مذاكرات ايران و روسيه در حالي امروز (شنبه) پشت درهاي بسته آغاز شده است و كارشناسان هدف از انجام اين گفتوگوها را روشن شدن ابعاد مختلف ايدهي مسكو دربارهي غنيسازي مشترك با ايران ميدانند.
سيد رسول موسوي با اشاره به رويكرد ايران در مذاكرات مربوط به ايده پيشنهادي روسيه گفت: بايد كشورهاي آمريكا، انگليس، فرانسه، آلمان، روسيه و چين را در يك چارچوب كلان به هم پيوسته ديد كه تصميمگيريهايشان در يك راستاست.
سيد رسول موسوي، كارشناس مسايل بينالملل در گفتگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) گفت: تصور ميكنم در سفر هيات روسي ابعاد مختلف ايده روسيه مورد بحث قرار ميگيرد تا كليت آن مشخص شود.
وي افزود: اينكه ايران و روسيه در قالب ايدهي مذكور بناست در زمينه غني سازي شركت سهامي مشترك داشته باشند بحثي نرمافزاري است و درباره توليد سوخت بحثي مطرح نشده است.
وي خاطر نشان كرد: مسوولان و مذاكره كنندگان بايد در جريان اين مذاكرات به طرح مشاركت هستهيي رييس جمهور بپردازند؛ چرا كه در آن مشاركت براي يك روند توليد را دنبال ميكند. اينكه اين مشاركت در چه سطح و مقطعي باشد نيز ميتواند مورد بحث قرار گيرد.
اين كارشناس مسايل بينالملل با اشاره به اينكه موضع عدم وابستگي به سوخت هستهيي ايران بايد به درستي تبيين شود تا خلط مبحث نگردد؛ اظهار داشت: بايد از بحث وابستگي صنايع در سطح فناوريهاي برتر تعريف دقيقي داشت. اگر تمام مراحل سوخت هستهيي در داخل ايران باشد باز هم ايران به مواد اوليه نياز دارد كه بايد آن را از خارج از كشور تامين كند. نميتوان گفت كه ميتوان در فناوري هستهيي صد در صد مستقل بود، چرا كه اساسا اين نوع فناوري مشاركت بينالمللي را ميطلبد.
موسوي گفت: مهم اين است كه در روند مذاكرات به جايي نرسيم كه با يك توقف و بحث سياسي ناگهاني، سرمايهگذاريهاي اقتصادي، ديپلماتيك و علمي ايران متوقف شود، لذا عنوان وابستگي را خيلي دقيق نميدانم.
اين كارشناس مسايل بينالملل با بيان اينكه موضوع عدم نياز ما به خارج از كشور نيست ابراز داشت: بلكه مساله اين است كه وابستگيهايمان موجب قطع روند توليد سوخت نشود. بايد اين فضا براي ايران در چگونگي حل و فصل مساله هستهيي فراهم شود كه مكانيزمهاي صادرات و واردات كالا و مواد در اين زمينه بوجود آيد و بر سر آن موانعي ايجاد نشود.
وي با اشاره به روند مذاكرات ايران و اروپا تصريح كرد: تا زماني كه در مجموعهي حركتهاي مذاكراتيمان با اروپا به نتيجه نهايي نرسيم هر لحظه ممكن است توافقات احتمالي ايران و روسيه نيز دچار مشكل شود.
موسوي با اشاره به تاثير تصميم ايران در شروع تحقيقات هستهيي بر روند مذاكرات ايران و اروپا تاكيد كرد: اولا مساله تحقيق و توسعه در زمينه فناوري صلح آميز هستهيي به جامعه علمي و دانشگاهي مربوط ميشود.
وي گفت: هيچ حاكميتي حق ندارد براي جامعه علمياش تعيين تكليف كند. البته واكنش نسبت به چنين تصميماتي در وهلهي نخست بر عهده خود دانشگاهيان و محققين است. همچنين جامعه بينالملل نيز نميتواند در اين باره تصميم و خواستي را به ملتي ديكته كند.
وي افزود: در عين حال تصور نميكنم تصميم ايران براي شروع تحقيقات هستهيي بر روند مذاكراتي ايران تاثيرگذار باشد، اروپا به خوبي ميداند كه فعاليتهاي ucf اصفهان و يا تحقيقات هستهيي شامل غني سازي نيست.
موسوي در پايان خاطر نشان كرد: پذيرش تعيلق و يا توقف تحقيقات هستهيي نوعي تركمنچاي علمي است.
مدير مسوول روزنامهي ايران نيوز با اشاره به تعيين هيات روسي براي بحث بر سر ايده پيشنهادي اين كشور به ايران از سازمان انرژي اتمي روسيه گفت: به نظر ميآيد روسيه نسبت به ايدهي خود از اطمينان كامل برخودار نيست؛ چرا كه حاشيه سياسياش بر متن فني آن غالب است.
محمد سلطانيفر، مدير مسوول روزنامهي ايران نيوز در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با ابراز ترديد از اينكه چرا سازمان انرژي اتمي روسيه به عنوان تشريح كننده ايده پيشنهادي روسيه به ايران در مذاكرات حاضر ميشود ابراز عقيده كرد: از ابتدا انتخاب روسيه به عنوان پيشنهاد دهنده طرحي به ايران مورد بحث بود و اكنون كه در خصوص موضوع حساس و مهمي از روند مساله هستهيي ايران سازمان انرژي اتمي روسيه مسوول قرار ميگيرد شك و ترديدها نسبت به نيت اقدام روسيه در ارايه اين طرح به ايران بيشتر ميشود.
سلطانيفر افزود: چرا نبايد در چنين موضوع مهمي در سطوح بالاتر بحث و گفتگو شود؟
وي با بيان اينكه تعامل با روسها كاري سخت و پيچيده است اظهار داشت: معتقدم اگر تصميم بر فعاليتي مشترك در زمينه سوخت هستهيي از سوي ايران گرفته شد بهتر است با چند كشور ديگر مثل پاكستان و هند كه روابط صميمانه و دوستانه و وجه مشترك بيشتري با ايران دارند اين قرارداد بسته شود.
اين روزنامهنگار راهحل معقول در حل و فصل مسالهي هستهيي كشور را انجام غنيسازي در خاك ايران دانست و خاطرنشان كرد: اگر بناست اين فعاليت در خارج از خاك ايران حتي به صورت مشترك و با ميزان بيشتري از سهام براي ايران انجام شود بهتر است فعاليتها براي مدتي در تعليق بماند.
سلطانيفر با اشاره به تصميم ايران براي شروع تحقيقات هستهيي تصريح كرد: اين تصميم شرايط مذاكرات را سخت خواهد كرد؛ لذا معتقدم مسوولان كشور بايد در اين عملي ساختن تصميم خود صبورانه رفتار كند.
يك استاد دانشگاه با اشاره به ورود هيات روسي به ايران براي بحث بر سر ايده پيشنهادي اين كشور گفت: بايد مشخص شود آيا ايده پيشنهادي روسيه در چارچوب NPT است؛ اگر اين گونه است پس ايران ميتواند غنيسازي را در خاك خود انجام دهد.
دكتر محمود دهقان، استاد دانشگاه و كارشناس مسايل بينالملل در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به ورود هيات روسي به ايران براي بررسي ايدههاي پيشنهادي روسيه به ايران گفت: به طور طبيعي ماهيت ايدهي روسيه براي ايران و افكار عمومي بينالمللي باز شده است.
وي با طرح سوالاتي به مواضع مورد نظر ايران در اين مذاكره اشاره كرد و گفت:آيا ايدهي پيشنهادي روسيه متعلق به خودشان است يا اروپا؟ اگر متعلق به روسيه است چرا اروپاييها و آمريكا به اين شدت از آن حمايت ميكنند؟
اين كارشناس مسايل بينالملل گفت: ايران بايد با روسها به وضعيت و توافق عملي مشتركي دست يابد.
وي افزود: ايران ميتواند براي آرامسازي فضاي فعاليتهاي صلحآميز هستهيي و كاهش حساسيتهاي بينالمللي به طرح و مصداق عملي مشتركي با روسيه دست پيدا كند. در عين حال كه اين مصداق ميتواند غنيسازي در ايران با نظارت كامل روسيه نيز باشد.
دهقان با بيان اينكه هر روش و شيوهاي كه براي حل مسالهي هستهيي ايران مطرح ميشود بايد ما را به سوخت هستهيي برساند، گفت: از حقوق مسلم و غير قبال انكار حقوقي ايران است كه در توليدات سوخت هستهيي به توانايي لازم دست پيدا كنيم.
اين استاد دانشگاه ادامه داد: بايد در كناره پيگيري حقوق هستهييمان نگران جوسازيهاي محافل غربي باشيم، ما ميتوانيم به شرط رويكرد مناسب و هوشمندانهيي در ديپلماسي، روسها را از همراهي با اروپا منصرف و يا دور كنيم.
وي با اشاره به تصميم ايران درشروع تحقيقات هستهيياش كه درچارچوب تعليق داوطلبانه، متوقف شده است ابراز داشت: فرايند تعليق فعاليتهاي صلحاميز هستهيي ايران داوطلبانه و غير الزام آور حقوقي بوده است و اساسا بحث تحقيقات از مساله غنيسازي جداست.
دهقان خاطرنشان كرد: تصور نميكنم تصميم ايران براي شروع تحقيقات هستهيي حساسيت و بهانهاي را ايجاد كند؛ چرا كه اين موضوع همانند از سرگيري فعاليتهاي UCF اصفهان، شامل فرايند غنيسازي نميشود.
به اعتقاد مخبر كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس، از آنجا كه جمهوري اسلامي ايران اصل مشاركت را پذيرفته است، بهتر است كه در مذاكرات خود با روسيه، شركت سهامي مشترك غنيسازي را تشكيل دهد.
كاظم جلالي در گفتوگو با خبرنگار پارلماني ايسنا با تاكيد بر اينكه غنيسازي در خاك ايران ، خط قرمز جمهوري اسلامي ايران است، يادآور شد: غنيسازي در خارج از خاك ايران به منزلهي عدم برخورداري از چرخهي سوخت و فنآوري هستهيي است.
به گفتهي وي، در مذاكره با روسها بايد اين مطلب را به آنان تفهيم كنيم كه اساساً جمهوري اسلامي ايران 3 سال با سه كشور اروپايي به مذاكره پرداخت، تلاطمها و فشارهاي مختلف را تحمل كرد كه بتواند غنيسازي را در داخل مرزهاي ايران انجام دهد.
نمايندهي مردم شاهرود ادامه داد: اگر پيشنهاد روسيه مبني بر غنيسازي در خارج از خاك ايران و در روسيه باشد، ديگر نيازي به تحمل اين همه زحمت نبود.
وي با اشاره به اينكه پيش از اين نيز غرب خواهان عدم غنيسازي و حتي ارائهي مشوقهايي به ايران بود، يادآور شد كه ايران آن را نپذيرفت. اساساً اين سخن كه غنيسازي خارج از خاك كشور باشد و به روسيه منتقل شود، سخن معنيداري است، علاوه بر اين اگر قرار بود جمهوري اسلامي ايران غنيسازي خارج از خاكش را بپذيرد، به صرفهتر بود كه اين كار را با غرب انجام دهد نه با ادبيات تهديد و از سوي روسيه.
مخبر كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس اظهار اميدواري كرد كه تصميم گيرندگان نسبت به وعدههاي ارائه شده به مردم حساس باشند و كاري شكلي و صوري انجام ندهند.
وي با بيان اينكه رابطهي روسيه با ايران رابطهي استراتژيك است، خطاب به روسيه توصيه كرد كه مراقب اين نكته باشند كه مسبب وارد آمدن خدشه به اين رابطه نگردند.
صالحي گفت: متاسفانه در حال حاضر خيلي از مقامات ما به خاطر بحث هستهيي، امتيازات زيادي ميدهند تا بتوانيم حداقل در اين قضيه پيروز شويم.
قيصر صالحي عضو كميسيون اصل نود در گفتوگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، درخصوص ارسال نامهي ايران به آژانس بينالمللي انرژي اتمي براي ادامهي تحقيقات هستهيي گفت: معتقدم درخصوص هر تصميمي بايد توجه كنيم آن تصميم با چه نرخ و چه بهايي گرفته ميشود، ضمن اينكه هر تصميمي نياز به يك موقعيت زماني دارد.
نمايندهي دير و كنگان با تاكيد بر اينكه در اين شرايط بايد با تدبير عمل كنيم، گفت: اقتصاد ايران صد در صد تحت تاثير اقتصاد جهاني است و فعاليتهاي اقتصاديمان صد در صد تحت تاثير مسايل هستهيي است و بايد در اين رابطه با تدبير و تأمل رفتار كنيم.
صالحي با اشاره به اينكه جايگاه بمب اتمي در دنيا هيچ است، گفت: بحث ما فنآوري هستهيي و دستيابي به آن است، اما متاسفانه لبهي تبليغ از لبهي شمشير در اين موضوع تيزتر شده است و كشورهاي ابرقدرت تمام تبليغاتشان را عليه ايران به كار گرفتهاند كه ايران قصد توسعهي سلاح هستهيي دارد.
وي ارسال نامه به آژانس بينالمللي انرژي هستهيي را مثبت ارزيابي كرد و گفت: اين اقدام براي شفاف عمل كردن ماست و اين را نشان ميدهد كه ما قصد نداريم فنآوري هستهييمان به سمت فنآوري ساخت بمب هستهيي باشد.
عضو كميته قراردادهاي نفتي كميسيون اصل نود تاكيد كرد: تمام فعاليتهاي هستهيي ارتقاي سطح زندگي ملت ايران است و عزت و سربلندي نظام جمهوري اسلامي ميباشد.
صالحي درخصوص تاثير نامهي ارسالي بر مذاكرات هستهيي ايران و اروپا با تاكيد بر تاثير مثبت آن بر مذاكرات گفت: مذاكرهكنندگان و تصميمگيرندگان هستهيي بايد بررسي كنند كه آيندهي اين اتفاقات به صلاح ملت ايران است و دستيابي به اين فنآوري با چه نرخي انجام ميشود؟!
به گفتهي يك عضو فراكسيون اصولگرايان، كشور مكلف است كه اجازه ندهد تا فرصتها در چارچوب تعهداتي كه خود پذيرفته از دست برود.
محمدحسين فرهنگي نمايندهي مردم تبريز در خانه ملت با بيان اينكه ايران مكلف به هيچ تكليفي نيست، به خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) گفت: ايران تا كنون غير از موارد NPT هيچ تكليف ديگري از نظر قراردادهاي مختلف را نپذيرفته است.
وي همچنين با بيان اينكه اجراي داوطلبانهي پروتكل الحاقي نيز يك عمل داوطلبانه يكطرفه بوده است، افزود: ما با اراده و اختيار خود ملاحظاتي را اجرا كرديم. لذا هماكنون نيز در نظر داريم تا فرصتها را داشته باشيم و هيچگاه هم تعهد نكرديم كه مطالعه و تحقيق نخواهيم داشت؛ چرا كه مطالعه و تحقيق امري مرتبط با اجراي مراحل مختلف غنيسازي و يا بهرهبرداري فنآوري نيست.
به اعتقاد نايبرييس كميسيون حقوقي و قضايي، به لحاظ حقوقي هيچ مسووليتي در صورت آغاز تحقيقات و حتي اقدامات مربوط به نطنز متوجه ايران نيست.
وي موضوع را به لحاظ سياسي نيز مورد بررسي قرار داد و گفت: حوزهي سياست، حوزهي گفتمان و مناظره است؛ چرا كه طرفين مذاكره راغب به حفظ منافع خود هستند و ايران نيز منافع ملي خود را در نظر خواهد داشت.
فرهنگي موضوع اتخاذ شده در جهت آغاز تحقيقات هستهيي را حساب شده خواند و افزود: ايران در صورت تعلل شوراي حكام و يا كشورهاي مذاكرهكننده اقدامات خود را پيش خواهد گرفت و به لحاظ حقوقي و سياسي مسووليتي بر گردن ندارد.
وي با اشاره به پيشنهاد روسيه مبني بر غنيسازي در خاك اين كشور، اظهار داشت: غنيسازي در خاك روسيه هم تنها در حد يك پيشنهاد است. ضمن اينكه ميتواند به سمت يك همكاري دوجانبه در جهت مشاركت و نه وابستگي پيش رود.
به گفتهي نمايندهي مردم تبريز در خانه ملت، تمامي اقدامات ايران در راستاي اهداف غنيسازي بدون تنش بوده است؛ زيرا اگر چنين ملاحظاتي وجود نداشت، قطعا از همان ابتدا اقدام به غنيسازي و بهرهبرداري ميكرد. بنابراين علت توقفها رفتن پاي ميز مذاكرات و گفتوگوها همه براي اجتناب از هرگونه سوءتفاهم و ايجاد تنش در روابط بينالمللي ضمن دفاع از منافع ملي است.
انتهاي پيام