دكتر محمد جواد لاريجاني درباره مسايل حوزه سياست خارجي كشور نظرات شخصي نسبتا دور از ذهن و عجيبي دارد كه همواره چالش برانگيز بوده و حتي در مواردي انتقادت زيادي را در پي داشته است، البته او خود معتقد است كه نظرات شخصياش در اينباره به مراتب راديكالتر از نظرات دولت است.
شايد يكي از همين نظرات عجيب محمد جواد لاريجاني در شرايط فعلي نيز همين باشد كه به صراحت ميگويد:« ايران امروز ميتواند صريحا و رسما اعلام كند كه براي مذاكره با آمريكا مشكلي ندارد.»
رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس پنجم كه پس از دوران اخير مسووليت بخش بينالملل قوه قضاييه، رياست مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات را برعهده دارد، با بيان اين كه به عنوان اصحاب صفه اين نظام هر كاري كه از وي در قالب توانمنديهايش خواسته شود، انجام ميدهد، اخبار مربوط به حضورش در آخرين دور مذاكرات محدود مقامات ايراني و آمريكايي را تلويحا تاييد كرده و به خبرنگار ايسنا ميگويد:« مثل مذاكراتي كه با چينيها و بعضي دول اروپايي در بحث هستهيي داشتم، براي اين مذاكرات هم تا حدي از من درخواست شد.»
ما هيچ نگراني دربارهي فعاليتهاي صلحآميز هستهييمان نداريم
دكتر محمد جواد لاريجاني در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) كه حدود يك هفته پيش از تسليم بسته پيشنهادي كشورهاي 1+5 به ايران انجام شد؛ با اشاره به وضعيت پروندهي هستهيي كشورمان اظهار داشت:« تفاوت و اختلاف عمدهاي كه در دورهي احمدينژاد نسبت به قبل به وجود آمد، اين است كه ما ديگر هيچ نگراني دربارهي فعاليتهاي صلحآميز هستهييمان نداريم و اين غربيها هستند كه نگرانند.»
وي افزود:« در دورهي قبل وضعيت به گونهاي بود كه ما ميبايست نسبت به راهاندازي مجدد كارمان عجول ميبوديم و غرب از اين بابت هيچ نگراني نداشت و علنا درصدد بود مكانيزمهايي را به ان.پي.تي اضافه كند تا كشورهايي كه هنوز وارد كلوپ صاحبان صنعت اتمي نشدهاند، قادر به اين كار نشوند. آنها به بهانهي مسايل امنيتي و البته بيشتر اقتصادي قصد داشته و دارند كه كلوپ توانمندي هستهيي را انحصاري كنند.»
اهداف ايران پنهان نيست
وي گفت:« در حال حاضر ايران در چارچوب ان. پي. تي با شيبي معقول و فني كارش را ادامه ميدهد. ما نه عجلهيي در كارمان داريم و نه دليلي براي كند كردن آن. اهداف نهايي ايران در فعاليتهاي هستهيياش كاملا مشخص است و حركت به سمت اين اهداف هم پنهان نيست. ما قبل از آن كه دوربينهاي آژانس 24 ساعته نظارت داشته باشند، خود فعاليتهايمان را اعلام ميكنيم.»
بايد به ما جايزه دهند
لاريجاني با بيان اين كه اتفاقا تجربهي كار با آژانس را آنگونه كه ايران داشته است، هيچ كشوري در دنيا نداشته، ابراز داشت:« اگر زماني بخواهند به اجراي ان.پي.تي جايزه دهند، كشور ما درصدر اين ليست است. همهي كشورها به نوعي به ان. پي. تي دروغ گفتهاند و در پنهان، كارهايي ديگر انجام دادند.»
وي ادامه داد:« بنا بود كشورهاي غربي در جهت كاهش زرادخانهها عمل كنند و تجربيات جديد هستهيي نداشته باشند،اما بالعكس صورت گرفت. از سوي ديگر عدهاي از كشورها هم اول بمب هستهيي را آزمايش كردند سپس دربارهي ان. پي. تي صحبت كردند و عملا زير ان. پي. تي بمب را منفجر كردند.»
وي ادامه داد:« ايران از معدود كشورهايي است كه بسيار شفاف اعلام كرده است كه بمب اتمي نميخواهد و فعاليت هاي صلح آميزش را تحت نظارت آژانس قرار داده است؛ در عين حال كه حقوقاش براساس ان. پي. تي را دنبال ميكند.
غرب نبايد غير از شفافيت از ما چيزي بخواهد
وي تغيير پارادايم صورت گرفته در روند بررسي پروندهي هستهيي كشورمان در دولت جديد را امري درست برشمرد و افزود:« البته اين معناي تخطئه كساني نيست كه قبلا مذاكره كردهاند، بلكه اين نتيجهي سوء استفاده، بدقولي و به نوعي نامردي غرب است. ايران در زمان خاتمي با اين اميد جلو رفت كه بتواند مساله را حل كند، لذا از خود انعطاف نشان داد. اما امروز ما در مسير قانوني پيش ميرويم و معتقدم غرب نبايد غير از شفافيت از ما چيزي بخواهد. ايران ميتواند براي شفاف سازي همه نوع كاري را انجام دهد، اما از حقوق مطرحاش در ان. پي. تي كوتاه نخواهد آمد.»
دليلي ندارد غنيسازي را نيمچه داشته باشيم
اين تحليلگر سياسي با بيان اين كه من شخصا طرفدار استفادهي كامل از انرژي هستهيي هستم، اظهار داشت:« انجام غنيسازي با سقف معين مثلا بين 5/3 تا 10 درصد، توهين به ملت ماست. ما در امر استفادههاي غيرنظامي گاهي تا 80 درصد هم به غنيسازي نياز داريم. همچنين در بسياري از مصارف پزشكي و كشاورزي بالاي 20 درصد به اورانيوم غنيشده نياز داريم.»
لاريجاني خاطرنشان كرد:« ما بايد يك مساله را به دنيا بفهمانيم كه دليلي ندارد غنيسازي را نيمچه داشته باشيم. ما يك حق كامل داريم كه ميخواهيم از آن استفاده كنيم.»
رآكتورهاي آب سنگين و جوش هستهيي
وي افزود:« در زمينهي انرژي هستهيي تنها نبايد به تكنولوژيهاي فعلي اكتفا كنيم، معتقدم استفاده از رآكتورهاي آب سنگين هم بسيار ضروري است، اين رآكتورها با هزينهي كمتر به ما انرژي ميدهند، البته به لحاظ فني كار با پلوتونيوم آلودگيهاي خاصي دارد كه كار را براي افراد متخصص دشوار ميسازد و به لحاظ مديريت سوخت، نگهداري رآكتور آب سنگين به يك مديريت خاص نياز دارد؛ اما در خيلي از رآكتورهاي آب سنگين در دنيا در مرحلهاي از كار از روباتها استفاده ميشود كه ما هم ميتوانيم از اين شيوه استفاده كنيم.»
رييس مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات، افق بعدي در استفادهي كامل از انرژي هستهيي را بهرهمندي از جوش هستهيي عنوان كرد و گفت:« امروز مرزهاي دانش در توليد انرژي است. جوش هستهيي (گداخت)، هم بهرهوري بالاتري دارد و هم آلودگي كمتري. براي اين كار يك راه اين است كه با كشورهايي كه اين دانش را در اختيار دارند، شريك شويم و اگر نشد، با چند كشور ديگر اين تكنولوژي را راه بيندازيم.»
لاريجاني با بيان اين كه در سهم از علوم حدي وجود ندارد، ادامه داد:« انرژي هستهيي يكي از شعب بسيار مهم تكنولوژي براي بشريت است.»
طرفدار سياست معتدل در زمينهي انرژي هستهيي هستم
وي با اشاره به اين كه طرفدار سياست معتدل و عاقلانه در زمينهي انرژي هستهيي است تصريح كرد:« اگر از من بپرسيد كه انرژي هستهيي از نان شب مردم واجبتر است؟ ميگويم مسلما نيست، اگر بپرسيد كه در صدر پروژههاي توسعهيي كشور است؟ ميگويم مسلما نيست، اما اگر بپرسيد كه در صدر حقوق مورد مخاطرهي ماست، ميگويم مسلما هست.»
وي با بيان اين اعتقاد كه نسبت به توافق با دنيا بر سر مسالهي هستهيي خوشبين است، ابراز داشت:« دنيا بايد حق ايران در انرژي هستهيي را بپذيرد و فكر ميكنم آثار اين پيروزي كاملا آشكار است.»
آمريكا دنيا را غنيمت پيروزي در جنگ سرد ميداند
اين تحليلگر سياسي درباره اينكه در تغيير پارادايمي در دولت جديد صورت گرفته، مولفهي قدرتهاي خارجي همچنان مانع بسته شدن پروندهي هستهيي ايران و حتي زمينه ساز اعمال فشار و تهديد خارج از چارچوبهاي قانوني شده است، اظهار داشت:« اين رويكرد قدرتهاي عضو دايم شوراي امنيت تنها به موضوع تكنولوژي هستهيي محدود نميشود. اين رويكرد به خاطر تفكري است كه بعد از سقوط شوروي سابق در آمريكا و تا حدي در غرب به وجود آمد. بوش پدر در يك سخنراني رسما اعلام كرد كه آمريكا در جنگ سرد پيروز شده است و غنايم اين جنگ را دنيايي دانست كه به رهبري آمريكا و كلوپ غرب باشد.»
وي افزود:« متاسفانه اين استدلال با همهي بچهگانه بودنش اتفاقا پايههاي ديدگاه و تفكر امروز آمريكا را شكل داده است.»
اين تحليلگر سياسي با بيان اين مطلب كه اين بدخواني تاريخ سبب شد يك هژموني كاملا جديد در عرصه بينالملل شكل بگيرد و بسياري از قواعد معقول زندگي بينالمللي تحت الشعاع قرار گيرد، گفت:« مثلا معاهدهي ان. پي. تي؛ اين سند در عين حال كه خوب نوشته شده است، اما مرده و امروز جسدي بيش نيست.»
طرفدار برخورد خيلي سريع در دستيابي به حقمان هستم
لاريجاني اظهار داشت:« من طرفدار برخورد خيلي سريع هستم. يعني ما به يك استراتژي نياز داريم كه بتوانيم خيلي سريع حقمان را براساس ان.پي.تي به دست آوريم؛ ضمن آن كه معتقدم قدرتهاي دنيا را بايد به حساب آوريم.»
وي گفت:« اعمال قدرت برخي كشورها در قبال پيشرفت ايران در تكنولوژي هستهيي بينهايت نيست و محدوديتهايي خواهند داشت. از سويي توانمنديهاي منطقهيي ايران قابل تحسين است؛ اين در حالي است كه پشتوانهي توان ما اسلحهمان نيست، بلكه توان شگفتانگيز ملت و انقلاب اسلامي است.»
رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس پنجم با اشاره به ضرورت اولويتبندي در برنامهريزي براي فعاليتهاي صلحآميز هستهيي گفت:« ما نميخواهيم از سوخت هستهيي يك دفعه 50 راكتور راه بيندازيم. مقداري از آن را براي رآكتور، تحقيقات پزشكي و كشاورزي، تحقيقات در تحقيقات، قطعات ماشينسازي، ساختمان سازي و غيره استفاده خواهيم كرد. همچنين بايد براي سوخت مصرف شده نيروگاهها به دليل آلودگي برنامهريزي كنيم.»
آمريكاييها متوجه شدهاند كه بهتر است با ايران پيروز كار كنند
وي درباره اينكه آمريكا مانعي بزرگ بر سر فعاليتهاي صلحآميز هستهيي ايران و حتي فعاليت در بخش تحقيق و توسعه است و در تمام قطعنامههاي شوراي حكام و بيانيهي شوراي امنيت خواستار صرفنظر كردن ايران از ساخت رآكتور آب سنگين شده است، گفت:« براساس ان. پي. تي اين ما هستيم كه بايد از آنها بخواهيم زرادخانههايشان را تعطيل كنند، نه آن كه آنها به ما بگويند كه نيروگاه بسازيد يا نسازيد، اين يك امر وارونه است.»
اين تحليلگر سياسي با بيان اين كه آمريكاييها هم متوجه شدهاند بهتر است با ايران پيروز كار كنند به استراتژي كار با ايران پيروز اشاره كرد و گفت:« بر اساس اين استراتژي مك فارلين به ايران آمد. معتقدم ريگان در آن مقطع كه ايران فاو را فتح كرده بود اين تصميم شجاعانه را گرفت. اما متاسفانه اين پروژه توسط دو نفر از اعضاي موساد كه به همراه تيم مك فارلين به ايران آمده بودند ساقط شد. اين دو با انتشار مقالاتي در نيويورك تايمز و الاشراء بيروت كه اتصالاتي با صهيونيستها داشت اين استراتژي ريگان را بر ملا ساختند. سناتور تاورز در گزارشي كه تهيه كرده بود علت شكست اين استراتژي را وجود اسراييل دانسته بود.
ريگان از سوي لابي صهيونيست تا مرز استيضاح پيش رفت. امروز نيز توصيهي من به آمريكاييها اين است كه با ايران پيروز كار كنيد. ايراني كه در جهت استيفاي حقوق مسلم خود موفق است و فراتر از ان. پي. تي هم خواستي ندارد.»
غرب سيگنالهاي غلط را اصلاح كند
لاريجاني با اشاره به اين كه غربيها به خوبي فهميدهاند كه ايران در استفاده از حقاش مصمم است ادامه داد:« اگر قبلا سيگنالهاي غلطي در اينباره دريافت كردهاند، بايد اصلاحش كنند. شرايط فعلي به خوبي اين پيام را به يك سياستمدار باهوش در غرب ميفهماند كه امكان ندارد بتوان ايران را از اين دستاورد علمي محروم كرد.»
وي با اشاره به رفتار كشورهاي قدرتمند در ان.پي.تي اظهار داشت:« آنها حقوق ايران در ان.پي.تي را درجهي 2 ميدانند كه به هيچ وجه اين مساله مورد پذيرش ما نيست، همچنين آنها با به كارگيري اصطلاحي فريبكارانه مطرح ميكنند كه ايرانيها در فعاليتهاي هستهييشان تقلب ميكنند.»
لاريجاني در پاسخ به اين سوال كه آيا قبول داريد مسالهي هستهيي ايران با نشستن آمريكا بر سر ميز مذاكره به همراه سه كشور اروپايي به دليل پارادايمهاي ذهني متفاوت (يا منافع متضاد) دو طرف حل نخواهد شد؟ گفت:« به نظرم بيش از اين است. منافع ما با سياستهاي آمريكا و غرب ملايمت كامل ندارد.»
ايران وارد كلوپ هستهيي شده است
وي با تاكيد بر اين كه به هر حال ايران وارد كلوپ هستهيي شده است و اين موتور خاموش نخواهد شد، ابراز داشت:« دنيا بايد اين شرايط را بپذيرد. معتقدم دستيابي ايران به چرخهي سوخت بايد 15 سال قبل اتفاق ميافتاد.»
ايران را مجبور نكنند صنعت اتمياش را پنهان كند!
وي ادامه داد:« براي محروم ماندن از توانمندي هستهيي نه دليل منطقي وجود دارد و نه توان معقولي كه ما را محدود كند. به فرض كه نيروگاههاي اتمي ما را هم بزنند، خوب در جاهاي مخفي آنها را ميسازيم، اما بهترين راه اين است كه ايران را مجبور نكنند تا صنعت اتمياش را پنهان كند.»
لاريجاني گفت:« توانمندي هستهيي ايران قابل پنهان كردن است، اما غيرقابل حذف است.»
وي در عين حال تعامل و معامله با دنيا را امكان پذير و امري منطقي دانست و گفت:« اساسا هنر ديپلماسي اين است كه به شكلي در كنار خانوادهي بينالمللي به زندگي ادامه دهيم.»
مذاكره با آمريكا في نفسه نه اصل قضيه است و نه آخر كار
رييس مركز تحقيقات فيزيك نظري با اشاره به موضوع مذاكره با آمريكا در بحث هستهيي گفت:« مذاكره با آمريكا في نفسه نه اصل قضيه است و نه آخر كار. شايد من زودتر از بقيهي سياستمداران در طول سالهاي گذشته از مذاكره با آمريكا صحبت كردهام كه گاهي هم با انتقادات شديدي از سوي دوستانم مواجه بودم. به هر حال اين مسير به عنوان اين كه ميتواند ما را به هدفمان برساند، خوب است.»
اسراييل بيشتر، به منافع آمريكا آسيب ميزند
لاريجاني درباره اينكه برخي معتقدند رژيمصهيونيستي به عنوان متحد درجه يك آمريكا در منطقه و سطح بينالملل به هر شكلي اجازهي مذاكرهي آمريكا با ايران را نخواهد داد، ابراز داشت:« جريان مك فارلين را دقيقا به اين دليل مطرح كردم. منافع ملي آمريكا ممكن است قويا در اين جهت باشد كه با ايران پيروز كار كند. اين مشكل آمريكاييها است كه اجازه ندهند يك بار ديگر آن حادثهي افتضاح زمان ريگان تكرار شود.»
وي افزود:« اسراييل امروز نه تنها تهديد منطقهيي در خاورميانه است؛ بلكه تهديد بزرگي براي امنيت دنيا است و منافع آمريكاييها از اين تهديد بيشتر از ساير كشورها تهديد ميشود.»
صهيونيستها ارزش خود را در درگير كردن آمريكا ميبينند
وي گفت:« اسراييل در دنياي دو قطبي براي آمريكا و غرب ارزشمند بود و حالا كه اين دنياي دو قطبي فروپاشيده، يكي از كابوسهاي بزرگ صهيونيستها اين است كه ديگر ارزش استراتژيك منطقهيي سابق را ندارند. امروز ارزش اسراييل به اين است كه در دنيا و منطقه تقابل باشد و يا آمريكا درگير نبردي بيامان در خاورميانه.»
وي افزود:« بعد از انفجارات نيويورك جزو اولين كساني بودم كه طي مقالاتي قويا نسبت به اين كه اين حادثه كار طالبان باشد ابراز ترديد كردم، بهترين جايي كه اين انفجارات ميتوانست طراحي شود موساد بود، هيچ وقت دنيا آن قدر تميز نيست كه يك واقعهاي صددرصد به نفع كسي و يا كشوري باشد.»
لاريجاني ابراز داشت:« هيچ وقت در تاريخ ننگين تاسيس رژيم صهيونيستي اين رژيم تا اين اندازه منزوي نبوده است.»
من آشكار ميبينم كه آمريكاييها ميخواهند با ايران مذاكره كنند
اين تحليلگر سياسي در ادامه با اشاره به نگاشتن نامهي رييسجمهوري ايران به بوش گفت:« اقدام رييسجمهور در نوشتن نامه قابل تقدير و نشاندهنده وجود شجاعت در سياستمداران ماست. من آشكار ميبينم كه آمريكاييها ميخواهند با ايران مذاكره كنند، اما نميتوانند و از اين لحاظ نگرانند. من دربارهي متن نامه رييسجمهور صحبتي ندارم، متون اينگونه نامهها در اين سطوح خيلي مهم نيست، مهم بابي است كه توسط نامه احمدينژاد باز شده است.»
وي درباره اينكه آيا ما ميتوانيم بر سر مسالهي هستهيي با آمريكا مذاكره كنيم؟ گفت:« به نظر من ما با آمريكاييها در هر موضوعي ميتوانيم مذاكره كنيم؛ ما كه به خودمان شك و ترديد نداريم.»
كار با آمريكا در سطح خود مشكلات خاصاش را دارد
وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا تغيير سياسي در كشور موجب شكستن تابوي مذاكره با آمريكا به عنوان يكي از مهمترين مسايل ايران در سياست خارجي شد؟، يادآور شد كه كار با آمريكا در سطح خود مشكلات خاصاش را دارد.
لاريجاني ادامه داد:« موضع من در اين باره روشن است. جملهي معروفي از من درباره رابطه با آمريكا وجود دارد تحت اين عنوان كه «اگر براي مصالح ملت لازم باشد در قعر جهنم هم مذاكره ميكنيم» كه روزنامه كيهان كاريكاتوري از آن را كشيده بود.ميتوانيم براي حفظ منافع مليمان با همه صحبت كنيم.»
مسالهي تابوسازي مذاكره با آمريكا يكي از يادگاريها جناح چپگراي متداول در ايران است
وي در ادامه تصريح كرد:« مسالهي تابوسازي مذاكره و ارتباط با آمريكا يكي از يادگاريها جناح چپگراي متداول و نه ماركسيستي در ايران است. طبيعي است گرفتن سفارت آمريكا و مطرح كردن چپزدگي به عنوان يك سكوي پرتاب سياسي، علاج كار (برقراري مجدد ارتباط) را مشكل ميكرد. درعين حال ما قبلا به تناسب با آمريكا تماس داشتهايم و هيچ وقت اين تماس قطع نبوده است.»
لاريجاني گفت:« البته شايد هم ميبايست در مقاطعي قدمهاي بزرگتري از سوي ما در اين مسير برداشته ميشد كه بر نداشتيم؛ در عين حال نميتوانم ادعا كنم اگر قدمي بر ميداشتيم، نتايج خيلي خوبي به دست ميآمد.»
سياست خارجي ما هميشه از مرض عوامزدگي رنج برده است
اين تحليلگر سياسي با بيان اين كه سياست خارجي ايران داراي نقاط برجستهيي مثل سياستمان در افغانستان، عراق، فلسطين و كشورهاي حاشيهي جنوب خليج فارس است در ادامه به نقاط ضعف آن اشاره كرد و اظهار داشت:« متاسفانه اين سياست هميشه از يك مرض مزمن رنج ميبرده است. مرض عوام زدگي، دوري از ارزشيابيهاي كارشناسانه و جوزدگي.»
من از موضع«اغتنام فرصت» از برقراري رابطه با آمريكا طرفداري كردهام
وي تصريح كرد:« من هميشه از موضع "اغتنام فرصت" از برقراري رابطه با آمريكا طرفداري كردهام. معتقدم الآن هم مشكل عمدهي ما كار با آمريكا در سياست خارجيمان نيست، در عين حال كه در يك سياست خارجي فعال بايد كار با آمريكا هم مفروض داشته باشيم. يكي از نواقص مهم سياست خارجي ما اين است كه در مقاطعي و براي سالهاي زيادي "هدف محور" نبوده است. من اين وضعيت را به اين مساله شبيه ميكردم كه ما اول تير را شليك ميكرديم و هر كجا كه اصابت ميكرد، همان نقطه را هدف قرار ميداديم.»
وي تاكيد كرد كه در پيگيري اهداف بزرگ در سياست خارجي نبايد خسته و درمانده شد، ممكن است هدفي در سياست خارجي 20 تا 30 سال به طول انجامد.
وي با اشاره به همكاري و همگرايي ايران و آمريكا در مقاطع مختلف گفت:« مثلا ما ميخواهيم در عراق يك حكومت ملي بر سر كار بيايد، خوب تا يك حدي از اين مساله را آمريكاييها هم ميخواهند و از يك حد بيشتر را آنها نميخواهند و يا در منطقهي خليج فارس به نفع ما نيست كه آشوب و درگيري باشد، خوب شايد آمريكاييها هم تا حدي با اين مساله موافق باشند، چرا كه در آنجا منافع و حضور دارند. نميخواهم بگويم كه منافع آنها در منطقه مشروع است، بلكه به طور طبيعي اين گونه نيست كه در همهي زمينهها ما با آنها سر شاخ باشيم.»
شرايط به نفع ما، آمريكا و منطقه است كه با يكديگر صحبت كنيم
وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا معتقد است با ارسال نامهي رييس جمهور فصل جديد تعامل ما با آمريكا همزمان با نزديك شدن منافع دو كشورآغاز شده است؟ اظهار داشت:« در حال حاضر شرايط به نفع ما، آمريكا و منطقه است كه با يكديگر صحبت كنيم. آمريكا ميتواند با مذاكره فشارهايي كه در منطقه با آن رو به روست را تقليل دهد و خروجاش را نيز تسهيل كند.»
لاريجاني با اشاره به وضعيت نيروهاي روسي هنگام خروج از افغانستان گفت:« ما به روسها هم وقتي در افغانستان گير افتاده بودند كمك كرديم تا حداقل با خسارت كمتري از آنجا خارج شوند. كشته شدن روسها در داخل كابل و در حال خروج چهره قشنگي براي منطقه و روسها نداشت. همين كه روسها از افغانستان خارج ميشدند براي مجاهدين عظمتي در برداشت، عظمتي كه متاسفانه مجاهدين قدر آن را ندانستند.»
ايران لنگر صلح و امنيت در منطقه است
وي با بيان اين كه ما و آمريكا ميتوانيم در امر استقرار صلح و امنيت در كشورهاي منطقهي خليج فارس و در كشورهاي منطقه، عراق و افغانستان كمك كنيم تاكيد كرد:« ما نميتوانيم ببينيم كه اطرافمان در آتش بسوزد و آسوده باشيم. براي ما انفجارات در عراق هر كدام يك تهديد است، همان گونه كه براي عربستان، سوريه و تركيه تهديد است. بنابراين از مذاكرات و همكاري ما و آمريكا كل منطقه بهرهمند ميشوند.»
وي با بيان اين كه ما ميتوانيم نقش مهمي در استقرار منطقه داشته باشيم گفت:« ما مدعي سهم در منطقه - مثل آمريكاييها و اروپاييها كه هر جا نفوذي دارند مدعي سهماند - نيستيم. ما نه در عراق، نه افغانستان و نه خليج فارس سهمي نميخواهيم، بلكه ما معتقديم كه ديگران سهم نداشته باشند. هر سهمي در منطقه براي مردم آن است.»
لاريجاني ابراز داشت:« ما بهترين ياور منطقهي خود هستيم. ايران به اندازهي كافي ثروتمند است كه چشم طمع به ثروت ملتهاي منطقه نداشته باشد. اين نقش بينظير ايران است.»
وي با بيان اين كه خوشحال ميشود اگر ببيند سياستمداران آمريكايي از احساساتي كه پس از انقلاب اسلامي نسبت به ايران به آنها دست داد يك مقداري خود را خلاص كرده و واقعيات را ببينند افزود:« ايران لنگر صلح و امنيت در منطقه است.»
اين تحليلگر سياسي با بيان اين كه ايران الگوي پيشرفت و توسعه در منطقه است خاطر نشان كرد:« بنابراين آمريكاييها نميتوانند با مخالفت با ما ارزشمان را كم كنند.»
سابقه طولاني من در امر ديپلماسي گاهي كارآيي دارد
لاريجاني در پاسخ به اين پرسش كه برخي اخبار غير رسمي از حضور شما در برخي مذاكرات اخير ايران با آمريكا در مسالهي عراق خبر دادهاند گفت:« هر كس كه رييس جمهور ايران باشد، رييس جمهور من و دولت من هم هست؛ هر كسي باشد هاشمي، خاتمي و يا احمدينژاد تفاوتي ندارد. من يك سرباز پا به خدمت اين نظام هستم و هر كاري كه براي منافع نظام ضروري باشد و از من بخواهند و من هم آن را بدانم، بي هيچ ترديدي انجام خواهم داد. سابقه طولاني من در امر ديپلماسي گاهي كارآييهايي دارد، طبيعي است من از همه امكاناتم در دولت جديد هم استفاده ميكنم.»
وي با بيان اين كه «به عنوان اصحاب صفه اين نظام هر كاري كه از من خواسته شود، انجام ميدهم» اظهار داشت:« در اين دورهي جديد از مذاكرات ايران و آمريكا هم تا حدي كه از من خواسته شد، مثل مذاكراتي كه با چينيها و بعضي دول اروپايي داشتم، توفيق دولت قانوني ما توفيق همهي ماست. در مساله هستهيي نيز علاوه بر اين كه هدف ملي ماست، شخصا هم به اين حوزه علاقهيي حرفهاي دارم.»
وي در پاسخ به اين پرسش كه كه مذاكرات شما با چينيها بر سر چه مسالهاي بود، گفت:« در اينباره از مسوولان نظام بپرسيد. اما در مقاطعي كه از من كاري خواسته شود كه من بتوانم انجام دهم، چه ديپلماسي آشكار و چه پنهان، بدون ترديد انجام ميدهم.»
انتظار نداريم كسي خودش را براي ما قرباني كند
وي در پاسخ به اين سوال كه آيا چين و روسيه در چارچوب تئوري نگاه به شرق از فعاليتهاي صلحآميز هستهيي ايران تا پايان حمايت خواهند كرد؟، به خبرنگار ايسنا گفت:« همه كشورها به دنبال منافع خود هستند، ما انتظار نداريم هيچ كسي خودش را براي ما قرباني كند. ما اين نگاه را در مذاكرات با اروپاييها هم داشتيم، بنابراين مسيري كه ما دنبال ميكنيم، استيفاي حقوقمان براساس معاهداتي است كه داريم.»
اروپاييها از ابتكار عمل در حل و فصل پروندهي هستهيي ايران دور افتادهاند
لاريجاني ادامه داد:« در اين مسير كشورها با فواصل مختلف با ما هستند؛ اين گونه نيست كه بارمان را در اين مسير بر دوش كشور ديگري گذاشته باشيم. به نظر من در ميان اروپاييها هم يك دستي مواضع وجود ندارد؛ بعضيها به ايران خيلي نزديكترند و بعضي ديگر مثل انگليس سياست منفعل و دست دومي نسبت به آمريكا دارند. معتقدم اروپاييها از ابتكار عمل در حل و فصل پروندهي هستهيي ايران دور افتادهاند. از سويي دوستان ديگري داريم كه با سمپاتي بيشتري به ما نگاه ميكنند، مثل روسيه و چين.»
اگر بنا به اعتمادسازي است ما به آنها به شدت بياعتماديم
اين تحليلگر سياسي ويژگي بارز فضاي فعلي در مساله هستهيي را پس از شكستن تعليق فعاليتها در سال گذشته، پايبندي دقيق به ان. پي. تي دانست و با اشاره به اصرار اروپاييها و آمريكا به تعليق مجدد اظهار داشت:« تعليق انتخابي، نه تعليق فعاليتها از اول تا آخر. ما ميتوانيم برنامهريزيهاي جديدي داشته باشيم، اما به ما نگويند كه كار را متوقف كنيد، اگر بنا به اعتمادسازي است، ما به آنها به شدت بياعتماديم.»
ما هيچ وقت در طول تاريخ شهروند درجه 2 نبودهايم
وي با اشاره به تهيهي پيشنهاد حاوي مشوقها و تنبيهها براي ايران گفت: «اشكالي در اين مساله نميبينم، آنها خودشان سنگ را در چاه انداختند، خودشان هم بايد آن را بيرون بياورند. غرب بايد بداند كه ما ميليمتر به ميليمتر حقوقمان در ان. پي. تي را استيفا خواهيم كرد. ما شهروند درجه يك جهاني هستيم، ما هيچ وقت در طول تاريخ شهروند درجه 2 نبودهايم، بنابراين دليلي ندارد كه حقوق ما از آمريكا و ساير كشورها كمتر باشد.»
ان. پي. تي جسدي است كه فقط به آن احترام ميگذارم
لاريجاني درباره هرگونه احتمال خروج ايران از ان. پي. تي، با بيان اين كه من در حد يك جسد به ان. پي. تي احترام ميگذارم، ابراز داشت:« اساسا ان. پي. تي خروج ندارد. ان. پي. تي جسدي است كه فقط به آن احترام ميگذاريم. در عين حال ما طرفدار احيا آن هستيم. معتقدم اين معاهده به نفع بشريت است؛ چرا كه ساخت، انباشت و استفاده از سلاح اتمي را محدود و استفاده از انرژي هستهيي را آسان ميسازد. اما در هر دو اين اهداف ناتوان است.»
به نظرم غرب دارد به خود خسارت ميزند در قدر نشناسي از صداقت و منطق صريح و وفادارانه ايران به ان. پي. تي، بنابراين غرب انتخاب هاي زيادي ندارد، غرب بين اين كه ايران به ان. پي. تي وفادار باشد و يا به طور كلي از ورود بازرسان جلوگيري كند و برنامههايش را پنهان كند، مخير است.
اين تحليلگر سياسي با اشاره به احتمال تحريم عليه ايران در شوراي امنيت گفت:« هيچ نظامي به سختگيري و تحريم تمايل ندارد، ما دوست داريم روابطمان به لحاظ سياسي و اقتصادي با كشورهاي مختلف برقرار باشد، اما آمريكا و غربيها سالهاست كه ايران را به درجات مختلف در مضايقه قرار دادهاند.»
محبتي از غرب نديدهايم كه براي آن غش كنيم... قد ما دردنياي اسلام به طور طبيعي بلند است
وي تصريح كرد:« پس از انقلاب اسلامي ما هيچ محبتي از دنياي غرب نديدهايم كه امروز براي آن غش كنيم. 27 سال است كه سرمايههاي ما در كشورهاي آنها كار ميكند. آنها يك مشت طلبكار، پر رو و خودمحور هستند. اگر فكر ميكنند به خاطر صادرات برخي اقلامشان و برداشتن برخي تسهيلات مالي از حقوق اساسيمان دست بر ميداريم، اشتباه ميكنند. آنها بايد پارادايم شكست، محدويت و تضعيف ايران را تغيير دهند. آيا شنيدهايد ايران گفته باشد حكومت آمريكا بايد ولايت فقيه باشد؟ و يا فلان قانونشان عوض شود؟ ويا ما به آنها گفتهايم كه لباس خانمهايتان كم است و بايد زيادش كنيد!؟ آمريكا زيادهخواهي ميكند، ما خيلي چيزها را در غرب قبول نداريم، اما به آنها احترام گذاشتهايم. انقلاب ما به خودي خود در دنياي اسلام مشتري دارد و حرفمان هم محترم است. نبايد ساق پاي ما را براي آنكه قدمان كوتاه شود، بزنند. قد ما در دنياي اسلام به طور طبيعي بلند است.»
وي ادامه داد:« به نظرم دليلي ندارد ما در مقابل غرب بدهكاري داشته باشيم. من طرفدار درگيري با غرب نيستم، معتقدم بايد با دنيا تعامل سازنده و مثبت داشته باشيم، البته از موضع اعتماد به نفس. ما به هيچ دولتي بدهكار نيستيم.»
در بدترين حالت از عهدهي تحريم بر ميآييم
لاريجاني در پاسخ به اين كه برخي نسبت به در خطر افتادن اهداف چشمانداز بيست ساله در مواجه با اعمال تحريم هشدار دادهاند، گفت:« مسلما تحريم براي هيچ كشوري خوشايند نيست. آدم بايد ديوانه باشد كه به استقبال تحريم برود. اما آيا تحريم سبب ميشود كه از اهداف اساسي نظام باز بمانيم؟ به نظر من اين درست نيست. ما در بدترين حالت از عهدهي تحريم بر ميآييم.»
وي در عين حال ابراز عقيده كرد كه ميتوانيم بدون عقبنشيني وارد تعامل مثبتي با دنيا شويم. شانس اين كه بتوانيم با اروپا و آمريكا در تحريم و برخوردهاي اقتصادي رو به رو نشويم، وجود دارد.
وي گفت:« البته اگر بنا باشد ايران از منافعي در منطقه محروم باشد، احتمالا ديگران هم از در منافع خود ضرر خواهند ديد.»
بيشتر آمريكاييها هستند كه براي مذاكره با ايران مشكل دارند
لاريجاني معتقد است:« ايران امروز ميتواند صريحا و رسما و نه تلويحي اعلام كند كه براي مذاكره با آمريكا مشكلي ندارد. به نظرم بيشتر آمريكاييها هستند كه براي مذاكره مشكل دارند. ايران هيچ وقت مشكلي در اينباره نداشته است، در عين حال كه هر مذاكرهاي به اين كه از داخل آن چه چيز بيرون ميآيد، بستگي دارد.»
وي گفت:« به هر حال من معتقدم كه اگر ايران و آمريكا با يكديگر صحبت كنند، منافعشان بهتر تامين ميشود.»
گفتوگو از خبرنگار ايسنا: زهرا اصغري
انتهاي پيام