رضا آقازاده امروز گفت: هيچ چيزي نبايد به گونه‌اي تفسير شود كه محدود كننده حقوق قانوني كشورها براي توسعه انرژي هسته‌يي براي مقاصد صلح آميز باشد. هر اقدام خصومت آميزي توسط شوراي امنيت نيز به محدوديت تعامل با آژانس منجر خواهد شد. به گزارش گروه دريافت خبر خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) متن كامل اظهارات رضا آقازاده، معاون رييس جمهور و رييس سازمان انرژي اتمي ايران در پنجاهمين اجلاس سالانه آژانس بين المللي انرژي اتمي به شرح زير است: «بسم‌الله الرحمن الرحيم جناب آقاي رييس، عالي جنابان؛ ميل دارم تبريكات خود را به جنابعالي و ساير اعضاي دبيرخانه به مناسبت انتخاب شما جهت هدايت مباحث مهم پنجاهمين اجلاس عمومي آژانس ظرف چند روز آتي تقديم دارم. موضوع اصلي اين اجلاس بهره‌وري از انرژي هسته‌يي در قرن 21 و به دنبال آن تامين و تضمين سوخت هسته‌يي است. درباره‌ي اين موضوع طي سه دهه گذشته به تناوب بحث و بررسي شده است، ولي هيچگاه به نتيجه‌گيري روشن و موثري منجر نشد، اين بار به ظاهر پيشرفت‌هايي انجام شده است؛ ولي هنوز نمي‌توان به نتيجه نهايي اميدوار بود؛ چرا كه هنوز بسياري از اعضا به اين موضوع با ترديد مي‌نگرند. هنوز نيات و اهداف كشورهايي كه بانيان اصلي بحث‌اند مبهم و سوال برانگيز است. هنوز اطمينان و اعتماد نسبت به آنچه در پيش رو و آنچه در پس پرده است غايب است. چرا اينچنين است؟... مشكل كجاست؟ آقاي رييس، نمايندگان محترم؛ فكر مي‌كنم پاسخ را بايد در رفتار و رويكرد برخي كشورهاي صاحب توانايي هسته‌يي در قبال حقوق و اختيارات اعضا جستجو كرد. در سال 1995 كشورهاي صاحب تسليحات و توان هسته‌يي با وعده‌ها و تعهداتي كه به ظاهر پذيرفته‌اند، اعضا معاهده NPT را به تمديد دايم معاهده اغوا كردند. ما و اغلب كشورهاي در حال توسعه نسبت به حسن نيت اين كشورها بدبين بوديم، چرا كه سابقه بيست و پنج ساله معاهده مملو از قصورات آنها نسبت به تعهداتشان بود. به همين دليل نيز تمديد دايم از جانب اغلب اعضا به طور مشروط پذيرفته شد و اين شروط در اظهارات و اعلام تحفظ رسمي آنها در زمان تصويب قطعنامه تمديد ظاهر گرديد. با كمال تاسف زمان زيادي طول نكشيد كه مشخص شد بدبيني اعضا به جا بوده است. تعهدات خلع سلاحي يكي پس از ديگري شكسته شد و در برخي موارد روند معكوس پيدا كرد. جهان شمولي با پذيرش تلويحي كشورهاي جديد تسليحات معنا و مفهوم خود را از دست داد. تسليحات هسته‌يي اسراييل هم چنان در ابهام ماند و هيچ اراده‌اي براي حذف اين تسليحات خطرناك صورت نگرفت. تجهيزات امكانات و مواد هسته‌يي كماكان و بيش از گذشته، براي كشورهايي كه خارج از معاهده ماندند تامين شد و همكاري‌ها گسترش و رسميت يافت. در عوض اكثريت قريب به اتفاق اعضا هم چنان از امكانات صلح آميز بي‌بهره و محروم ماندند و محدوديت‌ها نه تنها كم نشد، بلكه افزايش يافت. عجيب نيست كه ده‌ سال پس از تمديد دايم كنفرانس بازنگري معاهده، به طور كامل شكست خورد؛ شكستي كه مسووليت آن تماما و كاملا متوجه معدودي كشورهاي صاحب توان و تسليحات هسته‌يي و سياست‌هاي آنان است. در اين ميان آنچه كه پيش و بيش از همه مايه نگراني است اقدامات و تلاشهاي پنهان و آشكاري است كه به هدف محروم كردن كشورها از توان توليد سوخت صورت مي‌گيرد. ظاهر امر فريبنده است. مي‌گويند قابليت توليد سوخت مترادف با قابليت انحراف از اهداف صلح آميز است. لذا بايد به جز چند كشور معدود از جمله صاحبان سلاح هسته‌يي شامل آنانكه معاهده را نفي كرده‌اند بقيه كشورها محروميت و ممنوعيت را بپذيرند. اينان مصمم‌اند معاهده‌اي را كه بر سه ركن خلع سلاح فعاليت‌ صلح آميز و عدم اشاعه است تنها بر يك ستون قطور و مرتفع استوار كنند و دو ركن ديگر را حذف نمايند. غافل از اينكه اين رويكرد تنها به تزلزل و شكنندگي معاهده منجر خواهد شد. امروز غالب تحليلگران اقتصادي بر اينكه انرژي هسته‌يي بخش عمده‌اي از سبد انرژي جهاني را در دهه‌هاي آتي تشكيل خواهد داد،‌ اتفاق نظر دارند. كنفرانس سال گذشته پاريس نيز اين پيش بيني را قويا تاكيد نمود. بر اين اساس دستيابي كشورهاي در حال توسعه به قابليت توليد اين انرژي براي همه آنها يك امر حياتي است. مهم اين نيست كه محدوديت فروش نيروگاه‌هاي هسته‌يي كاهش يافته و رفع شوند. آنچه كه مهم و استراتژيك است و موجب وابستگي خواهد شد سوخت و توان توليد و عرضه آن است. به همين دليل كشورهاي پيشرفته صنعتي، به جز آنها كه به دليل سياست‌هاي محدود زيستي مشكل دارند با جديت مصمم به پيشبرد برنامه‌هاي توليد سوخت هسته‌يي و غني سازي هستند... و دولت‌ها عليرغم غير اقتصادي بودن برنامه و زيان‌ده بودن شركت‌هايشان، با سرمايه‌گذاري و سوبسيد اصرار دارند كه به توليد سوخت ادامه دهند. آنها يا سلاح دارند يا تحت چتر امنيتي سلاح هسته‌يي‌اند و يا عضو پيمان ناتو اند كه استفاده از سلاح هسته‌يي را در شرايط خاص مجاز مي‌داند .... بنابراين معتقدند توليد سوخت توسط آنها خطر اشاعه ايجاد نمي‌كند!! به عبارت ديگر چون توانايي توليد سلاح هسته‌يي دارند، توانايي توليد سوخت بايد براي آنها مجاز باشد. با همين استدلال مطمئن باشيد كشورهاي صاحب سلاح كه معاهده را نفي كرده‌اند را نيز مجاز به توليد سوخت مي‌دانند. اما مي‌گويند ما و شما، كشورهاي در حال توسعه،‌ كه معاهده را پذيرفته و سلاح هسته‌يي را رد كرده‌ايم، نبايد وارد وادي توليد سوخت بشويم، چون ممكن است به انحراف و اشاعه بينجامد. عجب منطقي ... واقعيتي كه ما و شما، كشورهاي در حال توسعه،‌ نبايد فراموش كنيم اين است: كشورهاي پيشرفته هسته‌يي به دنبال ايجاد يك انحصار در اين كالاي استراتژيك و تعيين كننده هستند ... به اين انحصار نبايد تن داد. هيچ محدوديت و ممنوعيتي نسبت به حقوق غير قابل انتزاع كشورها در پيگيري و پيشبرد فعاليت‌هاي صلح آميز قابل پذيرش نيست... و اين موضوع قطعا منحصر به ايران نيست.... پس بهتر است قبل از آنكه شكاف بين كشورهاي عضو معاهده و آژانس عميق‌تر شود و مواضع طرفين سخت‌تر و قطبي‌تر شوند به اين روند بي‌فرجام پايان داده شود. ايران به دليل مباحثي كه در سه سال گذشته در آژانس مطرح بود جلودار اين صحنه است. اگر ايران عقب نشيني كند، اين مدل را براي همه كشورهاي در حال توسعه پياده خواهند كرد. بيهوده نيست كه از هيچابزاري براي ارعاب و تهديد فروگذار نمي‌شود. در حالي كه ما در وين مراسم پنجاهمين سالگرد آژانس را برگزار مي‌نماييم دنيا شاهد پايان يافتن اجلاس سران 116 كشور عدم تعهد، در هاوانا، كوبا مي‌باشد. آنها نمايندگان اكثريت جامعه بين‌المللي هستند. اين كشورها به طور اجماع بر حق غير قابل سلب شدن تمامي كشورها بر توسعه، تحقيق، توليد و كاربرد انرژي هسته‌يي براي مقاصد صلح آميز بدون تبعيض و در هماهنگي با تعهدات قانوني‌شان تاكيد نمودند. بر همين اساس هيچ چيزي نبايد بگونه‌اي تفسير شود كه محدود كننده حقوق قانوني كشورها براي توسعه انرژي هسته‌يي براي مقاصد صلح آميز باشد. علاوه بر اين آنها بر احترام بر حق انتخاب كشورها و تصميم‌شان در عرصه تكنولوژي هسته‌يي و چرخه سوخت تاكيد نمودند. من بايستي تشكر صميمانه مردم و دولت ايران را براي حمايت ارزشمند كشورهاي عدم تعهد از مواضع كشورم را تقديم دارم. آقاي رييس، نمايندگان محترم؛ تصميمي كه در شوراي حكام براي ارجاع موضوع ايران به شوراي امنيت گرفته شد نه وجاهت حقوقي دارد و نه با رويه آژانس منطبق است. چگونه آژانس مي‌تواند برنامه‌اي را كه پس از سه سال كند و كاو عميق و موشكافانه هيچ مدركي نسبت به غير صلح آميز بودن آن يافت نشده، تهديد عليه صلح و امنيت بين‌المللي بداند... چگونه مي‌تواند برنامه‌اي را كه هيچ انحراف از مقاصد صلح آميز در آن اثبات نشده به شمشير شوراي امنيت بسپارد. فراتر آنكه شوراي حكام اقداماتي داوطلبانه و غير الزام آور را به امري اجباري مبدل كرده است. بي‌ترديد اين يك پديده و يك سابقه فجيع در روند كاري آژانس است. ما با حقوقدانان برجسته و بنام بين‌المللي در اين مورد مشورت كرده‌ايم. نظريه حقوقي غالب اين است كه شوراي حكام اختيار چنين قضاوت و اقدامي را نداشته و وراي اختيارات خود عمل كرده است. و ايران هيچ الزام حقوقي به پذيرش چنين خواسته‌هايي را ندارد. وظيفه آژانس هم نظارت بر برنامه‌هاي هسته‌يي و هم تسهيل كننده برنامه‌هاي هسته‌يي است. اين دو لازم و ملزوم يكديگرند. اگر آژانس نتواند به تعهدات قراردادي دوجانبه خود با ايران عمل كند، و بر خلاف تعهدات قطعي‌اش دسترسي به امكانات صلح آميز را محدود نموده؛ حق غيرقابل انتزاع ايران را خدشه‌دار كند عملا توافقنامه پادمان را نقض نموده است. در آن صورت ايران نيز الزامي به اجراي تعهدات خود در قبال آژانس نخواهد داشت. ترديدي نيست كه هر اقدام خصومت آميز توسط شوراي امنيت نيز به محدوديت تعامل با آژانس منجر خواهد شد. ديدگاه‌هاي يكجانبه سرسختانه و لجوجانه،‌ كه منزوي و محدود به يكي دو كشور است، همه را متضرر خواهد كرد و از آن همه خسارات خواهد ديد. اما رسيدن به راه‌حل اصلا دشوار نيست. ما معتقديم از طريق مذاكره بر اساس حسن نيت، و با نشان دادن اراده سياسي و انعطاف مي‌توان به توافق رسيد. ايران آماده مذاكره و مصالحه سياسي است. چرا كه معتقد است حل موضوع هسته‌يي از طريق تفاهم سياسي زمينه را براي تفاهم‌هاي بزرگتر و مهمتر و كاهش و رفع تنش و ايجاد ثبات در منطقه فراهم مي‌نمايد. به همين دليل ايران بسته پيشنهادي اروپا را، با همه كاستي‌ها و ابهاماتي كه دارد، بعنوان يك گام به جلو پذيرفته است و پس از بررسي كارشناسانه دقيق، پاسخي جامع كه راهگشاي گفتگوها و مذاكرات طرفين براي دستيابي به يك موافقتنامه‌ جامع باشد در 22 اوت،‌تاريخي كه از قبل اعلام كرده بود، به طرف‌هاي مذاكره ارايه داده است. آقاي رييس، نمايندگان محترم؛ - نيت و هدف ايران منحصرا و الزاما صلح آميز است. - ايران به هيچ وجه قصد ندارد از تعهدات مصرح در NPT عدول نمايد. - ايران آماده است برنامه خود را در چارچوب NPT تحت نظارت آژانس حفظ كند. - ايران امكان بازرسي‌هاي آژانس را در چارچوب‌ پادمان به طور منظم فراهم كرده است. - ايران براي برنامه توليد سوخت هسته‌يي حاضر به مشاركت با هر كشوري است كه علاقمند باشد. - ايران معتقد به همكاري منطقه‌اي در مورد فعاليت‌هاي صلح آميز هسته‌يي است. - ايران با سلاح هسته‌يي مخالف است و بر چيده شدن سلاح‌هاي هسته‌يي را در منطقه و متعاقبا در جهان مي‌طلبد. تفاهم يا تقابل ... سوال اين است ... و ما تفاهم را انتخاب كرده‌ايم. اميدوارم به تدريج منطق بر زور فائق شود ... و مصالحه و تفاهم بر خصومت و تقابل تقدم يابد. از توجه شما متشكرم.» انتهاي پيام