيم.
البته همچنان كه گفتم سياستهاي كلي نظام در مورد فناوري هستهيي ايران تعيين كننده است كه در شوراي عالي امنيت ملي با حضور روساي قوا در خصوص آن تصميمگيري ميشود و تيم مذاكره كننده ابزار عملياتي كردن اين تصميمات هستند. اگر در اين تيم كساني حضور داشته باشند كه علاوه بر رفتارهاي ديپلماسي خوب، باور بيشتري هم به احياي حقوق جمهوري اسلامي ايران داشته باشند قطعا موفقتر خواهيم بود. اگر قرار باشد در آينده نيز هياتي انتخاب شود كه همين اشكالات را داشته باشد، تغيير تركيب اين هيات تاثيري نخواهد داشت. چرا كه همين مذاكره كنندگان فعلي به روند كار آشنايي لازم را دارند.
خبرنگار ايسنا: به نظر شما تيم مذاكره كنندهي ايراني چند درصد در روند مذاكرات خود موفق بوده است؟
حاجي بابايي: ارائهي درصدي دقيق براي موفقيت اين تيم مشكل است. چرا كه 60 – 70 درصد از مشكلات به اعضاي تيم برنميگردد. همچنان كه بيانيهي اروپا نيز نشان داد كه تيم ما تنها مقصر نيست و آنها اصولا ارادهاي به فناوري هستهيي در ايران ندارند. با وجود چنين ارادهاي حتي قويترين تيم هم ممكن است موفق نشود. 30 درصد باقي مانده به تاكتيكهاي هيات مذاكره كنندهي ايراني، فعال بودن آنها و باور قلبيشان برميگردد كه به نظر ميرسد در اين 30 درصد آنها 70 درصد موفق بودهاند.
خبرنگار ايسنا: اگر آنچنان كه اروپاييها در تهديدات خود مطرح كردهاند به جاي ادامهي مذاكره قائل به ارجاع پروندهي ايران به شوراي امنيت باشند، چه تبعاتي را در نتيجهي اين ارجاع متصور ميشويد؟
حاجي بابايي: اين تبعات به عملكرد طرف مقابل ما بستگي دارد كه چه فهمي از جمهوري اسلامي ايران دارند. اگر فهمشان به 27 خرداد و 3 تير (دو مرحله انتخابات رياست جمهوري امسال) برگردد، ميفهمند كه ملت ايران پشتيبان نظام است و از منافع خود عقبنشيني نميكند. در اين صورت آنها محتاطتر عمل خواهند كرد و با منافع و حقوق ما كنار ميآيند. ولي به هر ميزان كه از چنين فهمي بيبهره باشند و به بيراهه بروند ممكن است دنبال روندهايي همچون تحريم اقتصادي زماندار جمهوري اسلامي ايران بروند كه البته در اين صورت نيز ارادهي ملت ميتواند اثرات چنين تحميلي را كاهش دهد.
همچنان كه گفتهام چنانچه اروپا به همراه آمريكا اقدام به تحريم اقتصادي ايران در كوتاهمدت كند، تحمل جمهوري اسلامي ايران بيش از اروپاست، چرا كه مردم ما با عقايد ملي، اعتقادي و عاطفي خود خيلي چيزها را تحمل ميكنند. در عين حال اروپا نيز نميتواند حتي در كوتاه مدت در مقابل سقوط بورسش تحمل كند. چون پس از مسائل عراق بازار بورس اروپا ورشكسته شد. در حال حاضر نيز هر موضوع مهمي همچون پروندهي هستهيي جمهوري اسلامي ايران كه ميزان تعامل ايران و اروپا در راستاي آن است، ميتواند بار ديگر هزينهي سنگيني را بر اروپا تحميل كند. از اينرو اميدوارم تهديدهاي كشورهاي اروپايي تنها در حد بلوف باشد و آنها با نگاهي عاقلانه وارد بازياي نشوند كه هيچ نفعي برايشان ندارد.
خبرنگار ايسنا: چه پيشنهادي براي رييس جمهور احمدينژاد كه از اين پس بايد در مسئلهي هستهيي ايران تصميمگيري كند، داريد؟
حاجي بابايي: پيشنهاد ميكنم ايشان به مجموعهي آنچه كه تاكنون گفتهاند، عمل كنند و با اروپا و آژانس به زبان قدرت، منطق و روشنگري حرف بزنند و از حقوق ملت ايران دفاع كنند. در اين راه ايشان بايد از هر نوع افراط و تفريطي دوري كرده، روشي معتدل و در عين اقتدار بر اساس عزت، حكمت و مصحلت نظام برگزينند.
اميدوارم رييس جمهور محترم با همين ديدگاه، پروندهي هستهيي ايران را دنبال كند و مشكلات را به نحو احسن حل نمايد.
خبرنگار ايسنا: وزارت امور خارجه نيز از جمله مراكز تصميمگير در خصوص مسئلهي هستهيي است، چه راهكاري و ديپلماسي را براي آيندهي اين وزارتخانه پيشنهاد ميكنيد و براي انتخاب وزيري كه بايد در راس آن قرار گيرد چه رهنمودي به رييس جمهور داريد؟
حاجي بابايي: از آنجا كه يكي از مسائل مهم در عرصهي سياست خارجي كشور، چالش هستهيي است پيشنهادم آن است كه وزيري كه در راس وزارت امور خارجه قرار ميگيرد، در قد و اندازهي اين وزارتخانه باشد و بتواند از يك موضع قدرتمند و مدبرانه مسائل را پيگيري كند. اين از جمله نكات مهمي است كه آقاي دكتر احمدينژاد بايد در تركيب دولت آيندهي خود مدنظر داشته باشد.
رفتارهاي ما طي هشت سال گذشته در دنيا مثبت ارزيابي ميشود، ولي از اين پس بايد ديپلماسي فعالتري را در دستور كار خود قرار دهيم و از حالت انفعال خارج شويم. براي اين منظور بايد از موضع دفاعي بيرون بياييم و به يك موضع تعادل و فعال برسيم.
علاوه بر اينها در سياست خارجه خود بايد پيامي واحد منعكس كنيم. متاسفانه در سالهاي گذشته با تشتت پيامها در اين عرصه مواجه بودهايم تا جايي كه گاهي سيگنالهايي متعارض با آنچه كه در سياستهاي كلي نظام تدوين شده بود، منتشر ميشد. از اين رو وزارت امور خارجه در آينده نيازمند مديريتي يكپارچه، مقتدر، موثر و تعيين كننده است و بايد شخصيتي در خور اين ويژگيها در راس آن قرار گيرد.
خبرنگار ايسنا: كمي بيشتر در خصوص اينكه چگونه بايد ديپلماسي خود را فعالتر از گذشته كنيم، توضيح دهيد.
حاجي بابايي: منظورم از اينكه موضع فعالي بايد داشته باشيم آن است كه از پوستهي دفاعي خارج شويم و به جاي دفاع از اين كه چرا خواهان فناوري هستهيي صلحآميز هستيم، بحث جديدي را در آژانس مطرح كنيم. مثلا اين كه چرا آمريكا و اسرائيل اين فناوري را حتي در قالب غير صلحآميز آن دارند. ميتوانيم حتي درخواست بررسي پروندهي اين دو كشور را در سازمان ملل و آژانس مطرح كنيم.
به نظر من بهترين دفاع، حمله است. در فوتبال هم همينگونه است. اگر در محوطهي 18 قدم دفاع كنيم، گل ميخوريم، ولي در صورت حمله، ميداني به وسعت كل زمين داريم كه احتمال گل خوردنمان كاهش مييابد و حتي امكان گل زدن ما زياد ميشود. به نظر ميرسد تاكنون در سياست خارجهي خود سياست گل زدن نداشتهايم و ناگريز از گل خوردن و يا اصابت توپ به تيرك دروازهمان بودهايم. در حال حاضر نيز بايد پروژهي هستهيي خود را به بازياي در وسط زمين بكشانيم تا مدام با تهديد ارجاع پروندهمان به شوراي امنيت كه همچون اصابت توپ به تيرك دروازهمان است مواجه نشويم.
براي خروج از حالت انفعال ميتوانيم از آژانس بينالمللي هستهيي درخواست كنيم تا خارج از نوبت پروندهي هستهاي اسرائيل را در دستور كار قرار دهد و همچنين سازمان ملل در مجمع عمومي خود و به همراه سازمان حقوق بشر، پروندهي هستهيي آمريكا و جنايات اين كشور در عراق به ويژه كشتار دستهجمعي عراقيان در زندان ابوغريب و جنايات مشابه آمريكا در افغانستان و اقدامات كودتاگرايانهي اين كشور در اوكراين، قرقيزستان و ... را مورد بررسي قرار دهند. جنايات اسرائيل در فلسطين نيز قابل بررسي در اين مجامع بينالمللي است.
چرا بايد مدام آمريكا سوال كننده و ما جواب دهنده باشيم. براي خروج از حالت انفعال در ديپلماسي خود بايد ميزان سوالاتمان را آنقدر افزايش دهيم تا آنها فرصت سوال پيدا نكنند و يا به شكل پاياپاي از ما سوال شود و ما سوال كنيم.
خبرنگار ايسنا: به عدم انعكاس پيامي واحد در عرصهي سياست خارجه به عنوان يكي از معضلات در سالهاي گذشته اشاره كرديد. پيش از اين نيز در اين خصوص اظهار نگرانيهايي شده بود چرا كه برخي كساني كه هيچ وظيفه و نقشي در اين عرصه ندارند به خود اجازهي اظهارنظر در هر زمينهاي حتي مسائل سياست خارجه و پروندهي هستهيي ايران را ميدهند، كما اينكه در مورد عضويت ايران در NPT نيز اين گونه شد. براي انعكاس پيامي واحد در عرصهي سياست خارجي چه پيشنهادي داريد؟
حاجي بابايي: وزارت امور خارجه به عنوان يك ديپلماسي بايد مواضع خود را از صدر تا ذيل يعني از سطح وزير تا سفرا، معاونين كل و ديگر معاونين در سطوح كلان و مياني، هماهنگ و يكسان منعكس كند و از آن نيز دفاع كند و به گونهاي مقتدرانه عمل كند كه هيچ كس خارج از اين دامنه سيگنال جداگانهاي ارسال نكند. چنانچه اين سياست اتخاذ شود و موضعگيري واحد و قدرتمندانهاي از سوي كليهي نهادهاي تصميمگير در عرصهي سياست خارجه به ويژه وزارت امور خارجه اتخاذ شود بيش از پيش به اهداف از پيش تعيين شدهي خود در اين عرصه دست خواهيم يافت.
خبرنگار ايسنا: پس از ارائهي ليست تركيب پيشنهادي رييس جمهور براي كابينه به نمايندگان مجلس، برخي از نمايندگان و ديگر مسوولان با اشاره به ناشناس بودن اعضاي معرفي شده و يا عدم تجربهي كافي آنها در سطوح عالي مديريتي و وزارتخانهاي، از تركيب آن ناراضي بودند. نظر شما راجع به آن ليست چيست؟
حاجي بابايي: آن ليست به شكل كتبي به مجلس ارائه نشده بود، بلكه به شكل شفاهي مطرح شده بود كه ليست واقعي نبود و از ابتدا نيز قرار بر تغييراتي در آن بود. به همين دليل موضعگيري راجع به ليستي كه هنوز كامل نيست را درست نميدانيم. بايد صبر كنيم تا آقاي احمدينژاد به شكل رسمي دولت خود را معرفي كند تا اعضاي آن مورد ارزيابي نمايندگان قرار گيرند.
خبرنگار ايسنا: با توجه به نشست مشترك كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس با رييس جمهور كه طي آن معيارهاي مدنظر كميسيون براي انتخاب وزراي تحت نظارت آن به ويژه وزارت امور خارجه مطرح شده بود؛ در ليست ارائه شده از سوي آقاي احمدينژاد براي پست وزارت امور خارجه كسي را كه متناسب با آن معيارها باشد، يافتيد؟
حاجي بابايي: كساني كه بتوانند مسووليت اين وزارتخانهها را بپذيرند در آن ليست به چشم ميخوردند، به نظر من براي وزارت امور خارجه آن هم در شرايط كنوني، آقاي لاريجاني بهترين گزينه است كه ميتواند موفقتر از ديگر گزينهها عمل كند.
همچنان كه اشاره كرديد نشانههاي ناشناس در آن ليست وجود داشتند، ولي چهرههاي مقبول نيز در بينشان ديده ميشد. البته اظهار نظر قطعي مجلس پس از ارائهي ليست كتبي و كامل آقاي احمدينژاد با امضاي ايشان، ارائه خواهد شد.
تهيه و تنظيم گفتوگو از خبرنگار ايسنا: نسرين وزيري
انتهاي پيام