نيويورك تايمز به نقل از مقامات اروپايي: در دولت بوش بحث بر سر انجام گفتوگو با ايران داغ شده است
روزنامهي نيويورك تايمز به نقل از مقامات اروپايي و آمريكايي نزديك به دولت در واشنگتن نوشت: دولت بوش در حال آغاز بحث دربارهي اين مساله است كه آيا تابوي سياسي بلند مدتش را كنار بگذارد و به گفت و گوي مستقيم با ايران براي كمك به جلوگيري از وقوع بحران بر سر برنامهي هستهيي ايران بپردازد يا خير.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اين روزنامهي آمريكايي افزود: مقامات اروپايي كه در هفتههاي اخير با دولت آمريكا در تماس بودهاند گفتند كه اين بحث در حالي كه كاندوليزا رايس، وزير امور خارجهي آمريكا با وزيران امور خارجهي اروپايي براي متقاعد ساختن ايران به تعليق غنيسازي اورانيوم همكاري ميكند، داغ شده است.
اين گزارش حاكي است:
رهبران اروپايي بر تمايلشان براي آنكه آمريكا به گفت و گوها با ايران بپيوندد سرپوش گذاشتهاند؛ حتي براي اين كه نشان دهند آمريكا براي جلوگيري از يك درگيري كه ميتواند به مبارزه بر سر تحريمها يا حتي اقدام نظامي بينجامد، راه زيادي را رفتهاند.
نيويورك تايمز ادامه داد: پس از انقلاب ايران در سال 1979 آمريكا از گفت و گوي مستقيم با ايران خودداري كرد، با اين حال تماسهاي پراكندهاي ميان دو كشور در دوران جنگ در افغانستان، مراحل ابتدايي جنگ در عراق و چند روز پس از زلزلهي بم در ايران در سال 2003 وجود داشته است.
اين گزارش ادامه داد: مقامات اروپايي ميگويند رايس مذاكرات درباره اين مساله را با مشاوران ارشد در وزارت امور خارجه آغاز كرده است. به گفتهي آنها وي معتقد است در نهايت اين موضوع بايد به وسيلهي مقامات امنيت ملي پاسخ داده شود؛ چه گفت و گو با ايران هم چنان در بن بست باقي بماند و يا اين كه پيشرفتهايي در اين باره حاصل شود.
نيويورك تايمز افزود: اما برخي ديگر كه رايس را به خوبي ميشناسند ميگويند او در اين باره به اين دليل مقاومت ميكند كه نشان دادن تمايل براي گفت و گو نشانگر ضعف خواهد بود و مذاكرات حساس با اروپا را منحل ميكند. همچنين گفته ميشود رايس بيم دارد كه ممكن است اين كار منجر به آن شود كه امتيازات بسياري به ايران داده شود.
مقامات دولتي گفتند كه بوش، ديك چني، معاونش و دونالد رامسفلد، وزير دفاع با گفت و گوي مستقيم حتي از طريق كانالهاي پشت پرده غيررسمي مخالفت كردهاند؛ در نتيجه بسياري از مقامات اروپايي ميگويندكه ترديد دارند تصميم براي گفت و گو به زودي اتخاذ شود.
اين گزارش افزود: دورنماي گفت و گوي مستقيم آمريكا و ايران در دولت بوش از نظر سياسي بسيار حساس است و مقاماتي كه در اين باره صحبت كردند از افشاي نامشان خودداري ميكنند.
مقامات آمريكايي و نمايندگان برخي كشورهاي اروپايي گفتند كه اخيرا دربارهي اين مساله به افرادي درون دولت بوش صحبت كردهاند و برخي مقامات به وضوح گفتهاند به گفت و گوي مستقيم آمريكا و ايران تمايل دارند.
اين گزارش حاكي است، مقامات وزارت امور خارجه حتي به شرط فاش نشدن نامشان نيز حاضر به صحبت دربارهي اين مساله نشدند، اما در هفتهي گذشته سخنگوهاي دولت بسيار وقت داشتهاند كه گفت و گوها را منتفي نكنند. بحث درباره تماسهاي ممكن آمريكا با ايران فقط از سوي اروپاييها مطرح شده است.
هنري كيسينجر، معاون وزير امور خارجهي سابق آمريكا اخيرا در ستوني در روزنامهي واشنگتن پست اين امكان را مطرح كرد كه نامهي محمود احمدينژاد، رييسجمهور ايران به جورج بوش ميتواند به عنوان فرصتي براي گشايش تماسهاي دو طرف باشد.
ريچارد هاس، رييس شوراي روابط خارجي آمريكا و مشاور ارشد كالين پاول، وزير امور خارجهي سابق آمريكا و نيز ريچارد آرميتاژ، معاون سابق وزارت امور خارجه در دوران پاول، هر دو گفت و گو با ايران را خواستار شدند.
آرميتاژ در مصاحبهيي تلفني گفت: ديپلماسي خيلي بيشتر از فقط صحبت كردن با دوستانتان است؛ شما بايد با افرادي كه دوستانتان نيستند و حتي افرادي كه دوست نداريد مذاكره كنيد. برخي افراد در دولت فكر ميكنند كه ديپلماسي نشانهي ضعف است، اما در واقع قدرت شما را نشان ميدهد.
آرميتاژ در آخرين مذاكرات عالي رتبهي با ايران پس از زلزلهي بم مشاركت داشت. در نوامبر 2004 پاول در ضيافت شامي در كنفرانسي دربارهي عراق در مصر كنار وزير امور خارجهي ايران نشست، اما گفت كه با وي فقط صحبت كوتاهي داشته است.
اين گزارش افزود: آمريكا در خارج از مذاكرات درباره برنامهي هستهيي ايران كه در سال 2004 آغاز شد و تابستان گذشته و زماني كه آنها با حمايت واشنگتن به ايران پيشنهاد كمكهاي سياسي و اقتصادي جان تازهيي گرفت، قرار داشته است. بر روي ميز هم چنين تضمينهاي امنيتي غير مشخصي وجود دارد كه نشان ميدهد ايران نبايد نسبت به تلاشهاي خارجي براي سرنگوني دولت نگران باشد.
مقامات اروپايي ميگويند كه مذاكرات ميان اروپاييها با آمريكا، روسيه و چين در خصوص پيشنهاد دوباره به ايران مذاكره دربارهي تماسهاي آمريكا - ايران را شامل نميشود اما ميتواند راهي براي بهبود بخشيدن به فضا با ايران باشند.
از مقامات اروپايي كه مذاكرات آمريكا - ايران را خواستار شدهاند ميتوان فرانك والتر اشتاين ماير، وزير امور خارجهي آلمان و خاوير سولانا، رييس سياست خارجي اتحاديه اروپا نام برد.
آنگلا مركل، صدراعظم آلمان نيز در مذاكرات با بوش در سفر به واشنگتن اوايل سال جاري اين مساله را مطرح كرد.
يك مقام اروپايي گفت: چيزي كه در رابطه با رايس جالب است اين است كه وقتي حرفتان را ميزنيد به آن گوش ميكند.
ديپلمات اروپايي ديگري گفت: اين يك خواست اروپايي است كه مذاكرات انجام شود، اما در حال حاضر هيچ چيزي ممكن نيست.
اين گزارش نوشت: بسياري از ديپلماتها ميگويند يك دليل كه مقامات عالي رتبهي دولتي ايده گفت و گو با ايران را دوست ندارند اين است كه نسبت به اين كه مقامات ايراني به شكلي مثبت پاسخ دهند اطمينان ندارند؛ بسياري مقامات ميگويند كه بايد از بياعتنايي از جانب ايران به هر قيمتي جلوگيري شود.
دولت آمريكا به عنوان مثال از مشخص نبودن احتمال مذاكرات ايران دربارهي عراق كه رايس سال گذشته ميلادي اجازهي آن را داد، عصبي شدهاند.
برخي ميگويند آنها نگران هستند كه مذاكره با ايران فقط درباره عراق به خشم مخالفان سني منجر شود و شورشها تقويت كند.
از سوي ديگر گفته ميشود، زلماي خليلزاد، سفير آمريكا در عراق مشتاق است از كمك ايران در رويارويي با شبه نظاميان شيعه برخوردار شود.
برخي اروپاييها امكان تماسهاي غير مستقيم دو كشور از طريق سازمانهاي غير دولتي يا موسسات سياسي را مطرح كردهاند.
انتهاي پيام