عضو هيات علمي گروه تاريخ تمدن دانشكده الهيات دانشگاه فردوسي مشهد گفت: آنچه كه از گذشته تا به امروز بر عزاداريها تاثير گذاشته، روح عاطفي است كه تا امروز حفظ شده است و در مراسم عاشورا موج ميزند.
زهرا نوروزي در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) -منطقه خراسان، در خصوص تاثير سوگواريهاي آييني كهن بر عزاداريهاي بعد از اسلام اظهار داشت: سابقه سوگواري و تعزيه مربوط به اعراب است و واژگاني مثل تعزيه و عزا نيز واژگان عربي است؛ عزاداريهاي امروزي با آداب و سنن خاصي كه دارد در بين عربها مرسوم نبوده است و آنچه كه در بين شخصيتهاي عرب وجود داشته، نوحهگرايي است.
وي تصريح کرد: پس از ظهور اسلام در شبه جزيره عربستان، گرايش ايرانيان به دين اسلام و اولين تمايلات شيعي كه در بين ايرانيان به خصوص مناطق شمال ايران به وجود آمد، آداب و رسوم محلي ايرانيان در شهادتطلبي اعراب ديده مي شود.
نوروزي افزود: مختار و ايرانياني كه در سپاه او بودند، اولين مجلس عزاداري براي امام حسين(ع) را به شكل آداب و رسوم ايراني برگزار كردند و اولين مجلس تعزيه عربي نيز پس از سخنراني كوبنده امام سجاد(ع) به شكل آداب آنجا اجرا شد.
وي خاطرنشان كرد: ايرانيان قبل از اسلام در دوره ساساني براي قهرمانان خود كه كشته ميشدند، به طرق مختلف مجلس سوگواري برگزار ميكردند كه مشهورترين مجلس، سوگنامه سياوش با عنوان سو و شون يا سياوش است.
عضو هيات علمي گروه تاريخ تمدن دانشكده الهيات دانشگاه فردوسي مشهد ادامه داد: در قرن چهارهم هجري و در زمان حكومت معزالدوله براي اولين بار در بغداد، جلسات تعزيه و سوگواري در خيابانها و كوچههاي بغداد برگزار شد.
نوروزي با اشاره بر منابع به دست آمده بيشتر آداب و سنن مربوط به عاشورا را ايراني دانست و ابراز داشت: پس از گسترش اسلام در قرن چهارم هجري، طبقه مسلمانان روي كار آمد و تا حدودي حضور زرتشتيان كمرنگ شد، بنابراين سياوش از وضع اجتماع بيرون آمد و جايگزين آن امام حسين(ع) شد.
وي يادآور شد: آسياي ميانه در برگزاري مراسم سوگواري و تعزيه سابقهدار است و تركها كه اغلب آنها بودايي يا زرتشتي بودهاند در حفظ ميراث اموات خود نقش به سزايي داشتهاند، به همين دليل بيشتر مقابر و آرامگاهها را تركها ساختهاند. در حال حاضر نيز در آذربايجان داخل و خارج از كشور ميزان عزاداريها زياد است.
عضو هيات علمي گروه تاريخ تمدن دانشكده الهيات دانشگاه فردوسي مشهد با بيان اينكه فرهنگ عاشورايي مبتني بر سنت پردهخواني است، تصريح كرد: ايرانيان سنت زيبايي به نام پردهخواني دارند كه 3هزار سال قدمت دارد و داستان بيشتر اين پردهها در دوره اسلامي، عاشورا است؛ در نتيجه نميتوان ايرانيان را در حفظ واقعه عاشورا دست كم گرفت.
نوروزي ابراز داشت: كلمهي روضه از زمان صفوي گرفته شده و امروزه در بين مردم رواج يافته است. در قبل از آن كلمه تعزيه به معناي پرده نمايش مورد استفاده قرار گرفت و ايرانيان در دورههاي مختلف براي موضوعات گوناگون مراسم پردهخواني برگزار ميكردند.
وي بعضي از آداب عزاداري را برگرفته از فرهنگ عرب دانست و اظهار داشت: خرافه بخشي از تمدن عربي است و اسطوره هميشه با خرافه همراه بوده است. با توجه به آنكه مستندات ما اهل بيت(ع) هستند، اعمالي مانند قمه زني در اعمال پيامبر(ص) و اهل بيت(ع) ديده نمي شود.
عضو هيات علمي گروه تاريخ تمدن دانشكده الهيات دانشگاه فردوسي مشهد يادآور شد: آنچه كه از گذشته تا به امروز بر عزاداريها تاثير گذاشته، روح عاطفي است، زيرا عاشورا حماسي است و حماسه نيز تركيبي از قهرماني و درام است؛ روح حماسي و دراماتيك قضيه است كه تا امروز حفظ شده است و در مراسم عاشورا موج ميزند.
نوروزي ازدواج زن ايراني با امام حسين(ع) و تولد امام سجاد(ع) را از نقاط عطف روابط ايران وعرب دانست و گفت: ايرانيان به خاطر ظلمي كه امويان به آنها ميكردند، با آنها مخالف بوده و هميشه طرفدار مخالفان امويان بودند و از آنجايي كه امام حسين(ع) در راس مخالفان امويان قرار داشت و به دست آنها نيز كشته شد، در نزد ايرانيان از توجه خاصي برخوردار بود. به همين منظور ايرانيان به حفظ شخصيت، تاريخ، سابقه و نقش امام حسين(ع) پرداختهاند.
وي خاطرنشان کرد: آداب مراسم عاشورا از قرن چهارم هجري در ايران، مصر، جمعيت شيعه و سني بوده كه به صورت نمايش اجرا ميشده است و علم نيز نماد پرچم است كه در قرن چهارم، ديلميان آن را به يادمان حضرت عباس(ع) و پرچمداران آن زمان برپا ميكردند.
نوروزي بيان داشت: رفتارها بايد مبين فرهنگ عاشورا باشد و بهترين صحنهي معرفي عاشورا، نمايش و تعزيه است. عاشورا يك درام زيبا است و بايد از زيباييهاي اين درام گفت. كما اينكه خواندن كتابهاي مقتل، بي احساسترين انسانها را به قليان مياندازد. در نتيجه اعمالي كه اين درام را زشت نشان دهد، ناخودآگاه تاثير منفي بر مخاطب خواهد گذاشت.
انتهاي پيام