شيراك: قصد دخالت سياسي درلبنان نداريم بيشتراز هر زمان ديگر راهحل مسالهي هستهيي به دست مسوولان ايراني است درخصوص عراق فرانسه حامي طرح اتحاديهي عرب است
ژاك شيراك در گفتوگو با روزنامهي الحيات -چاپ لندن- به بررسي اوضاع سوريه، لبنان، پروندهي هستهيي ايران و روابط كشورش با ديگر كشورها و مسائل منطقهيي و بينالمللي پرداخت.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) ژاك شيراك، رييس جمهور فرانسه كه امروز (شنبه) سفر رسمي دو روزهاش را به عربستان شروع كرد، در اين گفتوگو با اشاره به ترور رفيق حريري، نخست وزير فقيد لبنان بيان داشت، اين مساله بدون مجازات عاملان آن به پايان نخواهد رسيد.
متن اين گفتوگو به شرح زير است:
سوال: عربستان نقش اصلي را در خاورميانه باز ميكند، در سطح منطقهيي چه انتظاري از اين كشور داريد و مسايل سياسي كه قصد تحقق آن را با كمك عربستان داريد، چيست؟
شيراك: ابتدا بايد خوشحالي خود را از سفر به عربستان كه بنا به دعوت ملك عبدالله، پادشاه اين كشور انجام ميشود، اعلام كنم؛ سفر اخيرم به اين كشور دوم آگوست گذشته بعد از مرگ ملك فهد بوده است. بين فرانسه و عربستان روابط ممتازي حاكم است كه داراي تاريخي طولاني و بر اساس اعتماد ميان رهبران دو كشور است. فرانسه جزو اولين كشورهايي بود كه از زمان تاسيس پادشاهي عربستان در سال 1932 آن را به رسميت شناخت. ديدار ملك فيصل و ژنرال دوگل در پاريس در سال 1967 نزديكي اروپا و منطقهي خليج (فارس) را به امري ضروري تبديل كرد و رياض و پاريس دريافتند كه منافع مشترك دو كشور همكاريهاي آنها را به صورت امري طبيعي و ضروري توجيه ميكند.
از آن زمان روابط دو كشور به طور مستمر تحكيم بخشيده شد. كم كم در جريان سفر من به جده كه در راستاي نزديكي دو كشور انجام شد توافقنامه استراتژيكي در سال 1996 به امضا رسيد كه اين شراكت استراتژيكي شامل زمينههاي ديپلماتيك، سياسي، اقتصادي، نظامي و امنيتي شد و بعد از آن فصلي از روابط فرهنگي بين دو كشور كه نياز به تحكيم آن احساس ميشد، شكل گرفت. در حقيقت جهان به سوي يكيشدن حركت ميكند بنابراين ما بايد از فرهنگهاي ديگر مطلع باشيم. بايد ياد بگيريم كه چگونه در سايه احترام متقابل زندگي كنيم. عربستان نقش اساسي را در عرصههاي منطقهيي و بينالمللي بازي ميكند و سفر فعلي من به اين كشور به منظور تاكيد به نزديكي ديدگاههاي فرانسه و عربستان در مورد مسايل فعلي موجود است. هم چنين عربستان عنصر ضروري در منطقهي خليج (فارس) و هم چنين خاورميانه به شمار ميرود البته به دليل نقش در جهان اسلام و جايگاهي كه در زمينه انرژي دارد، يك شريك جهاني است.
به طور خلاصه عرسبتان سياست گفتوگو و آرامش را به رهبري ملك عبدالله پيگيري ميكند و همگي ما از توانايي و موضعگيري او مطلع هستيم. ما با رهبران عربستان در ايجاد امنيت و ثبات منطقه همسو هستيم و از اين ديدگاه با يكديگر در خصوص اوضاع لبنان، عراق، ايران، سوريه و روند صلح ميان فلسطينيها و اسراييليها به بحث مينشينيم.
سوال: اخيرا در عربستان حملات تروريستي انجام شده كه در آن پالايشگاهها هدف قرار گرفته، نظرتان چيست؟
شيراك: ابتدا بايد بگويم كه خوشبختانه با دخالت نيروهاي امنيتي عربستان اين تلاشها بينتيجه مانده است. عملياتهاي تروريستي به هر شكلي كه باشد مستحق محكوميت است و هيچ چيز نميتواند اين اقدامات را توجيه كند. تروريسم نوعي ويروس كشنده است كه در برخي جوامع سرايت ميكند و بر همين اساس ما با همه آنهايي كه فعالانه با اين پديده به مبارزه ميپردازند، اعلام همبستگي ميكنيم.
سوال: هيات اقتصادي بلندپايهاي نيز شما را در اين سفر همراهي خواهند كرد، اميدواريد به چه توافقنامههاي اقتصادي دست يابيد؟
شيراك: عربستان در دورهي پيشرفت اقتصادي قابل ملاحظهاي قرار دارد كه به صورت كاملا بررسي شده و استفاده از درآمدهاي استثنايي نفت است. در زمينه تجاري رياض در منطقه شريك دوم ما به شمار ميرود.
در حال حاضر بيش از 60 شركت فرانسوي در عربستان هستند كه موجب شكوفايي اين كشور ميشوند. اين شركتها از سياست و روش بازي كه عربستان در قبال آنها در پيش گرفته، استفاده ميكنند. مساله پيوستن عربستان به سازمان تجارت جهاني (WTO) نيز اخيرا انجام شده و من شخصا از اين مساله حمايت كردهام تا روند مدرنيزاسيون اقتصادي و اجتماعي شكل بگيرد. اما معتقدم كه فرانسه كه از مشتريان مهم عربستان است بايد حضورش را تحكيم ببخشد كه البته قادر به انجام آن نيز خواهد بود. من معتقدم كه شرايط فعلي براي تحكيم روابط اقتصادي به نفع دو كشور است و از اين منظر صاحبان شركتهايي كه مرا در اين سفر همراهي ميكنند آماده پذيرفتن پروژههايي در زمينههاي صنعتي، تجهيزاتي و خدماتي هستند. هم چنين فرانسه مايل است تا عربستان را به سرمايهگذاري در بخشهاي اقتصادي فرانسه تشويق كند.
سوال: از زمان شروع تحقيقات بينالمللي دربارهي ترور رفيق حريري خشونتها، جنايات و اقدامات تحريك كنندهاي عليه مسيحيها انجام شده است. جامعهي جهاني چگونه ميتواند از لبنان در برابر تلاشهايي كه سوريه در راستاي ايجاد هرج و مرج در اين كشور انجام ميدهد، حمايت كند؟
شيراك: فرانسه و لبنان از زمانهاي طولاني روابط استثنايي با يكديگر دارند كه روابطي دوستانه و مطمئن ميان ملتهاي دو كشور است و از بين بردن آن امكان پذير نيست. ما به همراه جامعهي جهاني متعهد شديم تا استقلال و حاكميت كامل اراضي را به مردم لبنان بازگردانيم كه در اين راستا گامي در زمينه عقب نشاندن نيروهاي سوريه از لبنان در آوريل گذشته و برگزاري انتخابات آزاد و عادلانه در ژوين برداشته شد اما تا تامين ثبات در اين كشور فاصله زيادي وجود دارد. آنهايي كه از آزادي لبنان و استقلال آن حمايت كردهاند بهاي سنگيني پرداختهاند و من از آنها تقدير كرده و با خانوادههايشان ابراز همدردي ميكنم. آنهايي كه در ترورها دست دارند بايد بدانند كه حاميان استقلال كشور تنها نيستند و جامعهي جهاني هم در كنارشان است و فرانسه نيز آماده است تا در بخشهاي امنيتي و اقتصادي به آنها كمك كنند. بايد طرحي براي انجام اصلاحات در دولت كه مورد توافق تمامي گروههاي موجود در كشور باشد ايجاد شود و قوه مجريه با هدف تحكيم ثبات در كشور به اجراي آن بپردازد. همچنين معتقدم كه براي كمك به لبنان بايد هر زمان كه فرصت اجازه ميدهد كنفرانس بينالمللي در آن برگزار كرد. اميدوارم در گفتوگو با مقامات عربستاني در اين خصوص به موفقيت برسيم همچنين احتمال ميرود كه مصر نيز نقش مهمي در اين زمينه ايفا كند.
در خصوص سوريه نيز قطعنامهي شوراي امنيت بسيار روشن است و جامعهي جهاني از اين كشور ميخواهد تا از دخالت در امور داخلي لبنان بپرهيزد و از هر گونه كمك به قدرتهايي كه در راستاي بيثباتي در لبنان و منطقه گام بر ميدارند، دست بردارد. ما و شركايمان بر اجراي كامل اين قطعنامه مصمم هستيم. همچنين اين فرصتي براي سوريه در ايجاد روابط خوب با لبنان و بر اساس احترام متقابل است؛ چرا كه ملتهاي سوريه و لبنان با روابط تاريخي سياسي و فرهنگيشان به يكديگر مرتبط هستند.
سوال: اميل لحود، رييس جمهور لبنان شخصا از شما و سفيرتان در بيروت انتقاد كرده است و واكنشهايي زيادي را موجب شد حال پاسخ شما به اين انتقادات چيست؟
شيراك: من توضيحي درباره اين سخنان ندارم شما موضعگيري فرانسه را خوب ميدانيد. ما از نظر سياسي از لبنان حمايت ميكنيم تا اين كشور استقلال حاكميت و قدرت خود را باز يابد هم چنين از نظر اقتصادي نيز اين كشور را مورد حمايت قرار ميدهيم. هم چنين در زمينه برگزاري كنفرانس بيروت 1 كه با حضور دوستان لبناني و در راستاي حمايت اقتصادي و اصلاحات در اين كشور است، سخت تلاش ميكنيم. ما قصد هيچ گونه دخالت سياسي در لبنان را نداريم و معتقدم كه اعتماد موجب تحكيم روابط خواهد بود.
سوال: بسياري از لبنانيها معتقدند كه قاتل رفيق حريري هرگز محاكمه نخواهد شد و تحقيقات به نتيجه نخواهد رسيد چرا كه مستلزم وقت زيادي است و موضع آمريكا و فرانسه قبل از دستيابي به نتيجهي تحقيق تغيير خواهد كرد، نظرتان چيست؟ آيا فرانسه موضعگيري متفاوتي از آمريكا درخصوص حزبالله لبنان دارد، نظرتان در خصوص اقدامات امروز حزبالله چيست؟ و مدت لازم براي اجراي قطعنامهي 1559 تا چه زماني است؟
شيراك: رسما اعلام ميكنم كه اين جنايت بدون مجازات عامل آن به پايان نخواهد رسيد، حقيقت و عدالت براي لبنان جديد امروز امري ضروري هستند و به همين دليل بر اساس قطعنامه شوراي امنيت فرانسه و جامعهي جهاني نيز خواهان تحقق كامل اين مساله هستند. پاريس نيز مانند رياض به كميتهي بينالمللي تحقيق كمك خواهد كرد و منتظر كشف حقيقت اين حادثه خواهد بود، سرانجام به زودي دادگاه بينالمللي به منظور تامين عدالت برگزار خواهد شد. درخصوص مسالهي حزبالله هم موضعگيري ما تغييري نميكند. اين جنبش بخش مهمي از لبنانيهارا تشكيل ميدهد و از اين راستا بايد اين جنبش در روند سياسي كشور شركت داشته و بر اساس منافع ملت حركت كند اما حزبالله بايد متحول شود و به دولت لبنان اجازه دهد تا بر اساس قطعنامه 1559 مسووليت كامل حاكميت كشور را به دست بگيرد.
سوال: سوريها از فرانسويها انتقاد كردهاند. عبدالحيم خدام به فرانسه آمد و در آنجا مصاحبههايي انجام داد، علت حضور خدام در فرانسه چه بود؟ آيا قصد داريد او را تا آخر در كشورتان نگه داريد؟ و آيا واقعا فرانسه در تغيير نظام سوريه نقشي دارد؟
شيراك: همانطور كه گفتم فرانسه دخالتي در امور سيايس داخلي لبنان ندارد اما اميدواريم كه سوريه در تمامي موارد از جمله عدم بيثباتي در لبنان و همكاري با كميتهي تحقيق بر اساس قطعنامه سازمان ملل عمل كند. فرانسه هيچ گونه دخالتي و قضاوتي ندارد اما اميدوار است كه سوريه بر قطعنامههاي سازمان ملل احترام بگذارد و به شكل طبيعي جايگاهش را در جامعهي جهاني در اختيار بگيرد. حضور خدام در فرانسه امري كاملا شخصي است و بين او و دولت ما ارتباطي وجود ندارد و سخنان او نيز با توافق فرانسه انجام نميشود.
سوال: آيا سوريه ميتواند در دورهي بشار اسد، رييس جمهور سوريه به ايجاد روابط با فرانسه بپردازد؟
شيراك: اين سوريه است كه بايد مشخص كند خواهان بهبود روابط با جامعهي جهاني بر اساس احترام به قطعنامه شوراي امنيت است يا خير و اين تنها شرط موجود است. سوريه به عنوان يك كشور بزرگ در منطقه چارهاي جز بازگشت به روند طبيعي روابطش با كشورهاي جهان ندارد اما بايد شيوهاش را به خصوص دربارهي لبنان تغيير دهد و به طور كلي با كميتهي تحقيق همكاري كند.
سوال: بارها گفتيد كه فرانسه سياستي براي تغيير نظام سوريه دنبال نميكند، پس منظور شما از تغيير رفتار سوريه چيست؟ آيا اين همگام با تغيير نظام اين كشور نيست؟
شيراك: اين كاملا عاقلانه است كه جامعهي جهاني رفتارهايي را كه موجب بيثباتي در كشور ميشود مورد بررسي قرار دهد و كشور مذكور را مورد نصيحت قرار دهد، اين موضعگيري ما است.
سوال: ايران منبع نگراني در خليج (فارس) است، آيا معتقديد كه منزوي كردن احمدي نژاد، رييس جمهور ايران اين كشور را در پيش گرفتن سياستي بدتر در منطقه سوق خواهد داد؟
شيراك: موضعگيري فعلي در قبال ايران اين است كه اين كشور منبع نگراني در منطقه و جامعهي جهاني است. ما مخالفتي با دستيابي ايران به حق مشروع خود در دستيابي به انرژي هستهيي غير نظامي نداريم. البته تا زماني كه تهران با حسن نيت به تعهدات خود درخصوص NPT احترام بگذارد و دراين راستا تضمينهايي نيز ارايه كند. سابقا حمايت خود را از ايران در توسعهي برنامه هستهيي مسالمت آميز اين كشور اعلام كرديم. اما مسوولان ايران به مذاكراتي كه از سال 2003 آغاز شده بود پايان دادند و بعد از آن به طور يكجانبه فعاليتهاي حساسي را كه مخالف با قوانين آژانس بينالمللي انرژي اتمي بود، از سر گرفتند كه اين موضعگيري جامعهي جهاني را كاملا توضيح ميدهد. من از مسوولان ايراني ميخواهم تا به مذاكره بازگردند و خواست جامعهي جهاني را كاملا درك كنند. مذاكراتي كه اروپاييها آن را رهبري ميكنند در راستاي ايجاد راهحلي است كه به نفع همگان و در چارچوب مشروعيت بينالمللي است.
درخواستي كه انگليس، آلمان و فرانسه اول فوريه به شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي ارايه دادند از حمايتهاي گستردهاي برخوردار شد و قرار است كه شوراي امنيت اوايل مارس گزارشي را از سوي آژانس تحويل بگيرد. از سوي ديگر فرانسه با توافق مصر درخواست كرده تا آژانس بينالمللي انرژي اتمي موضعگيري در خصوص عاري سازي منطقه از سلاحهاي كشتار جمعي اتخاذ كند و اين همان چيزي است كه اتفاق افتاده است. من قاطعانه اعلام ميكنم كه اگر ايران به درخواستهاي آژانس پايبند باشد باب مذاكره باز است. اما اگر مسوولان ايراني تدابير لازم را جهت اعتمادسازي اتخاذ نكنند، شوراي امنيت بايد با توجه به اين مساله تصميماتي اتخاذ كند. امروز بيشتر از هر زمان ديگري راهحل به دست مسوولان ايراني است و طبيعتا من توجه زيادي به ديدگاههاي مقامات عربستان در خصوص مساله صلح در منطقه و جهان دارم.
سوال: آيا معتقديد با توجه به سياست رييس جمهور ايران احتمال ايجاد اطمينان در منطقه وجود دارد؟
شيراك: اولا اين مشكل ايران است. من شخصا مايلم كه اعتماد اوليهاي به اين كشور داشته باشم چرا كه كشوري با تمدن اصيل و فرهنگ بزرگ است. در خصوص مشكل هستهيي ايران هم اگر بر اساس پيشنهادات اروپاييها توافقي انجام نشود، متاسفم، طبيعتا كسي حق ايران را در توسعهي انرژي برق هستهيي و يا هر گونه استفاده غير نظامي از آن انكار نميكند اما در مقابل قوانين كلي درخصوص عدم تكثير سلاحهاي هستهيي وجود دارد كه جامعهي جهاني آن را به دليل جلوگيري از دستيابي به تكنولوژيهاي خطرناك پذيرفته است.
اميدوارم كه وضعيت موجود ثبات پيدا كند. هم چنين نسبت به مذاكرات فعلي ايران و روسيه خرسندم، هنوز از نتيجه اين مذاكرات مطلع نيستم اما راهحل مثبتي براي خروج از بحران به شمار ميرود. ما در سازمان بينالمللي انرژي اتمي از انديشه عاري سازي منطقه از سلاحهاي كشتار جمعي حمايت كرديم و در اين راستا اميدواريم كه ايران دريابد كه ما دست دوستي و احترام به سويش دراز كردهايم به شرط اينكه حداقل تفاهمهاي متقابل را داشته باشد.
سوال: نظر شما در خصوص عراق و تحولات آن چيست؟
شيراك: امروزه عراق در بيثباتي و خشونت به سر ميبرد. از نظر فرانسه وجود عراقي يكپارچه، باثبات و داراي حاكميت و دموكراسي كه روابطي خوب با همسايگانش داشته باشد براي ايجاد صلح امري ضروري است. اختلاف بين طوايف موجب افزايش مصيبتها و فجايع ميشود. عراقيها بايد بر ميثاق ملي كه تضمين كننده سلامت اراضيشان است، توافق داشته باشند. پايبندي مثبت كشورهاي همجوار براي توافق بين عراقيها بر سر مسايل مختلف امري ضروري است و اين كشورها بايد به طور جمعي و سازنده براي يكپارچگي اين كشور و ايجاد دولتي قانونمند در آن بكوشند.
سوال: نظرتان دربارهي آينده عراق چيست؟
شيراك: منطق امنيت نميتواند به تنهايي موجب بازگرداندن صلح به عراق شود اما روند سياسي فراگير ميتواند موجب انزواي گروههاي تندرو گردد. عراقيها در انتخابات 15 دسامبر گذشته حضور گستردهاي داشتهاند بنابراين تشويق آنها به درپيش گرفتن چنين عملكردهايي موجب پيگيري مذاكرات و آشتي ملي خواهد شد به همين دليل فرانسه از حاميان طرح اتحاديهي عرب است. آنچه براي ما مهم است اين است كه عراقيها خودشان تعيين كننده سرنوشتشان باشند. طرح عقب نشيني نيروهاي بيگانه نيز كه موجب سوالاتي در افكار عمومي عراق شده، عنصري سازنده در مذاكرات ملي است. حضور اين نيروها بر اساس قطعنامه 1545 است و فرانسه در زمينههاي آشتي ملي، يكپارچگي و دموكراسي در كنار عراقيها است و توصيههاي ملك عبدالله در اين باره از اهميت زيادي برخوردار است.
سوال: با روي كار آمدن حماس برخي كشورها از جمله آمريكا تهديد كردند كه كمكهاي مالي شان را به فلسطينيها قطع خواهند كرد، آيا فرانسه توانايي قانع سازي اروپاييها و آمريكاييها براي ارايه كمك به فلسطينيها را دارد، آيا شرطهايي وجود دارد؟
شيراك: از موضعگيري ثابت فرانسه در قبال صلح در منطقه مطلع هستيد صلحي كه به موجب آن دولت فلسطين و اسراييل در كنار هم و با احترام متقابل زندگي خواهند كرد. فرانسه دوست ملت فلسطين است و اميدواريم كه اين ملت به خواستههاي مشروعش دست يابد.
هم چنين فرانسه به انتخاب فلسطينيها در انتخابات احترام ميگذارد و كسي هم خواهان قطع كمكها به فلسطين و ملت آن نيست. به قدرت رسيدن حماس نيز طبيعتا دادههاي منطقهيي را تغيير ميدهد و البته زود است كه بگوييم اين دادهها تا چه حد تاثيرگذار خواهند بود؛ ما امروز از حماس ميخواهيم كه بداند استفاده از خشونت نتيجهاي در بر ندارد و اين جنبش بايد در ادامه حركت در روند سياسي جامعه به آتش بس و دست كشيدن از هر نوع خشونت پايبند بوده و اسراييل را به رسميت بشناسد. حماس بايد اين شيوه را تا پايان در پيش بگيرد و جايگزين ديگري هم ندارد به اسراييليها هم ميگوييم كه نبايد منطق سياسي صلح عادلانه و دايم در منطقه را ناديده گرفت. سرانجام همه ميدانيم كه چارهاي براي فلسطينيها و اسراييليها جز بازگشت به ميز مذاكره وجود ندارد.
انتهاي پيام