حجت‌الاسلام والمسلمين سيد محمد خاتمي طي سخناني در نشست سالانه مجمع عمومي موسسه باران محورهاي برنامه و فعاليت هاي پيش روي اين موسسه را برشمرد و به درخواست هيات رييسه، گزارشي از سفر اخير خود به آمريكا ارايه و به دستاوردهاي اين سفر اشاره كرد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، حجت الاسلام والمسلمين سيد محمد خاتمي که در نشست سالانه مجمع عمومي بنياد «آزادي ، رشد و آباداني ايران» ( باران) سخنراني مي‌کرد گفت:« به نظر مي رسد که يکي از مهمترين مشکلاتي که جامعه نو پاي ما دارد مشکل مديريت است و به خصوص گسست و انقطاع مديريت در دوره‌هاي متناوب و نافرجام ماندن تجربه ها و عدم استفاده از آن در تداوم راه و پيشرفت به سوي اهداف.»

زمان دستيابي به يک نگاه و تدبير تازه درپرداختن به امر مديريت درايران

وي ادامه داد:« بنابراين فکر مي کنم بعد از انقلاب و استقرار نظام، زمان دستيابي به يک نگاه و تدبير تازه درپرداختن به امر مديريت در جمهوري اسلامي ايران هم براي تربيت مديران کارآمد و توانا و هم براي يافتن ساز و کارها و راه کارهايي که قطعات مختلف مديريت به هم پيوند پيدا بکنند و به صورت يک جريان دائماً مسير تکاملي خودشان را طي بکنند فرا رسيده باشد.»

رييس موسسه باران تاکيد کرد:« شايد يکي از بزرگترين انگيزه هايي که به تأسيس بنياد ياران انجاميد همين تفکر و دغدغه بود تا زمينه اي باشد براي استفاده از مديران برجسته نظام که در کنار همديگر قرار بگيرند.اولاً تجربيات خودشان را تدوين بکنند ، با همديگر بحث کنند ارزيابي کنند و نيز با توجه به تجربه و دانشي که دارند راه کارهايي براي اصلاح وضع مديريت در جمهوري اسلامي ايران و در ايران ارائه بدهند.»

خاتمي افزود:« در کنار آن تلاش براي ايجاد مؤسسات يا مؤسّسه يا بنيادهايي که بتواند هم با استفاده از تجربيات عملي مديران برجسته نظام هم با استفاده از معيارهاي علمي مديريت که در دنيا هست و متأسّفانه کمتر در کشور ما مورد توجه قرار مي گيرد به تربيت مديران راهبردي در جمهوري اسلامي بپردازد، بايد مورد توجه قرار گيرد.»

امکانات باران اندک است

وي يادآور شد:« هر دو هدف شايد بزرگ باشد، ولي به نظر مي رسد راه و چاره اي جز حرکت به سوي آن وجود ندارد.امکانات ما اندک است امّا طبع و خواست ما بلند و بزرگ است و انشاء الله با ياري خداوند به آن برسيم.»

داشتن هدف و رفتن به سوي آن نبايد هميشه منوط به حضور در عرصه قدرت و دولت بشود

وي افزود:« دوّم اينکه وقتي يک دولتي با شعارهايي ، آرمانهايي ، اهدافي مي آيد و دوره رسمي خودش را طي مي کند به هيچ وجه نبايد آن اهداف را رها شده بپندارد گرچه در کشورهايي نظير کشور ما که هنوز جايگاه و پايگاه مردم و نهادهاي مردمي جايگاه محکمي نيست و متأسّفانه هنوز دولت ها حرف اوّل را در همه عرصه ها مي زنند ،دولت در پيگيري هدف ها و برنامه ها داراي نقش مهمي است ولي ما کم کم بايد ياد بگيريم که داشتن هدف و رفتن به سوي آن نبايد هميشه منوط به حضور در عرصه قدرت و دولت بشود.»

خواست تاريخي ملّت ما هم استقرار يک جامعه مدني است

رييس جمهور سابق کشورمان همچنين خاطر نشان کرد:« بايد راهکارهايي پيدا کنيم. گرچه در ملاک و چه در بيرون آن به سوي هدفهاي مورد قبول حرکت کنيم بارها گفته شده است و تکرار و حتي توضيح داده شده است دوران ما دوراني است که يک کشور و يک ملت در قالب جامعه مدني مي تواند تداوم پيدا کند و به هدفهايش برسد و نيز طبع بشر امروز جز حضور در متن يک جامعه مدني را نمي پذيرد و هرچه جز اين باشد بر خلاف طبع تاريخ است و نيز بر خلاف خواست وجداني جوامع بشري در هر کجاي دنيا است و در نتيجه پايدار نخواهد بود و خواست تاريخي ملّت ما هم استقرار يک جامعه مدني است.»

هنوز تا رسيدن به جامعه اي مطلوب فاصله داريم

وي اضافه کرد:« خوشبختانه از زمان مشروطيت به اين طرف ، نهادهاي رسمي مدني در جامعه ما مثل نهاد قانون گذاري، تفکيک نهاد قانون گذاري و اجرايي و قضايي از يکديگر و ساير امور شکل گرفته است گرچه هميشه اين مسائل با مشکلاتي روبرو بوده است ولي ما هنوز تا رسيدن به جامعه اي که مجلس مطلوب ، دولت مطلوب ، قوه قضائيه مطلوب و نيز اجزا و ارگان تکميل کننده آن يعني مطبوعات، احزاب و ... باشد فاصله داريم ولي به هر حال شکل گرفته است و خوشبختانه در مقايسه ايران با بسياري از کشورهاي مشابه در دنياي سوّم در جنوب مي بينيم از اين جهت خيلي ملّت و کشور ما جلو است و به برکت انقلاب گام هاي بلندي هم در اين زمينه برداشته شده است ولي هنوز راه بلندي داريم و بايد طي بکنيم.»

خاتمي تاکيد کرد:« اما اکتفا به همين نهادهاي رسمي ما را صاحب جامعه مدني نخواهد کرد بلکه آن روح جامعه مدني وجود سازمان ها و تشکل هاي واسطه ميان قدرت متمرکز و مردم مثل تشکل ها و سازمان هاي غير دولتي و در سطح بالاتر احزاب و .. است و بايد سعي کنيم که با دامن زدن به اين بخش هاي غير دولتي هدفي که در استقرار جامعه مدني و تقويت آن داشته ايم به آن نزديکتر شويم بايد مدافع تکثر و تنوع در جامعه باشيم.»

بايد مدافع تکثر و تنوع در جامعه باشيم

وي ادامه داد:« ما بايد مدافع تکثر و تنوع در جامعه باشيم يعني تکثر و تنوعي که وجود دارد ولي يا بايد آنرا به رسميت بشناسيم و اجازه دهيم که تکثّر و تنوّع در صورت نهادها و تشکيلات جرياناتي که به رسميت شناخته شده اند خودشان را نمايش بدهند توجه به NGO ها ، توجه به تشکل ها ، توجه به انجمن ها و نظائر آنها.»

وي اضافه کرد:« منظور اين نيست که سازماني مثل باران متولّي و متصدي آن بشود ولي توجه به آنها داشته باشد و کمک کند تسهيلات را براي ايجاد آنها فراهم بکند و زمينه براي هماهنگي بين آنها،از کارهايي است که جاي آن خاليست و بايد انجام بدهيم. درعين حال با يک نگاه فرادستي به آنها مي شود جهت داد، احتمالاً مشکلات و کمبودهايي که دارند برطرف کرد ، اشکالات کار آنها را تسهيل کرد و هدايت کرد. اين کارهايي است که بايد انجام شود.»

ظرفيتهاي فراواني وجود دارد که بالقوه است و بايد بالفعل شود

به گزارش ايسنا وي با بيان اين که مسئله ديگر ظرفيت سازي فرهنگي و اقتصادي و مديريتي و حتي ديني است گفت:« ظرفيتهاي فراواني وجود دارد که بالقوه است و بايد آنها بالفعل شود و طبيعتاً نقشي که دولت مي تواند در بالفعل کردن اين امکانات داشته باشد نقش ممتازي است، ولي نبايد همه منتظر باشيم. همه کار را دولت انجام دهد، دولت‌ها ممکن است سليقه شان ايجاب نکند به اين مسائل بپردازند هرچه هست بايد سعي کرد در کشور با استفاده از امکانات غير دولتي هم براي بالفعل کردن ظرفيت هاي موجود اقتصادي فرهنگي و حتي ديني وهم با ايجاد زمينه براي ظرفيت سازي جديد تلاش و فعاليت شود.»

ما دلمان مي خواهد فعاليتهاي اساسي و بنيادي صورت بگيرد

رييس موسسه باران خاطر نشان کرد:« اينها از جمله مسائلي بود که به نظر رسيد ايجاب مي کند عده اي از دوستان دور هم جمع شوند و يک حرکتي را آرام و در چارچوب ضوابط و بي هيچ ادعاي سياسي انجام دهند البته طبيعي است که ممکن است افراد اينجا ادعاي سياسي داشته باشند و فعاليت سياسي هم بکنند ولي ما دلمان مي خواهد فعاليتهاي اساسي و بنيادي صورت بگيرد که از دل آن مي تواند فعاليتهاي سياسي ، فرهنگي و اجتماعي خوبي در بيايد.»

خاتمي گفت:« در اينجا بزرگترين سرمايه و شايد فعلاً تنها سرمايه ها همين دوستان ، خانم ها و آقايان هستند که دور هم جمع شده اند بنابراين ، اين گام که خيلي لرزان هم برداشته شده است و با امکاناتي در صفر شروع کرده است خيلي هم کمبودهاي فراوان دارد با اتکاي به همّت و تلاش همين نيرو و سرمايه اصلي است که بعد از توکّل به خدا کارش را شروع کرده و انشاء الله موفق هم خواهد شد به خصوص اينکه ظرفيت فوق العاده زيادي در همين جمع و احياناً افرادي که در اين جمع نيستند و به نحوي ارتباطي با اين تشکيلات دارند نهفته است.»

صفر را به عدد تبديل کنيد

رييس جمهور سابق کشورمان گفت :« بنابراين توصيه اوّل من همت گماشتن خود شماهاست که صفر را به عدد تبديل کنيد و اين عدد را روز به روز افزايش دهيد تا انشاءالله به حد نصاب مطلوب برسد و نکته ديگر جدي گرفتن مشارکت دوستان در فعاليتهاي باران است از جمله شرکت در جلسات ، کميته ها ، فعال کردن آنها ، ارائه مطالب ، گزارش ها و مقالات و مطالبي که مي توانيم از يک خاطره گرفته تا يک مقاله علمي گرفته براي درج در ماهنامه اي که انشاءالله به زودي منتشر خواهد شد ، در سايتي که هست و در اختيار اعضا قرار مي گيرد به خصوص جمع بندي و ارزيابي خود دوستان از آنچه گذشته است و نيز ارزيابي و نقد آنچه جاري است. ما به هر حال وظيفه داريم در اين زمينه کار بکنيم.»

دوستان کمک کنند تا سايت و نشريه پربار شود

وي اضافه کرد:« من تقاضا مي کنم دوستان در اين زمينه کمک کنند تا سايت و نشريه پربار شود و انشاءالله فعال شدن کميسيون هاي تخصصي که بيش از 70 نفر از دوستان الآن مشارکت مي کنند بعضي با همّت بالاتر و بعضي با لطف کمتر که من تقاضا مي کنم همه کساني که در اين کميسيونها شرکت مي کنند با لطف بالاتري شرکت کنند و همت بيشتري داشته باشند و به خصوص زير مجموعه هايي که کميسيون ها دارند و هسته هاي اصلي و مرکزي کميسيون ها و بعد خود بنياد به نظرم همان زيرمجموعه ها هستند انشاءالله فعال شود و بتوانيم با صاحب نظران ، عالمان، تحصيلگران ،جلساتي به صورت کارگاهي داشته باشيم تا بنياد در کميسيون ها تبديل شود به برنامه هاي عملي در جامعه.»

جمع بندي تجارب مديريتي گذشته

وي افزود:« تقاضا مي کنم دوستان در اين زمينه فعال شوند و بخصوص کار بنيادي که ما مي خواهيم بکنيم جمع بندي تجارب مديريتي گذشته که معلوم شود چه هست ، نقد علمي و منطقي روندهاي موجود و وضعيت موجود و بالاخره تدوين برنامه مناسب براي آينده، نه به اين معني که اين جمع مدّعي باشد حتماً مي خواهد در آينده مسئوليت رسمي را بپذيرد ولي مي تواند کمک کننده باشد به هر کسي که مي خواهد در آينده در اين کشور کار بکند و انتظار از اين بنياد فوق العاده زياد است به خصوص در داخل کشور ، جوانان خيلي دست طلب به موسسه دراز مي کنند و نيز بخش هاي مختلف ( زنان ، مديران ، عالمان و ... ) و ما امکاناتمان بسيار کم است.»

تلاش کنيم امکانات مادّي و فيزيکي باران افزايش پيدا کند

همچنين رييس موسسه باران گفت:« اولاً از مسئولان بنياد مي خواهم براي پاسخ دادن به اين نيازها به بخش هاي مختلف جامعه با همه جانبه نگري برنامه هاي دقيقي را تدوين کنند و دوم اينکه همه بايد دست به دست هم دهيم و تلاش کنيم که امکانات مادّي و فيزيکي بنياد افزايش پيدا بکند.»

نمي خواهيم وارد فعاليتهاي رسمي اقتصادي بشويم

خاتمي گفت:« ما هيچ وقت نمي خواهيم وارد فعاليتهاي رسمي اقتصادي بشويم اما به هر حال با اين ظرفيت سازيهايي که مي شود علاقه مند هستيم بتوانيم آن حداقل هاي امکانات را براي انجام حد نصاب هايي از برنامه ها و اهدافي که داريم آن را انجام دهيم و اين همّت دوستان را مي طلبد که بايد راهکارهاي مناسب براي بدست آوردن امکانات و امکان جواب دادن به طلب ها و نيازهايي که هست براي ما فراهم کند که اميدوارم دوستان عزيز در بخش مديريت و همه اعضاي محترم در اين زمينه راهنمايي و کمک کنند و انشاءالله بتوانيم به اهداف خود برسيم.»

وي در ادامه سخنانش گفت:« هيچ وقت در هيچ مقطعي از تاريخ، بشر به اندازه امروز نگران از سرنوشت خود نبوده است و اين اختصاص به غرب ، مشرق ، جنوب و شمال ندارد يک وقتهايي بود که بخشهايي از دنيا احساس مي کردند امنيت دارند.حتي در جنگ جهاني اول و دوم آمريکا کاملاً از تبعات جنگ و ناامني حاصل از آن مصون و محفوظ بود و خود همان آمريکا وارد عرصه جنگ شد و جنگ جهاني دوّم را به نفع متّفقين و به زيان هيلتر ، نازي ها و فاشيست ها پايان داد.»

رييس موسسه بين المللي گفت و گوي فرهنگها و تمدنها گفت:« در پي آن دو پديده جديد را شاهد بوديم يکي اينکه معلوم شد که قدرت آمريکا بيش از ديگران است و يکي اينکه آمريکا احساس کرد که با اين اقتدارش منجي جهان است و به خصوص منجي اروپاست ، از هيولاي مهيب فاشيسم و نازيسم و از آن به بعد هم درست است تا اواخر قرن بيستم ، جنگ سرد وجود داشت ولي آمريکا خودش را قدرت برتر مي دانست و بعد از فروپاشي شوروي آن غرور آمريکاييها و نيز امکاناتي که داشت وضعيتي را پديد آورد که منشا اين پندار شد که آمريکا در هرحال رقم زننده اصلي سياست در عرصه جهان و بين المللي است.»

آمريکا مصون از ناامني و تجاوز نيست

خاتمي افزود:« يا لااقل اين ادعا را داشت که رهبر جهان است همين تعبيري که دائماً خودشان استفاده مي کنند مي گويند جهان از ما به عنوان رهبر عالم چنين و چنان انتظار را دارد وي خود را متولي دموکراسي و آزادي در سراسر جهان مي داند ،گرچه سياستهاي آمريکا خود عامل مهمي در گسترش تندروي و افراطي گري در جهان شده است. بهر حال اين قدرت هم که مي بينيم مصون از نا امني و تجاوز نيست و11 سپتامبر در قلب آمريکا رخ مي دهد.»

کشتار براي انتقام و انتقام براي کشتار، رنگ ايدئولوژيک گرفته است

رييس جمهور سابق کشورمان گفت:« يعني نا امني اختصاص به کشورهاي ضعيف و مظلوم و تحت اشغال و تحت سلطه حکومت هاي ديکتاتور و جبّار ندارد حتي قلب آمريکا هم در معرض اين تهديد است. اين وضعيتي است که در دنياي ما است. به دنبال آن يک وضعيت خطرناک بسيار وحشتناکي وجود دارد و آن ، اينکه يک طرف قدرت بزرگي مثل آمريکاست و ديگر يک قطبي در مقابل آمريکا نيست بلکه يک خرده قدرت هايي که توان تخريبشان شايد از قدرت ها ، دولت ها ، نظام ها يا بلوک هاي گذشته هم بيشتر باشد بروز و ظهور پيدا کردند که اين سيکل بسته کشتار براي انتقام و انتقام براي کشتارتشکيل دادند و اين امر وضعيتي فوق العاده وحشتناک را ايجاد کرده است.»

وي با بيان اينکه تا اينجا نگراني فراوان است گفت:« ولي نگراني بالاتر اين است که اين تقابل و گردش انتقام براي کشتار و کشتار براي انتقام رنگ ايدئولوژيک گرفته است و اين امر خيلي وحشتناک است در يک طرف هم ايدئولوژي ديني هست ، هم معيارهاي دنياي مدرن تبديل به ايدئولوژي شده است بطوريکه اشغال ، جنگ افروزي ، تجاوز ، امنيتي کردن فضاي جهان وفضاي دنيا همگي با معيارهاي ايدئولوزيک توجيه مي شود از طرف ديگر هم باز با معيارهاي عمدتاً ديني وارد اين عرصه مي شود.»

خاتمي گفت:« کشتار و تخريب را رسالت الهي خويش مي دانند،اين وضع وحشتناکي است و متاسفانه در اين عرصه مساله اسلام به خاطر اينکه فعالترين و پوياترين حرکتهاي هم جهادي و هم تروريستي است به نحوي از انحا از دل دنياي اسلام بر مي خيزد و خودش را منتسب به دنياي اسلام مي داند،اسلام خيلي مطرح و مورد تهديد است و خيلي هم زمينه تلاش مي شود با دامن زدن به اسلام‌وفوبيا و اسلام هراسي و اسلام ستيزي توجيه شود.»

به گزارش ايسنا وي ادامه داد:« بسياري از سياستها اين است كه رسما اعلام مي شود اسلام يک خطر است.آنهايي هم که رسما اعلام نمي کنند گاهي مفهوم هاي خاطريشان را بيرون مي دهند و ما ديديم اخيرا کساني که انتظار بود دعوت به صلح و آرامش کنند مطالبي را بيان کردند که پيداست نگاهشان به اسلام نگاه ديني است که ناشي از فرآيند خشونت است و مشکلات ايجاد مي کند.»

اسلام دين رحمت،عدالت و انسانيت است

رييس موسسه بين المللي گفت و گوي فرهنگها و تمدنها گفت:« در حاليکه ما به عنوان مسلمان معتقديم که اسلام دين رحمت،عدالت و انسانيت است و مي تواند بسياري از خلاءهايي که امروز زندگي را بر انسان تنگ کرده پر کند و به خصوص با تکيه بر وجه مشترک اديان بايد کار کنيم.»

خاتمي افزود:« من احساس مي کنم با توجه به وضعيت خطرناک کنوني و از طرف ديگر آمادگي مناسبي که در دنيا براي رهايي از اين وضع وجود دارد يکي از بزرگترين رسالتهاي ما اين است که در مقابل اين فضاي وحشتناک که از يک طرف دائما تشديد کننده خشونت و جنگ و زبان و تند و اعمال برنامه هاي تند است و از سوي ديگر از يک طرف سوء استفاده اي که از نام اسلام مي شود و حرکتهاي غير منطقي و خشونت آميزي که بعضي از مسلمانان انجام مي دهند، بايستيم.»

گفت و گوي تمدنها باوجود همه مشکلات هنوز هم مورد تاييد است

وي تاکيد کرد:« متاسفانه جنگ رواني بزرگي نيز به راه افتاده است که سعي مي کند از کاه کوه بسازد و يا از نقطه ضعف‌هاي موجود سوءاستفاده کند و اسلام هراسي را در دنيا رايج کند. در مقابل چنين امواجي بايد ايستاد و فکر مي کنم دنيا هم از عمق وجدانش آماده پذيرش اين تحول است ،همچنان که مي بينيم چگونه مساله گفت و گوي تمدنها هنوز هم با وجود همه مشکلاتي که ايجاد شده است مورد تاييد است و يکي از مشکلات من هم همين است. يعني توقع طلبي که از سوي دستگاهها و شخصيتهاي مختلف مي شود براي اينکه اين سازمان فعال شود.»

خاتمي گفت:« نمي دانند که من با يک عبا و قبا وارد عرصه مسئوليت اجرايي شدم و با همان عبا و قبا از آنجا خارج شدم و هيچ امکاناتي براي خودم نيندوختم و تعجب هم مي کنند که رييس جمهور 8 ساله چگونه حتي امکان اينکه يک ساختماني يا امکانات اداري ساده يک موسسه را داشته باشد ندارد و آنها اصلا برايشان قابل تصور نيست.ولي همه از من توقع دارند که به خصوص در عرصه گفت و گوي تمدنها فعال شوم و مرکزي که با اين نام است فعاليت گسترده کند.»

زمان دفاع از اسلام و ايران است

رييس جمهور سابق کشورمان اضافه کرد:« من فکر مي کنم که اين آمادگي و توقع هست و نيز احساس مي کنم که گوش هايي براي شنيدن حرفهاي ديگري درباره اسلام وجود دارد يعني در واقع زمينه براي عرضه چهره واقعي اسلام فراهم است ، نبايد کوتاهي کرد. زمان زمان دفاع از اسلام و ايران و دفاع از حيثيت و شرافت اين ملت بزرگ است و مقابله با تهديدها يي است که وجود دارد و ما وظيفه داريم در اين زمينه هر کاري که لازم است انجام دهيم و انشاالله خواهيم داد.»

خاتمي در ادامه سخنان خود گزارشي از سفر اخير خود به آمريكا ارايه و به دستاوردهاي اين سفر اشاره كرد وي گفت:« اما راجع به سفر آمريکا؛من دعوت هاي فراواني از آمريکا ،از سوي موسسات مختلف و مراکز ديني ،فرهنگي،علمي داشتم.البته اين امر تنها اختصاص به آمريکا ندارد،اروپا همين طور آسيا و آفريقا نيز همين طوراست و انشاالله اگر خدا بخواهد هم براي توازن در اين سفرها و هم براي تکميل آن وظيفه اي که احساس مي کنم اميدوارم به زودي بتوانم به کشورهاي شمال آفريقا هم سفري داشته باشم.»

رييس موسسه بين المللي گفت و گوي فرهنگها و تمدنها تصريح کرد:« من هم علاقه مند بودم که مطالب خود را در آمريکا هم بيان کنم زيرا در آمريکا مراکزي که عليه اسلام و ايران فعالند زياد است و نيز افکار عمومي در آمريکا بسيار اهميت دارد.

متاسفانه ما حاضر نيستيم از ابزارهاي مختلف براي اينکه بتوانيم از آنچه مصلحت است استفاده کنيم، بهره‌برداري كنيم و فکر مي کنيم مي توانيم با جنگ هاي تريبوني و شعاري مشکل را حل کنيم و با توجه به امکانات بسيار وسيعي که آنها دارند ما در اين جنگ هاي تريبوني و شعاري حتما بازنده هستيم مثل اينکه تا به حال بوده ايم.»

به دعوت کوفي عنان و مجمع مسلمانان آمريکا به آن کشور رفتم

خاتمي تاکيد کرد:« معتقد بودم بايد رفت و تا آنجا که مي شود صحبت کرد،منتهي بنا بود اين سفر در سال 2007 صورت بگيرد و علاوه بر شرق و غرب به نقاط ديگر هم سفر داشته باشم،منتهي مساله ائتلاف تمدنها که به پيشنهاد نخست وزير اسپانيا و ترکيه تشکيل شد و کوفي عنان گروه 18 نفره عاليرتبه اي را براي بررسي اين مساله معين کردکه آخرين جلسه آن نيز در ماه نوامبر در ترکيه خواهد بود.جناب کوفي عنان دعوتي کرد که اين گروه چهارمين جلسه اش را در سازمان ملل بگذارد و بحث هاي نهايي را انجام دهد و آن پيش نويسي را که بايد به ترکيه عرضه بدارد آماده کند.»

وي ادامه داد:« وقتي ديدم دعوت کوفي عنان است مناسب بود که آن را اجابت کنم ، آبرومند هم بود که به دعوت وي و سازمان ملل به آمريکا بروم به علاوه يکي از برنامه هاي بسيار مهمي که خيلي علاقه مند بودم در آن شرکت کنم در همين زمان اتفاق مي افتاد و آن مجمع سالانه جامعه مسلمانان شمال آمريکا بود که "ايسنا" نام دارد و ميليونها عضو در مجمع ملي آمريکا و کانادا، دارد و هر ساله برنامه اش انجام مي شود.»

رييس جمهور سابق کشورمان خاطر نشان کرد:« حتي وقتي رييس جمهور هم بودم از من تقاضا مي شد به آنجا بروم ولي برايشان پيام فرستادم. اين دفعه اصرار داشتند که حضور يابم ، جمعيتي که آنجا بود بيش از 25هزار صندلي بود و عده اي هم ايستاده يا روي زمين نشسته بودند که تخمين زده شده بود بين 27 الي 30 هزار جمعيت بودند که آمده بودند براي اين مجمع عمومي و طبعا به عنوان برنامه اصلي شان سخنراني من بود که حتما علاقه مند بودم در اينجا شرکت کنم،اين دو برنامه سبب شد در رفتنم به آمريکا تسريع کنم.»

وي گفت:« همچنين از طرف کليساي جامع پروتستان هارسما دعوت داشتم ، اين کليسا جايي است که معمولا در سطح بالا افرادي را براي سخنراني دعوت مي کند ، از هاروارد براي سخنراني دعوت داشتم و چند دانشگاه و مرکز ديگر.»

وي ادامه داد:« در روز قبل از سفر به آمريکا اقاي کارتر از من دعوت کرد از مرکز کارتر ديدار کنم و با هم گفت و گو داشته باشيم،برنامه ام به حد کافي فشرده بود و طي نامه اي عذرخواهي کردم.از من تقاضا شد در شوراي روابط خارجي آمريکا صحبت کنم ،ولي قبول نکردم .»

نمي خواستم سفرم رنگ و بوي سياسي به خود بگيرد

خاتمي افزود:« علتش اين بود كه سياسي ترين بخش آمريکا همين شوراي روابط سياسي خارجي است و بيش از 11 هزار عضو دارد يعني تمام سياستمداران گذشته ، امروز و آينده آمريکا با ديدگاههاي متفاوت در اينجا عضو هستند،خيلي رنگ و بوي سياسي آن سنگين است و من نمي خواستم سفرم اين رنگ و بو داشته باشد.

در عين حال مي خواستم با نخبگاني كه اثر گذاري سياسي دارند جلسه اي برگزار شود،پيشنهاد بنده اين بود از مسئولان تعدادي از ngoهاي مطالعاتي استراتژيک که آنجا خيلي زياد است و بسيار اثر گذار هستند دعوت شوند تا ديدار و گفت و گويي داشته باشيم که انجام شد.»

رييس موسسه بين المللي گفت و گوي فرهنگها و تمدنها ادامه داد:« فکر ميکنم شايد کمتر ديدارهايي در طول تاريخ آمريکا ديدارهايي هست که به اين سنگيني جلسه اي برگزار شده باشد،چون شخصيت هاي مهمي در اين جلسه حضور داشتند و بحثهاي جدي و خوبي انجام شد و نتيجه را نيز به داوري همه حاضران بسيار آبرومند بود و انشاالله توانسته باشم تاثير مثبت بگذارم در عين حال که هيچگاه از اصول و معيارهايي که به آنها باور دارم دست برنداشتم.»

وي تاکيد کرد:« علاوه بر سخنرانيهايي که داشتم حدود 700 نفر از نخبگان سياسي ، فکري ، تحليلي و علمي دانشگاهي ديدار داشتم ، که تعارف نبود بلکه گاهي ديدارها دوساعت و نيم صحبت و بحث و گفت و گو و سئوال و جواب بود.همچنين مصاحبه هايي با abc،cnn،فاينشنال تايمز،نيورک تايمز،واشنگتن پست و بوستون گلاب داشتم.»

مطالبي که از سر عصبانيت نوشته شود طبيعتا منطقي و منصفانه نخواهد بود

وي ادامه داد:« خوشبختانه قبل از رفتن من ، چون اين مسافرت بحث انگيز شد از طرف صيهونيست ها و ديگراني که خيلي ناراضي بودند گفتند چرا خاتمي را دعوت کردند ،به کليسا فشار آوردند،به دولت آمريکا فشار آوردند که نبايد ويزا بدهد البته تحليلگران و کساني هم از سفر استقبال مي کردند خلاصه اينقدر سرو صدا شد که خود اقاي بوش صحبت کرد و هم وزارت خارجه رسما موضع گرفت البته در حرفهاي بوش بود که ايشان دستور ويزا داده است شايد هم چاشني شيطنت داشت،بهر حال اين حرف بعضي ها را در ايران عصباني کرد و مطالبي که از سر عصبانيت نوشته شود طبيعتا منطقي و منصفانه نخواهد بود.»

تلاش براي رفع و دفع خطر از ايران را نيز يک اصل بسيار با ارزش مي دانم

خاتمي خاطر نشان کرد:« البته لحن و طرز سخنان ما با خيلي ها متفاوت است به آنهم افتخار مي کنم ولي به ياري خداوند هيچگاه از آنچه مصالح اسلام و ملت ايران در آن است تجاوز نکرده ام و نيز تلاش براي رفع و دفع خطر از ايران را نيز يک اصل بسيار با ارزش مي دانم بهر حال فضاي ايجاد شده سبب شد که صداي من بيشتر و بهتر شنيده شود.»

تغيير لحن و سياست آمريکا بي تاثير از اين سفر و مواضع و مطالب من نبود

وي تصريح کرد:« بعضي از سخنرانيها مستقيما از شبکه هاي مختلف پخش مي شد،مصاحبه ها اثر خود را گذاشت،فکر مي کنم فضا فضايي بود که با توجه به ابعادي که در جامعه آمريکا دارد و يک فرد در حالي که مي تواند بيش از تاثير گذاري يک فرد و حتي خيلي بيش از تاثير گذاري آن وقتي که من رييس جمهور بودم مي رفتم، مي توانستم انجام بدهم و من مطمئن هستم که بسياري از اين مطالب منتقل شده است و نيز نمي خواهم بگويم تغيير لحني که نسبت به ايران بود ناشي از اين سفر است ، نه خيلي از عوامل ديگر هم در کار بود ولي هيچ ترديد ندارم اين تغيير لحن و سياست بي تاثير از اين سفر و مواضع و مطالب من نبود.»

رييس جمهور سابق کشورمان گفت:« مثلا در مساله اتمي فوق العاده حساسيت داشتند و از طرف ديگر از اينکه آمريکا با بحران جديدي روبرو شود نگران بودند و نخبگان و افکار عمومي حساسيتشان در اين دو مورد يکسان است.متاسفانه ما نمي دانيم ازامري که مي تواند به نفع مصالح ايران باشد چگونه استفاده کنيم،مهمترين چيزي که مي شد و مي توان از آن استفاده کرد اين نيست که شما بگوييد در آمريکا طرفداران اسلام و ولايت فقيه و انقلاب اسلامي پيدا کنيد و حتي کساني که طرفدار ايران مستقل باشد نه چنين چيزي توقعي بيجاست ، همه آمريکايي ها هم بر اين باورند که ايران نبايد اتمي شود و بر آن اتفاق وجود دارد.»

وي ادامه داد:« در کنار اين نگراني ها و اعتراض در بخش هايي از آمريکا نگراني از اينکه آمريکا دوباره سياستهايش براي خودش ايجاد دردسر نکند و نيز اعتراض به سياستهاي موجود آمريکا در خاورميانه وجود دارد.هنر اين است که بتوانيم اين اعتراض و اين نگراني را به نفع خودمان دامن بزنيم.مي گفتند چرا به سوي تکنولوژي اتمي مي رويد؟شما که نفت داريد و خود همين امر شبهه برانگيز است، گفتم اين حرف حرف بي ربطي است، دنيا به سمت انرژي اتمي مي رود فرانسه 30% انرژي اش از اتم تامين مي شود خود آمريکا روز به روز بيشتر مي شود منابع فسيلي روزي تمام مي شود.»

خاتمي تاکيد کرد:« به علاوه همه دنيا مي گويند بايد به سوي سوختهاي کم ضرر براي محيط زيست برويم،بعلاوه جفاست که ما نفت ،اين سرمايه بين نسلي را بسوزانيم ما بايد آنرا به ارزشهاي افزوده بالاتر تبديل کنيم تمام اينها ايجاب کردند انرژي غير نفتي داشته باشيم و فعلا نقد ترين آن انرژي اتمي است و ديگر آنکه ما ميلياردها دلار مي خواهيم سرمايه گذاري کنيم ، اطمينان نداريم به شما که ما بسازيم و به لحاظ سوختش ما را معطل بگذاريد فوقش اين است که شما مي گوييد تامين مي کنيد ما به قول شما اطمينان نداريم.»

رييس جمهور سابق کشورمان گفت:« برايشان مثالي زدم؛ناوگان هوايي ما ناوگان کهنه است که اگر هنر و صلاحيت کادر فني نبود خيلي بيش از اين ها فاجعه داشتيم.هر روز فاجعه ايجاد مي شود اين هم يک امر انساني است ناوگان ما هم مرکب از بويينگ و ايرباس است،بويينگ ما را تحريم کرده و به ما نمي دهند ايرباس هم که قرار بود بدهند و من خودم با اقاي شيراک امضا کردم و پيش پرداخت انرا براي نجات جان مردم خودمان ،تامين سلامت خودشان دادم.شيراک مقتدرترين رييس جمهور اروپا پس از 2 سال گفت آمريکا گفته ما شريک هستيم و به شما اجازه نخواهيم داد به ايران هواپيما بفروشيد؛چطور مي توانيم اعتماد کنيم وقتي هواپيما که با جان انسانهاسروکار دارد به ما نمي دهيد ،چگونه به ما سوخت اتمي خواهيد داد؟!»

بمب نمي سازيم

وي تصريح کرد:« ما دلمان مي خواهد چرخه تکنولوژي را تکميل کنيم تا مطمئن باشيم که سرمايه گذاري هاي ما در انرژي اتمي معطل نمي ماند و هدر نمي رود بنابر اين اولين گام اين است که ما بتوانيم بخش آزمايشگاهي و تحقيقاتي غني سازي را تکميل کنيم؛شما يک نگراني داريد که ما توليد انبوه کنيم و بمب بسازيم ؛ نه ما بمب نمي سازيم .»

3 سال پيش پيشنهاد من ،مشارکت فرانسه-ايران- روسيه بود

خاتمي با اشاره به اينکه گزارش هايي در اين باره داده است که به نحوي مي توان بر توليد انبوه نظارت کرد که اين توليد در مسير سوخت نيروگاه به کار رود گفت:« 3 سال پيش پيشنهاد من ،مشارکت فرانسه-ايران- روسيه بود و گفتم امکان ندارد آنها بگذارند ما به تنهايي صاحب توليد صنعتي اورانيوم شويم که گفتند نه وما بايد خودمان داشته باشيم و وقتي آنرا در سال گذشته در سازمان ملل مطرح کردند که مشارکت کنيم ديگر خيلي گوش نکردند.»

وي افزود:« توضيحاتم را در اين باره دادم ،گفتند خيلي منطقي است ،گفتند چه کار کنيم ؟ گفتم مذاکره،خوشبختانه ايران هم انعطاف نشان داده بود و گفته بود تعليق مي تواند موضوع مذاکره باشد؛به آنها گفتم با آشنايي که از ايران دارم اين يک انعطاف بزرگ است و از آن استفاده کنيدو فکر مي کنم فضاي ايجاد شده مي تواند اميدوارکننده باشد که هم ايران به حق خود برسد و هم از بحراني شدن امور جلوگيري بعمل آيد و همچنين بحث هاي هلوکاست و محو اسرائيل نيز زياد مطرح بود.»

ازسوي واحد مرکزي خبر و ايرنا تحريم هستم

خاتمي به سفرش به آمريكا اشاره كرد و گفت:« اينکه مطالب من در ايران چگونه منعکس شد يا چه کساني به چه انگيزه اي خواستند تحريف کنند مطلب ديگري است ، يک وقتي رهبري به من گفتند مطالب شما بد منعکس شد گفتم بله وقتي بنده از سوي واحد مرکزي خبر و خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران تحريم هستم معلوم است خبرنگاران و روزنامه نگاران خبرها را از مراکز ديگر مي گيرند که آنها هم حتما دقيق منعکس نمي کنند و شايد انگيزه هايي در دگرگون جلوه دادن امور دارند.»

به ياري خداوند توانستم بصورت منطقي و با آرامش کامل جلسه را اداره کنم

وي تصريح کرد:« در هاروارد يهودي ها خيلي در آن موثرند و در آن جلسه اي هم که بودم خيلي نگران بودند 700 نفر در اين سالن در 3 طبقه جمعيت بود 200 نفر دعوت شده بودند و 500 نفر تصادفي از هزاران نفر و بصورت راندوم و از ميان چندين هزار نفر متقاضي از طريق کامپيوتر انتخاب شده بودندکه به من مي گفتند همه جور آدمي در اينها است فقط ما تضمين مي کنيم تعرض فيزيکي صورت نگيرد براي بقيه چيزها شما آمادگي داشته باشيد که همه چيز پيش بيايد .»

رييس جمهور سابق کشورمان گفت:« بيشتر سوالها را يهودي ها کردند و پاره اي از آنها هم سوالات تند بود و به ياري خداوند توانستم بصورت منطقي و با آرامش کامل جلسه را اداره کنم و تاثير بسيار مثبتي داشت. روز بعد در بوستون گلاب يکي از کساني که خيلي به هاروارد حمله مي کرد که چرا از خاتمي دعوت کردي ؟ يک مقاله تندي نوشت که ديگر نمي دانيم چه کار کنيم،اقاي خاتمي آمد اينجا از حزب الله دفاع کرد برايش کف زدند به اسرائيل حمله کرد برايش کف زدند از آمريکا انتقاد کرد برايش کف زدند ما فقط مي توانيم آرزو کنيم ديگر هيچ وقت چنين آدمي نماينده ايران در هيچ کجا نباشد.»

وي در پايان تاکيد کرد:« خود رييس دانشگاه به من گفت با اينکه ما خيلي تحت فشار و ناراحتي بوديم به شما بگويم که بودن و آمدن شما حادثه بسيار بزرگي در هاروارد بود و اين باعث اعتبار ما در جاهاي ديگر است.»

انتهاي پيام