مديرکل منابع طبيعي و آبخيزداري استان يزد با بيان اين که بسياري از حوادثي كه امروزه در دنيا اتفاق ميافتد نتيجه تخريب عرصههاست، گفت: سيل، خشكسالي، توفان، پديده گرد و غبار، گرم شدن هوا، تغييرات اقليمي، آلودگيهاي زيست محيطي و افت سفرهها همگي در اثر بيتوجهي به عرصههاي ملي و منابع طبيعي است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، منطقه يزد، محمدرضا عالم در همايش روز جهاني مقابله با بيابانزائي، قرن 21 را قرن بحران آب، منابع طبيعي و محيط زيست ناميد و گفت: اگر چه طي چند دهه اخير، اين منابع به طرق مختلف توسط انسانها مورد تخريب و بيمهري قرار گرفته، اما تلاشهاي همه جانبه جامعه جهاني و دوستداران محيط زيست، بر بهرهبرداري اصولي از اين منابع، بر مهمترين راهبرد توسعه پايدار تاكيد داشته است.
وي افزود: دود ناشي از آتشي كه از طريق انهدام منابع طبيعي و تخريب محيط زيست افروخته ميشود به يكسان به چشم همه مردم كره زمين ميرود.
عالم ادامه داد: اين موضوع به عنوان يك معضل جهاني و درد مشترك صدها ميليون انسان، به خصوص در كشورهاي توسعه نيافته، در سطح بينالمللي مطرح شده و لذا در سال 1974 اولين قطعنامه رسمي براي جلب حمايت ملتها به مسئله بيابانزايي تصويب شد و طرحهاي مقابله با بيابانزايي تهيه و اجرا شد.
وي با بيان اين که اقدامات مذکور متناسب با نيازهاي جامعه جهاني نبود، اظهار كرد: لذا براي اولين بار، كنفرانسي بزرگ در ريودوژانيرو با حضور سران كشورها تشكيل و عنوان شد كه تخريب محيط زيست با اين روند سريع در نهايت زوال حيات انساني را به دنبال خواهد داشت. لذا در سال 1994 برابر با 27 خرداد 1373 متن كنوانسيون بينالمللي مبارزه با بيابانزايي در سازمان ملل متحد تصويب شد و اين روز، روز جهاني بيابانزايي اعلام گرديد و ايران، سومين كشوري بود كه آن را امضاء كرد.
وي در بخش ديگري از سخنانش بيان كرد: براساس اسناد و شواهد تاريخي، چنين به نظر ميآيد كه استان يزد در گذشتهاي نه چندن دور داراي پوشش گياهي غنيتري نسبت به وضع موجود امروز بوده است و اين پوشش گياهي، به مرور زمان و در اثر عوامل مختلفي، به دست انسان كاهش يافته است.
وي گفت: رسالت منابع طبيعي نيز در درجه اول، حفاظت از عرصهها و نيز احيا و توسعه آن در مراحل اجرايي است، بيابان، خشكي، شنهاي روان، گرماي سوزان و كم آبي اولين چيزهايي است كه با نام يزد در ذهن افراد نقش ميبندد. ليكن با نظاره صفات برجسته، تحرك و تلاش مردم خوب اين ديار، اين تصورات مبهم، به تصويري روشن و زيبا مبدل ميگردد.
مديرکل منابع طبيعي استان يزد خاطرنشان کرد: يزد كه به الگوي كهن همزيستي با كوير، شهره است به تدريج و در طي ساليان، به يكي از بزرگترين كانونهاي اجتماعي و اقتصادي در حاشيه كوير مبدل شده است و بيترديد، اهميت و نقش عرصههاي منابع طبيعي به عنوان بستر اين توسعه و زمينهساز آباداني و پيشرفت، يكي از دلايل عمده آن به شمار ميرود.
وي با بيان اين که بسياري از حوادثي كه امروزه در دنيا اتفاق ميافتد نتيجه تخريب عرصههاست، گفت: سيل، خشكسالي، طوفان، پديده گرد و غبار، گرم شدن هوا، تغييرات اقليمي و آلودگيهاي زيست محيطي، همه در اثر بي توجهي به عرصههاي ملي و منابع طبيعي است.
عالم عنوان كرد: گرچه عمليات بيابانزدايي از 600 هزار هكتار کانونهاي بحراني موجود در استان يزد، در حدود 80 هزار هكتار آن كار شده است، لذا ضرورت توجه به امر مقابله با بيابان زايي كاملا ملموس است. از سوي ديگر گر چه بارندگي از استانهاي ديگر كشور كمتر است، اما هر سال در گوشه و كنار استان شاهد وقوع سيل هستيم. چرا؟ باز مطالعات، نشان ميدهد يكي از دلايل عمده سيل، كاهش پوشش گياهي در ارتفاعات است كه براثر بي توجهي انسان براثر چراي بي رويه دام، كندن بوتههاي گياهي براي سوخت و تغيير كاربريها بوده است و لذا اجراي پروژههاي آبخيزداري را توصيه كردهاند كه همان بذركاري، بذر پاش، نهالكاري براي افزايش پوشش گياهي است و نهايتا اجراي سازهها براي كنترل و مهار سيلاب همچنين جلوگيري از تغيير كاربري باغات، افت سفرههاي زير زميني، بر اثر افزايش جمعيت، استفاده بي رويه از آب و عدم برنامهريزي براي صرفه جويي و از طرف ديگر عدم توجه به امر تغذيه آب باران است.
وي اضافه کرد: خشك شدن بعضي از باغات و مراتع تغيير كاربري اراضي زراعي و باغي، نبود آب و مسائلي از اين دست، نتيجه تخريب و تجاوز به عرصههاي ملي بدون اخذ مجوز است. چرا كه در هر محل متناسب با ميزان آبدهي قنات، زمين احيا شده و باغ و مزرعه ايجاد گرديده و لذا بهرهبرداري غير متعارف از آب در اثر حفر چاههاي غير مجاز يا آب رودخانهها و تصاحب زمين جديد، باعث بهم خوردن تعادل بيولوژيكي شده و ناحقي را حق و حقي را ناحق جلوه داده و بعضا نزاع هايي را يا نارضايتيهايي را بوجود آورده، لذا در جهت جلوگيري از اين هرج و مرج و بي عدالتي، بايد دستگاههاي قضايي و نيروهاي انتظامي براي تنبيه متجاوزين به مدد منابع طبيعي بيايند كه خوشبختانه اين امر در سالهاي اخير اتفاق افتاده و ما شاهد دفاع شجاعانه دستگاه قضا و قضات متعهد و نيز برخورد قاطع نيروهاي نظامي و انتظامي با اين پديده هستند.
مدير کل منابع طبيعي استان يزد در ادامه يادآور شد: استان يزد با متوسط بارندگي 100 ميلي متر در سال و با نزديك به 12.5 ميليون هكتار عرصههاي طبيعي (98% مساحت استان) در حاشيه كوير مركزي ايران واقع شده است. اين استان از نظر وسعت سومين و از نظر اراضي بياباني دومين استان کشور محسوب مي شود.
وي با اشاره به خشکساليهاي چند سال اخير و اثرات مخرب آن بر مراتع استان، در خصوص ارزش مراتع استان گفت: مراتع استان يزد با سطحي بالغ بر 6.5 ميليون هكتار و توليد بالغ بر 233 هزار تن علوفه خشك قابل برداشت زمينه ارتزاق بيش از 4 هزار خانوار يزدي را فراهم كرده است.
عالم در پايان از شناسايي 17 منطقه تحت پوشش فرسايش بادي در استان خبر داد و با بيان اين که جلوگيري از فرسايش خاك و احيا بيابانها از طريق عمليات بيابانزدايي جزو اولويتهاي اين اداره كل است، اذعان كرد: از سال 1349 تاكنون اقدامات مختلفي شامل مالچ پاشي، نهالكاري، بذركاري و بذرپاشي در 80 هزار هكتار از بيابانهاي استان صورت گرفته است.
غلامرضا برزگري مدير کل ستاد بحران استان نيز در اين مراسم متوسط بارش سال گذشته زراعي استان را 87 ميلي متر ذکر کرد و گفت: اين ميزان در مقايسه با مدت مشابه در سال گذشته 13 درصد کاهش داشته است؛ به طوري که براي اولين بار ميزان بارندگي در ديماه سال 88 براي استان صفر گزارش و در اسفندماه 88 نيز اين ميزان بسيار ناچيز اعلام شد که اين به مثابه يک زنگ هشدار براي استان است.
وي با بيان اين که استان يزد براساس نقشههاي بارندگي امسال در مرکز خشکساليهاي کشور قرار دارد، يادآور شد: در حالي که غالباً50 درصد بارندگيهاي سالانه استان مربوط به زمستان بوده است، در زمستان گذشته به دليل کاهش بارش و گرماي ناهنجار در اين فصل کمتر از 30 ميلي متر بارندگي زمستانه دريافت شد به طوري که بارش زمستانه در شهر يزد 87 درصد و در کل استان 53 درصد مقدار نرمال بود.
برزگري عنوان کرد: استان يزد در 10 سال از 14 سال گذشته با خشکسالي روبرو بوده و خشکساليهاي پياپي باعث تشديد خسارات در اين سالها شده است.
مديرکل ستاد بحران استان در بخش ديگري از سخنانش اثرات مستقيم خشکسالي بر منابع طبيعي استان را تشديد بيابانزايي، تخريب مراتع و نابودي جنگل هاي طبيعي استان ذکر کرد و در خصوص هر يک توضيحاتي ارائه کرد.
دهقاني نماينده تشکلهاي زيست محيطي استان نيز در جمع کارشناسان و مسئولان منابع طبيعي، بيابان را يک موضوع جهاني و مقابله با بيابانزائي را يک اراده جهاني عنوان کرد.
وي فعاليت در امر بيابان زدايي را منحصر به يک اداره و ارگان ندانست و تاکيد کرد: اين امر همکاري فرابخشي و تلاش همگان اعم از مسئولان و مردم را مي طلبد.
دهقاني با اشاره به مشکل بيابانزايي در استان، تصريح کرد: متاسفانه اين معضل را از خط الراس شيرکوه تا خط القعر چاه افضل در استان ميتوان با چشم به واضح مشاهده کرد.
وي کاهش بارندگيها و خشکسالي را عامل اصلي در بروز اين مشکل ندانست و گفت: به نظر عدم مديريت خشکسالي صحيح و نبود نقشه راه عامل اساسي است؛ چرا که وجود خشکسالي در استان بي سابقه نيست و هر از چند گاهي اين خطه آن را تجربه کرده است.
وي همچنين ادامه داد: متاسفانه عدم هدايت کشاورزان و روستائيان توسط اين مديريت باعث شده است که بر خلاف گذشته، نوع کاشت و سطوح زير کشت متناسب با ميزان بارندگي ها نباشد و امروز حتي شاهد خشک شدن درختان چند صد ساله در استان باشيم.
دهقاني برداشت بيرويه آب را عامل افزايش شوري خاک و شوره زاري جلگهها و کفههاي استان و اين موضوع را عامل بروز توفان و حمل شدن گرد و غبار به سمت روستاها و باغات دانست.
نماينده تشکل هاي زيست محيطي استان در پايان نيز با ارائه راهکارهايي از جمله تهيه نقشه راه و سياست کشت براي کشاورزان توسط سازمان جهادکشاورزي، حفظ منابع موجود در جلگه ها و کفههاي استان، آموزش و تبليغ همگان در اهميت موضوع بيابانزدايي و جلب مشارکت آنها، خواستار همکاري فرابخشي در مقابله با اين پديده طبيعي شد.
انتهاي پيام