ميزگردي با عنوان «بورس، قانون جديد و چشم انداز بازار سرمايه» با حضور تني چند از مسئولان و كارشناسان بورس در محل بورس منطقهاي يزد برگزار شد.
به گزارش خبرنگار بورس ايسنا - منطقه يزد، دكتر اكبر زرگاني نژاد ـ مديرعامل شركت كارگزاري امين سهام تهران ـ در اين ميزگرد گفت:« بورس كشور از سال 1346 تاكنون از قانون مصوب سال 1345 بهره گرفته است و تاكنون علي رغم تمام تغيير و تحولاتي كه در بازار سرمايه، سلايق سرمايهگذاران و شرايطي كه در رفتارهاي عملياتي خود، بازارها را موفق ميسازد، با همين قانون به كار خود ادامه داده است و به لحاظ نبود قانوني جديد در سطوحي از اين توقعات نيز محروم ماندهايم.»
وي افزود:« قانون جديد با تجربهاي كه از ديگر كشورها كسب كردهايم و مشكلاتي كه در عمل، بازار فعلي كشور به آن رسيده بود، بحث نظارت قانونمند را به عناصر فعال در بازار تسري داده است، چرا كه علي رغم اينكه از برخي جوانح يك نقص مشاهده ميشود ولي چيزي تحت عنوان قانون براي تخلف شمردن آن وجود نداشت كه در قانون جديد مطرح شده است.»
* قانون جديد حلقههاي مفقوده نهادهاي مالي و صندوقها را وارد بازار ميكند
به اعتقاد زرگاني نژاد تا كنون بازار از حيث وجود برخي نهادهاي مالي كه قادر بودند منابع مالي را در بازار جذب كرده و يا از طريق واسطهگري اين منابع را به نيازمندان بخش سرمايه يا مشتاقان سرمايه گذاري اختصاص دهند، محروم بوده و هميشه چنين نهادهايي به عنوان حلقههاي مفقوده بازار مورد سوال برده است.»
وي بحث مراجعه كنندگان به منابع مالي مردم چه در بازار سرمايه و چه در خارج از بازار سرمايه را مورد نظر قانون جديد بورس ذكر كرد و افزود:« همچنين در قانون جديد صندوقهايي تعريف شدهاند، كه خود اين صندوقها ميتوانند همواره از كف بازار در يك سطح مراقبت كنند و مخاطرات و ريسك بازار را تا حدودي پايين آورند.»
* قانون جديد بازار اوليه را مدنظر قرار داده است
اين كارگزار بورس خاطرنشان كرد:« بر خلاف قانون قبلي كه بازار اوليه را در آن نداشتيم در قانون جديد بازار اوليه به عنوان بازاري كه سرمايه ملي را شكل ميدهد و ايجاد كننده سرمايه مورد نياز فعاليتهاي كشور است، تعريف شده است. همچنين بازار ثانويه آن نيز كه تحت نام بازار معاملاتي، ابزاري كه مورد معامله قرار ميگيرد را برحسب عناصر و نهادهايي كه قابليت جذب منابع را دارند، با تعاريف متنوعي بيان ميكند.»
زرگاني نژاد در ادامه تصريح كرد:« در ساختار قانون فعلي همواره با يك بازار يكسويه مواجه بوديم، بطوريكه در شرايط خوب بازار همه خريدار بودند و در شرايط بر فقط فروشنده وجود داشت، ولي در قانون جديد زمينههايي مهيا شده است كه زمان توقف در اين شرايط خوب يا بد مشخص شود.»
وي در بخش ديگري از گفت:« اساسا در بازار سرمايه، مصالح ملي بايد مدنظر باشد و به طور كلي در هيچ كجا بازارهاي سرمايه نگاه عميق حافظ منافع جامعه ناديده گرفته نميشود، چرا كه اگر اين سرمايه آسيب ببيند اقتصاد جامعه محروم خواهد شد و اقتصادي كه از سرمايه محروم شود را نميتوان اقتصاد توسعهاي نام نهاد و از آن انتظار پيشرفت داشت.»
* ماهيتي، تحت عنوان اطلاعات محرمانه وجود ندارد
وي از مرتفع شدن ماهيت محرمانه بودن اطلاعات در بازار جديد خبر داد و گفت:« بنا بر قانون جديد اگر كسي اطلاعات را قبل از اينكه در اختيار ديگران قرار بدهد، مورد استفاده قرار دهد تخلف كرده و جرم تلقي ميشود. بنابراين آنچه مد نظر مديران بازار سرمايه و مسئولان دولت و مجلس بوده است برخورداري عموم از يك قانون كه سلامت لازم در بازار را رواج داده و بازار را به يك بازار قابل اعتماد اوراق بهادار براي استفاده عموم تبديل كند و امكان اعمال معاملات قابل توجه با نظارت كامل را مهيا سازد و سرمايه گذاران را با اوراق مختلفي كه تامين كننده اهدافشان است مواجه كرده تا با توجه به ريسك موجود در سهامهاي مختلف هركس بتواند با مقدار سرمايه وارد بازار شده و صاحب سود شود.»
دكترجعفري معاون بورس منطقهاي يزد، در اين ميزگرد به رفتارهاي تهديد كننده بازار و تاثير گذاري آنها بر روي روند شاخص بورس اشاره كرد و از زرگاني نژاد خواست در خصوص ابزارهايي كه قانون جديد براي كاهش اثرات نوسانات سياسي اجتماعي در روند اين شاخص پيش بيني كرده است توضيحاتي ارائه دهد.
زرگاني نژاد گفت:« بورس ميتواند يك دماسنج خوبي براي بازار باشد كه هر چند ميتواند با دقت بالايي يا پايين را تشخيص دهد ولي قادر نيست بيماري بازار را برطرف كند و در واقع بورس تاثيري پذيري بسيار زيادي از متغيرهاي بيروني خود دارد چه اين متغيرها مربوط به مسائل داخل كشور، منطقهاي و يا بين المللي باشد. ولي ما قادر نيستيم از فشارهاي خارج از بورس جلوگيري كنيم و به نظر ميرسد اگر بورس اركان و ابزار خود را در اختيار داشته باشد و اگر بازار در حد مهيا و مجهز بر حيث ساختار خودش باشد، كمتر آسيب پذير خواهيم بود و بازار سريعتر خودش را با موقعيت موجود تنظيم كند.»
وي در خصوص تاثير فشارهاي ساير كشورها در روابط خارجي و مسائل مربوط به انرژي هستهاي بر حضور سرمايه گذاران خارجي در بورس ايران ، اظهار كرد:« شرايطي كه در هفته اخير شاهد آن بوديم كه نشان دهنده تاثير گذاري اين موضوعات در بازار كشورمان بود و اگر رنگ باختن در معاملات سرمايه گذاري را در اثر اين عوامل نميديديم جاي تعجب بود ولي به هر حال خوشبختانه روز به روز شاهد از دست دادن تاثير اين عوامل از چهره بازار و افزايش تقاضاي سرمايه گذاري هستيم.»
* گرفتاري اصلي بازار بورس مشكل ساختاري است
اين فعال حوزه بورس گرفتاري اصلي بازار بورس را مشكل ساختاري آن بيان كرد و پاسخ به اين سوال كه وي بهبود نسبي عملكرد روزهاي اخير بورس را ناشي از كداميك از سه عامل تعيين دبير كل جديد بورس، تاييد قانون جديد اوراق بهادار در شوراي نگهبان و يا بهبود نسبي سياستهاي خارجي و بحث شوراي حكام ميداند؟ تاكيد كرد:« اين تصور كه حضور يك نفر به عنوان دبير كل مي تواند خيلي سازمان را دچار تغييرات كند ، برداشت صحيحي نيست و هرفردي كه در اين پست قرار گيرد ميبايست با همين ابزارها و امكانات فعاليت كند و از طرفي پارامترهايي كه در بازار بتواند دبير كل را انتخاب و از آن استفاده كند خيلي محدود است بنابراين در وضعيت فعلي بازار دبير كل صاحب ابزار كافي براي اعمال به بازار و به ثبات كشيدن وضعيت بازار نيست ولي در شرايط آينده مديريت بورس به يك بازار جامع وارد خواهد شد كه ماهيت متفاوتي نسبت به امروز خواهد داشت.»
وي با ياد آوري ابتكارات فراوان دبير كل اسبق بورس در مدت كوتاه عمر بورس، اذعان كرد:« استعفاء وي باعث ايجاد يكسري ناپايداريها از حيث مديريتي در بازار شد، ولي خوشبختانه تعيين دبيركل جديد كه همزمان با تصميمات جديد اجلاس صورت گرفت منجر به تبديل فضاي بحراني بازار به فضاي قابل سرمايه گذاري و مثبت جهت فعاليتهاي سرمايه گذاري شد.»
* ترديدي در عملي شدن قانون جديد وجود ندارد
زرگاني نژاد گفت:« هيچ ترديدي در عملي شدن قانون جديد بورس نداريم ولي لازم است متناسب با نيازي كه قانون در آن چارچوب تدوين شده است آيين نامههاي اجرايي و مابقي شرايطي كه در شكل گيري تك تك عناصر تعريف شده در قانون مد نظربوده پيگيري شود، تا بازار جديد را با شرايط جديد در اختيار بگيريم.»
زحمتكش كارگزار شركت سرمايه گذاري ملي ايران شعبه يزد از كنترل نشدن و شفافيت اطلاعات شركتها و نبود نظارت بر عملكرد آنها در سابق به عنوان يكي از مشكلات بازار كه در قانون جدي مرتفع ميشود.»
حميد دهقاني فيروزآبادي ناظر بازار يزد با بيان اين كه گاهي شش ماه پس از برگزاري مجمع شركتها، نماد آن شركتها بازگشايي ميشود، گفت:« متاسفانه هيچ الزام قانوني مبني بر بازگشايي نماد شركتها به سرعت بعد از برگزاري مجمع وجود ندارد و غالباً سهامداران از آن گله مند هستند.»
* اطلاعات گمراهكننده مشمول مجازات خواهد شد
زرگاني نژاد در اين خصوص گفت:« البته قانونگذار الزامات خاصي را براي رعايت اين ضوابط به اين نحو مطرح نكرده و آنرا در قالب آيين نامهها تنظيم نكرده است ولي گلهمندي سهامداران از عدم وجود ضمانت اجرايي در درجه پيش بيني شركتها منجر به اين شده است كه قانون اعلام دارد كه هر كسي كه اطلاعات گمراه كنندهاي را به بازار دهد مشمول مجازات خواهد شد و در صورتيكه فعاليتهاي بازار ضابطهمند انجام شود همه اعم از كارگزار و حسابرس شركت ها، شركتهاو سرمايهگذاران به تبعات اعمال خود آگاه خواهند شد و لذا اين اميد است كه قانونگذار دربهاي بازار با با اطمينان بيشري بر روي طيف گستردهاي از صاحبان پس انداز بگشايد.»
وي تغذيه شدن بازار از لحاظ اطلاعات را مهم دانست و ابراز اميدواري كرد:« توسعه يافتگي مطبوعات در امر اطلاع رساني اخبار اقتصادي در ساير رسانهها همچون راديو و تلويزيون نيز شكل بگيرد.»
دهقاني فيروزآبادي با بيان اينكه معاملات مكرر حق تقدم و يا معاملات يك روزه سهام هر چند گردش معاملات را و در نتيجه آن افزايش حجم نقدينگي را سبب ميشود ولي باعث افزايش سفته بازي در بازار، ديد كوتاه مدت و ريسك بالا در بازار نوپاي سهامداران مناطق كه هنوز با فرهنگ سهامداري به طور كامل و حرفهاي آشنا نيستند مي شود، گفت:« در كنار اين دستورالعملها در سال هاي گذشته شاهد بوديم كه برداشت كف و سقف برخي شركت ها موجب شد هيجانات زياد و افراطي در بازار ايجاد شد كه در پي آن حبابهايي در بورس ايجاد شد.»
* 80 درصد بازار متعلق به كساني است كه حساسيتي در تغييرات نرخ ندارند
زرگاني نژاد در اين خصوص اذعان كرد:« در زماني كه اقدام صورت گرفت بازار مملو از يكسري تقاضاهاي انجام نشده براي خريد و يا يكسري تقاضاهايي كه براي فروش اجرا نشده بود و يكي اقداماتي كه ميتوانست از اين طريق به تعادل رسيدن بازار را شاهد باشيم همين برداشتن اين كف و سقف بود. با توجه به اينكه حدود 80 درصد بازار در دست كساني است كه حساسيتي روي تغييرات نرخ ندارند متاسفانه با اين وضعيت تداعي ميشود كه چارهاي به جز كنترل بازار و محدود كردن دامنه نوسانات براي جلوگيري از ضرر يا منافع جدي وجود نداشت در حالي كه اين خود پايه معضلات در بازار است، به هر حال بازار مرتب در جهت كارايي حركت ميكند و اميدواريم با سياست خصوصي سازي و تصميماتي كه دولت در خصوص سهام عدالت دارد و هدف اصلي آن سهام دار كردن همه مردم است، اين مشكل نيز به مرور زمان برطرف شود و مشكل واقعي به خود گيرد.»
* فرهنگسازي در بورس يك پروسه دائمي است
در بخش ديگري از اين ميزگرد جعفري معاون بورس منطقهاي يزد گفت:« يكي از سياستهاي ابداعي دبير كل پيشين كه قطعاً در كنار هواداران، مخالفاني نيز داشت توسعه فيزيكي بورس در شرايط فعلي كشور بود، حال اين سوال پيش ميآيد كه با گذشت يك سال و اندي از توسعه تالارهاي منطقهاي با وجود فضاي سردي كه در طي يك سال گذشته با ابزار حكمفرما بود چقدر اين بازارهاي بورس موفق عمل كردند و تا چه حد اين بورسها به توسعه مفهوم، سهامداري و سرمايه گذاري در حوزه بازار كمك كردهاند. از طرفي دبير كل اسبق بورس هدف اول از توسعه فيزيكي بازار را تبليغ فرهنگ سهامداري ذكر كردند، آيا چنين هدفي فقط با ايجاد يك تالار و چند كارگزار كفايت ميكند و آيا نياز به يك بسيج عمومي نيست تا همچنين مفهومي معرفي ميشود.»
وي با اشاره به نوسانات يكي دو ماه اخير در بورس كه گاهاً به تيتر اول اخبار رسانه تبديل شد، گفت:« همين اتفاقات توانست حساسيت مردم را به وجود آورد، بنابراين اين نياز ايجاد بخشي جهت اطلاع رساني و فرهنگسازي در ساختار جديد بورس طبق قانون جديد را نشان ميدهد و اين در حالي است كه در قانون جديد چنين چيزي تعريف نشده است.»
زرگاني نژاد ايجاد تالارهاي منطقهاي را در راستاي هدف نزديكي مردم به معاملات بورس در جهت سياستهاي بورس طبق برنامه توسعه اقتصادي كشور دانست و گفت:« مسائل مربوط به بازار سرمايه با توجه به اين كه سرمايه اساساً ترسو است و سرمايهگذار اين موجود ترسو را گاهاً با احتياط وارد فضاهاي مختلف جهت سرمايه گذاري ميكنند، زمانبر است و به نظر ميرسد كه در شهرستانهايي كه تالار بورس در آنها ايجاد شد، در نقش فرهنگي خود موفق بودهاند؛ ولي متناسب با اين رشدي كه در فيزيك سازمان ايجاد شد، كارگزاران حضور فعالي را بكار نبردند. البته برخي تالارهاي بورس زماني راه اندازي شدند كه شاخص بورس بالا بود و بعداً دچار كاهش قيمت شده و در عرضه سهام خود دچار مشكل شدند كه با ضرر سرمايه گذاران همراه بود و تجربه خوبي براي آنها نبود.»
مدير عامل شركت كارگزاري امين سهام تهران در ادامه اهميت بازار سرمايه را فراتر از اين دانست كه در يك برنامه پنج ساله شكل بگيرد بيان كرد و افزود:« يكي از عناصر محدود و پرهزينه توليد سرمايه است و اين سرمايه از طريق آشناسازي نيروهاي كار جامعه كه صاحب پس انداز و پول هستند ايجاد ميشود و از طرفي با توجه به اينكه در برخي كشورها اين فرهنگسازي از سطح مدارس و دبيرستانها به شكلي ساده آغاز ميشود، ميتوان گفت:« فرهنگسازي در بين مردم دامنه وسيعي دارد كه نظامهاي ديگر بايد در محتوي كاري خود آن را بگنجاند و به عبارتي فرهنگسازي يك پروسه دائمي است و در مراكز مختلف و مقاطع متفاوت بايد ايجاد شود و تنها توسعه فيزيكي تالارهاي نميتواند براي رسيدن به اين مهم كفايت كند و خوشبختانه در قانون جديد مشاورين سرمايه گذاري تعريف شدهاند كه چنين تكليفي به آنها محول شده است.»
دكتر داريوش فريد مدير بورس منطقهاي يزد نيز به سيستمهاي بانكي به عنوان يكي از عوامل تاثيرگذار روي بورس اشاره كرد و گفت:« در كشورهايي مثل پاكستان و هند بانكها سيستمهايي را براي عرضه بازارهاي جديد در بازار سرمايه ايجاد كردهاند.»
زرگاني نژاد در اين مورد اظهار كرد:« در قانون جديد مانعي براي ابزار رساني جديد وجود ندارد و بانكها مي توانند با توجه به قابليتي كه در بازار پول دارند از طريق ايجاد نمادهايي كه در بازار سرمايه فعالند همچون بيمهها چنين فعاليتهايي را داشته باشند.»
* 80 درصد از كل حجم بورس بلوكه است
وي در مورد اظهارات اخير صالح آبادي دبير كل جديد بورس مبني بر اين كه بر خلاف گفتههاي دبير كل سابق بورس سرمايهها از بورس ايران به كشور امارات منتقل نشده است، گفت:« دو دسته سهام در بورس وجود دارد كه 80 درصد از حجم كل بورس بلوكه و غير قابل تبديل به نقد است و 20 درصد باقيمانده تنها قابليت تبديل به پول را دارند كه اگر بازار را 34 ميليارد دلار در نظر بگيريم حداكثر 10 تا 15 درصد شايد به نقد تبديل شده باشد كه علاوه بر اينكه رقم نگران كنندهاي نيست خبر داريم كه سهامداران جزء، گاهاً نگران شده و با تبديل سهام خود به پول آنرا در در قسمت هاي ديگر سرمايهگذاري مجدد كردهاند.»
اين كارشناس و پيشكسوت حوزه بورس معتقد است هر چند هنوز سياستهاي اقتصادي دولت جديد هنوز مشخص نشده ولي تا كنون ديدگاههاي موجود خبر از مثبت بودن رفتارهاي بعدي دولت با وجود موافقتهايي كه در مورد خصوصيسازي و سهام داري عام ميدهد و اگر قانون جامع بازار سرمايه شكل بگيرد و خوب اجرا شود به نظر خيلي از سرمايههاي خارجي به بورس ايران روي خواهند آورد.»
* ايجاد بازارهاي مالي و بورسهاي كالايي به نفع بازار است
زرگاني نژاد در پايان تشكيل بازارهاي مالي همچون بورس نفت در كشور را مثبت ارزيابي كرد و گفت:« هر چه اين بازارهاي مالي و بورسهاي كالايي اعم از نفت، فلزات و يا بورس كشاورزي توسعه پيدا كند به نفع بازار است و توسعه بازارهاي سرمايهاي و كالايي در كنار بازارهاي اوراق بهادار آثار سلامت سازي در اقتصاد كشور را به ارمغان ميآورد.»
در اين ميزگرد علاوه بر حضور دكتر زرگاني نژاد ، دكتر فريد، دكتر جعفري، دهقاني و زحمتكش، زارعيان كارگزار بانك كشاورزي يزد و انتظار قائم از شركت كارگزاري امين سهم يزد و جمعي از صاحبنظران بازار سرمايه و فعالان اين حوزه نيز حضور داشتند.
انتهاي پيام