عضو هيات علمي مركز تحقيقات هسته‌يي سازمان انرژي اتمي اظهار داشت: توليد آب سنگين در كشور گامي بلند در راه ساخت رآكتور‌هاي اورانيوم طبيعي آب سنگين است.

دكتر محمد لامعي رشتي در گفت‌وگو با خبرنگار «فن‌آوري» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) خاطرنشان كرد: توليد آب سنگين در كشور همچنين مشكلات و محدوديت‌هايي را كه در زمينه تهيه و واردات دوتريوم و استفاده آن در فعاليت‌هاي تحقيقاتي وجود دارد از بين مي‌برد.

وي تصريح كرد: هيدروژن طبيعي داراي دو ايزوتوپ است. ايزوتوپ هيدروژن سبك كه تقريبا 98/99 درصد هيدروژن موجود را تشكيل مي‌دهد و ايزوتوپ هيدروژن سنگين يا دوتريوم كه مقدار آن 15% درصد است. ايزوتوپ دوتريوم برخلاف هيدروژن معمولي داراي يك نوترون است.

آب معمولي از يك اتم اكسيژن و دو اتم هيدروژن تشكيل شده است. در حالي كه آب سنگين، از يك اتم اكسيژن و دو اتم دوتريوم(D) تشكيل شده است .

براي توليد آب سنگين بايد مولكول‌هاي آب حاوي هيدروژن سنگين (دوتريوم) را از مولكول‌هاي آب معمولي جدا كنند يا از داخل هيدروژن، اتم‌هاي هيدروژن سنگين يا دوتريوم را جدا و خالص كنند.

وي در گفت‌و‌گو با ايسنا افزود: جرم مولكولي آب معمولي 18 و جرم مولكولي آب سنگين 20 مي‌باشد. از لحاظ خواص شيميايي تفاوت چنداني با خواص آب معمولي نداشته و اختلافات جزئي وجود دارد اما از لحاظ هسته‌يي هيدروژن معمولي مي‌تواند نوترون را جذب كند اما احتمال جذب نوترون توسط هيدروژن سنگين بسيار كم است.

دكتر لامعي درباره كاربرد‌هاي آب سنگين در فن‌آوري هسته‌يي گفت: چنان‌چه بخواهيم يك رآكتور هسته‌يي بسازيم كه با آب خنك شود چون هيدروژن آب جاذب نوترون است، مجبوريم كه اورانيوم غني شده به كار ببريم، اما اگر از آب سنگين استفاده كنيم مي‌توانيم براي نيروگاه هسته‌يي از اورانيوم طبيعي استفاده كنيم.

وي با اشاره به تفاوت مشخصات هسته‌يي دوتريوم با هيدروژن از لحاظ تكانه زاويه‌يي و گشتاور مغناطيسي خاطرنشان كرد: به دليل اين ويژگي‌ها از آب سنگين و دوتريوم در زمينه‌هاي مختلف تحقيقاتي نيز استفاده مي‌شود. به عنوان مثال رفتار آب سنگين در دستگاه‌هاي MRI با رفتار هيدروژن معمولي متفاوت است. در فعاليت‌هاي تحقيقات به منظور بررسي برخي خواص از موادي استفاده مي‌كنند كه هيدروژن طبيعي را در آن با هيدروژن سنگين (دوتريوم) جايگزين كرده‌اند.

دكتر لامعي در پايان از ديگر كاربرد‌هاي دوتريوم را استفاده در توليد نوترون در شتاب‌دهنده‌ها و توليد انرژي در رآكتورهاي گداخت عنوان كرد.

گفتني است، پروژه‌ مجتمع توليد آب سنگين اراك كه يكي از دستاوردهاي برجسته دانشمندان و پژوهشگران هسته‌يي كشور به شمار مي‌رود، روز شنبه چهارم شهريور ماه توسط رييس جمهور و با حضور برخي از اعضاي هيأت دولت و آقازاده رييس سازمان انرژي اتمي و معاون رييس جمهور افتتاح شد.  

انتهاي پيام