روزنامه زمان در گزارشي تحليلي به روابط ايران و آمريكا و مذاكرات احتمالي غرب و ايران در هفتههاي آينده پرداخته و تاكيد كرد كه براي اين كه چنين مذاكراتي بتواند با موفقيت روبهرو شود تهران و واشنگتن بايد بر بياعتماديهاي موجود بين دو طرف غلبه كنند.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، روزنامه زمان در اين گزارش تحليلي نوشت: پس از چندين دوره تلاش شكست خورده براي حل مسائل مربوط به برنامه هستهيي ايران دور بعدي مذاكرات در اين زمينه در هالهاي از نگرانيها كه حاصل بياعتماديهاي گسترده است پوشيده شده است. پس از آن كه تركيه در اوايل ماه اوت با جديت از ايران خواست كه به ميز مذاكرات بازگردد با وجود اعمال گسترده تحريمهاي اقتصادي عليه ايران تهران موافقت كرد كه با 5 عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل (آمريكا، انگليس، فرانسه، چين، روسيه و آلمان) ديدار كند.
اين روزنامه در ادامه نوشت: به دنبال اعمال قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل و تصميمهاي يك جانبه برخي از اعضاي اتحاديه اروپا براي اعمال تحريمهاي اقتصادي عليه ايران دو اتفاق مهم كه هر دو منفي است موجب شده است كه گفتوگوها در مورد چگونگي شكست بنبست مربوط به برنامه هستهيي ايران بالا بگيرد.
باراك اوباما ـ رييسجمهور آمريكا ـ در اوايل ماه اوت خبرنگاران مهم آمريكايي را به كاخ سفيد دعوت كرد تا آنها را در جريان سياست سرسختانه دولت آمريكا در قبال ايران قرار دهد. بخش اعظم سخنان وي براي توجيه اين بود كه دور چهارم تحريمها شروع به تاثيرگذاري بر روي جمهوري اسلامي كرده است. تحليلگران آمريكايي در زمينه موضع دولت آمريكا اختلافنظر زيادي داشتهاند، چرا كه اوباما در آخرين جملهاش در اين ديدار گفت كه در ديپلماتيك همواره به سوي ايران باز است.
الكس واتانكا ـ يكي از اعضاي موسسه خاورميانه ـ گفت كه رويكرد ديپلماتيك در طول تابستان بدتر شده است.
وي گفت كه آمريكا فشار اقتصادي و سياسي را در قبال ايران اتخاذ كرده است، اما اين با تمسخر و بياعتنايي ايران و رد حمله احتمالي غرب به تاسياست هستهيياش روبهرو شده است.
واتانكا گفت كه تا جايي كه به دور جديد مذاكرات احتمالي مربوط ميشود يك چيز پيش از هر چيز ديگري آشكار است: در ماه ژوييه و اوت هيچ يك از طرفها زمينه را براي مذاكرات سازنده بهبود يافته فراهم نكرد.
يك اتفاق مهم ديگر در مقالهاي توسط جفري گلدبرگ در روزنامه آتلانتيك در تابستان سال جاري مورد توجه قرار گرفت. گلدبرگ گفت كه احتمال حمله رژيم صهيونيستي به ايران در عرض 12 ماه 50 درصد است. برخي ناظران گفتهاند كه يك سناريوي مشابه پيش از حمله آمريكا به عراق در سال 2003 به اجرا درآمد و افراطگرايان براي جلب حمايت عمومي از حمله به عراق شروع به اظهارنظرهاي جنگطلبانه كردند. اين مقاله مناقشهاي نادر را در بين مقامات درباره اين كه آيا حمله احتمالي به ايران سياستي هوشمندانه است يا خير؟ به وجود آورد.
آنكارا در ماه مه به همراه برزيل به توافقنامهاي هستهيي در زمينه تبادل سوخت با ايران دست يافت، با اين اميد كه اين توافقنامه بتواند ايران و قدرتهاي اصلي را به ميز مذاكرات بكشاند. ايران اطمينان دارد كه در صورتي كه قدرتهاي جهاني با پيشنهاد تبادل سوخت موافقت كنند غنيسازي اورانيوم تا 20 درصد را متوقف خواهد كرد، اما واكنشها چندان دلگرمكننده نبود. ايران از طريق اين توافقنامه تمايل خود براي فرستادن 1200 كيلوگرم از اورانيوم با غناي پايين خود را به تركيه در عرض يك ماه در ازاي دريافت 120 كيلوگرم سوخت لازم براي رآكتور تحقيقاتي تهران در عرض يك سال بيان كرد. قدرتهاي غربي به اين توافقنامه بياعتنايي كرده و اعلام كردند كه زمانبندي آن مناسب نيست.
تريتا پارسي ـ رييس شوراي ملي ايراني آمريكايي ـ گفت كه وي نسبت به اين كه مذاكرات ماه اكتبر چه چيزي را بتواند تحقق بخشد شك و ترديد دارد.
وي گفت كه آمريكا و ايران هر دو از اين كه تظاهر كنند به دنبال ديپلماسي هستند نفع ميبرند، چرا كه هيچ يك نميخواهند وجهه بدي پيدا كنند. علاوه بر اين آمريكا و ايران به نظر نميرسد كه اراده سياسي براي موفقيتآميز شدن ديپلماسي را داشته باشند.
پارسي با بيان اين كه ايرانيان از گفتوگوها براي حفظ دخالت تركيه و برزيل در اين روند استفاده ميكنند، گفت: از ديدگاه طرف آمريكايي مذاكرات براي اين لازم است كه به نظر برسد مسير ديپلماسي در "سياست دوسويه آمريكا" زنده است.
او افزود كه در صورتي كه آمريكا نتواند اين برداشت را ايجاد كند كه مذاكرات مفيد با ايران قريبالوقوع است مجبور است با مقاومت بينالمللي براي دنبال كردن هرچه بيشتر تحريمهاي اقتصادي عليه ايران روبهرو شود و علاوه بر آن در صورتي كه به نظر برسد اوباما ديپلماسي را كنار گذاشته است فشارهاي داخلي براي اتخاذ اقدام نظامي عليه ايران از جانب عناصر جنگطلب در واشنگتن نيز افزايش خواهد يافت.
واتانكا در اينباره گفت كه با وجود اعتقادات منفي درباره اين كه مذاكرات پيش از آغاز شدن محكوم به شكست خواهد بود حوزههايي وجود دارند كه ميتوان در آنها به پيشرفتهايي دست يافت.
تا كنون بسياري تلاشهاي ديپلماتيك براي ايجاد فضايي مناسب براي مذاكرات با شكست روبهرو شده است. اوباما در صد روز اول رياست جمهورياش سياست تعامل با ايران را مطرح كرد، اما پس از آن از شديدترين دور تحريمها عليه ايران استقبال كرد. حساسترين مساله بين دو طرف مسلما مساله كمبود اعتماد است. حتي تركيه كه تصميم گرفته است بين ايران و قدرتهاي اصلي ميانجيگري كند هدف حملات و انتقادات قرار گرفته است و در كنگره آمريكا درخواستها براي رد آنكارا به عنوان يك شريك قابل اعتماد براي واشنگتن افزايش يافته است.
پارسي در اينباره گفت: علاوه بر يك اراده سياسي، كمبود شديد اعتماد نيز وجود دارد.
وي با بيان اين كه تركيه ميتواند در برقراري چنين اعتمادي نقش مهمي داشته باشد، افزود: اما برقراري صلح نه كار آساني است و نه خالي از ريسك است. تركيه به عنوان قدرت در حال پيشرفت نميتواند در زمينه مسائلي كه از اهميت بالا در منطقه قرار دارد بيتفاوت باشد.
واتانكا نيز گفت كه بياعتمادي سياسي كه ايران و آمريكا بايد بر آن فايق آيند بيش از هر مساله ديگري اهميت دارد.
او گفت: مساله ربطي به امور فني و حقوقي ندارد، بلكه مساله اصلي رسيدن به يك راهحل سياسي است كه در آن ايران و غرب بتوانند ادعا كنند كه به مصالحات لازم از جانب طرف ديگر دست يافتهاند و سپس در يك راهحل همراه با مصالحه شركت كنند كه در آن هر يك از دو طرف بتوانند نفعي داشته باشد.
انتهاي پيام