گزارشي از نشستها و خبرهاي جشنوارهي فيلم صنعتي
دومين نشست تخصصي بررسي سينماي مستند صنعتي در ايران با موضوع راهکارهاي تعامل مطلوب صاحبان صنايع با مستندسازان و مسئوليتهاي اجتماعي شرکتهاي صنعتي و ارتباط آن با توليد فيلمهاي مستند صنعتي و بازارسازي براي فيلم مستند صنعتي با حضور دکتر اکبر عالمي (مدرس دانشگاه)، محمد سعيد محصصي(نويسنده و مستند ساز) و پيروز کلانتري (نويسنده و مستند ساز ) و جواني (مدير روابط عمومي ايران خودرو ) در سالن بتهوون خانه هنرمندان برگزار شد.
به گزارش گروه دريافت خبر خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، پيروز کلانتري مستندساز در اين نشست با بيان اين که همان طور که ميتوان مستند را در شيوههاي متفاوت مانند گزارشگري، خود بيانگر و... ساخت ميتوان مستندي را با موضوع صنعت ساخت.
وي ادامه داد: معتقدم نوعي از مستند به نام مستند صنعتي وجود ندارد. بلکه اين مستند در ارتباط کارگردان سينما با صنعت شکل ميگيرد. يک کارگردان داريم که قصد دارد يک موضوع که صنعت است را تعريف کند، حالا
ميتواند اين کار را خلاقانه و حرفهاي انجام دهد يا داستان را سطحي بگيرد و تنها يک کارش را انجام دهد.
کلانتري تصريح كرد:کارگردانهايي هستند که با فاصله با موضوع روبرو ميشود و آثار خوبي را مانند «موج مرجان خارا» با موضوع صنعت يکي از اين آثار خلاق است که با موضوع صنعت به دل تاريخ ميرود و حرکتهاي اجتماعي و رابطه حاکميت و صاحب صنعت را به تصوير ميکشد.
وي ادامه داد: فيلمهايي از اين دست از وجه تحليلگري هم پا فرا تر نهاده و دغدغه شخصي خود رادر برخورد با صنعت و تاريخ بيان مي کند.
جواني روابط عمومي ايران خودرو نيز با بيان اين که در اين مدت مستند هاي چشمگيري در عرصه فيلمهاي صنعتي نديده ايم، گفت: در آرشيو ايران خودرو به جز چند مستند قابل توجه مانند سرنوشت پيکان که در خصوص خط توليد پيکان بود مستند قابل توجهي موجود نبود.
وي ادامه داد: عمده کارهايي که ساخته شده است بيشتر به معرفي کالا و به نوعي تبليغاتي محسوب ميشود و هيچ کدام به لايههاي دروني صنعت خودرو وارد نشدهاند.
روابط عمومي ايران خودرو اظهار اميدواري کرد: اين جشنوارهها مستندسازان حرفهاي را با صنعت آشتي دهند و نگاه مديران صنعتي را به هنر آشنا سازند. اين نياز به تعرف هدف مشترک دارد.
جواني افزود: اگر از فاز تبليغات جدا شويم بايد در اين مستندها روابط انساني، هنر و چالشهاي موجود نيز مطرح شود.
اکبر عالمي مدرس دانشگاه نيز با بيان اين که صنعت پايه شکوفايي اقتصادي است و ثمرات بسياري براي کشور دارد،گفت:بعد از اختراع نيروي بخار صنعتي شدن دومين عاملي بود که جهان را زير و رو کرد. اگر جامعهاي به سوي صنعتي شدن برود سطح زندگي جامعه اش تغيير خواهد کرد و به سمت ثروتمند شدن پيش ميرود.
اين مدرس دانشگاه با اشاره به آثار مستندي که در حوزه صنعت ساخته است،گفت: يک تصوير خوب اثرش از هزار کلمه بيشتر است. زيرا تصوير مرز ندارد و مي تواند صنعتي را به دنيا معرفي کند.
او تاکيد کرد:براي ساخت فيلمهاي صنعتي نمي توان فرمول خاصي ارائه کرد گاهي نياز به گفتار است و گاهي تنها بايد از موسيقي استفاده کرد.
عالمي خاطر نشان کرد: ما در هنگام ساخت يک مستند بايد بدانيم براي چه کسي اين فيلم را ميسازيم و چرا و چگونه ميخواهيم آن را نشان دهيم.
اين کارشناس سينما اذعان داشت: بزگترين افتخار مستند پژوهش است و افتخار هنر نيز به خلاقانه بودنش است و بايد اين دو عنصر در يک مستند خوب باشد. يک مستند بايد به دانستههاي ما اضافه کند. اين افزايش دانش اختصاص به عامه مردم ندارد بلکه مستند ما به دانش متخصص اين موضوع هم بي افزايد.
عالمي با بيان اين که مستند صنعتي بايد به گونهاي ساخته شود که صنعت را زيبا و جذاب نشان دهد گفت: کارخانه را نميتوان زير بقلمان بزنيم و به ان سوي ابها سفر کنيم اما ميتوان اين مستندها را به آن سوي آبها برد. اگر صنعتي را خوب نشان دهي مجبور مي شوند به احترامت سر تعطيم فرود آورند.
کلانتري هم در اين رابطه گفت: سينماگر به جز سفارشي که ميگيرد، جايگاه حرفهاي نيز دارد و بايد آن را هم در نظر بگيرد.
***************************
سعيد محصصي، كارشناس و كارگردان سينما، که با مستند «شغل» در جشنواره فيلم هاي صنعتي امسال شرکت کرده است،گفت: عده کمي از صاحبان صنايع نگاه آگاهانهاي و حرفهاي به مقوله مستندهاي صنعتي دارند و اين در حالي است که اکثريت آنها تنها مصرف کننده نوع خاصي از مستند هستند و در حقيقت امر، خود را محتاج نگاه مستندسازان نميدانند، بلکه فقط به چشم ابزار تبليغاتي صرف به اين مقوله نگاه ميکنند.
وي در گفتوگويي اظهار داشت: در اين ميان خود مستند سازان هم اهل تعامل نبودند و آنچنان که بايد و شايد، اين درخواست صاحبان صنايع را مورد پردازش قرار ندادهاند و تصميم گرفتهاند، نوعي فيلم را بسازند که صاحبان صنعت هم پشيمان نشوند.
محصصي معتقد است: سينماگران و صاحبان صنايع نبايد در تقابل با هم قرار بگيرند، بلکه بايد درک متقابلشان را از هنر و تخصص يکديگر بالا ببرند و هرچه بيشتر به سمت تعامل و هم انديشي بروند.
وي درباره مستند «شغل» گفت: اين مستند درباره فرآيند استخدام در فولاد مبارکه اصفهان است. اين مرکز
ميخواست مراحل مختلف آزمون استخدامي و آزمون کتبي و غيره را نشان دهد که در نهايت دو برابر طرفيت مورد نياز را براي مصاحبه فرا ميخوانند و بعد از آزمايش پزشکي به مراحل کارآموزي، به کارمند اين مرکز تبديل ميشوند.
محصصي در راستاي تعامل فيلمساز و صاحب صنعت ، به همين مستند خويش اشاره کرد و توضيح داد: گروه ما تصميم گرفت که شکلي هنرمندانهتر به اين مستند بدهد و از بين افراد به صورت تصادفي 20 الي 25 نفر را انتخاب کرديم، تا از قبل از آزمون، در حين فرآيند و بعد از استخدام با آنها گفت و گو انجام دهيم.
وي افزود: پولاد مبارکه اصفهان در نظر داشت با اين مستند رعايت عدالت در استخدام را نشان دهد، که گروه فيلم برداري ما بدون توجه به اين مسئله و هدف نهايي سازمان دست به کار شد و در نهايت خروجي بسيار طبيعي و معقولي براي بيننده پديد آورد.
*************
حمايت و پشتيباني از جشنوارههايي نظير فيلمهاي صنعتي سبب رونق فيلمسازي در عرصه صنعت ميشود و در عين حال ميتواند اين گونه فعاليتهاي هنري را در كشورمان رونق دهد.
غلامرضا باقري، كارگردان مستند گفت: يكي از فوايد برگزاري جشنواره فيلمهاي صنعتي حمايت صنعتگران از بخش فرهنگي خواهد بود و سبب مي شود تا اهالي صنعت نيز به ويژگيهاي مستندسازي در عرصه صنعت پي ببرند.
امروزه در تمامي دنيا با همراهي صنعت و سينما پولسازيهاي هنگفتي ميكنند. به عنوان نمونه يك گروه هنري پنج سال زمان صرف ميكنند تا بخشي از فعاليتهاي پالايشگاه نفتي را به تصوير بكشد كه البته سود اقتصادي زيادي براي آنها به همراه خواهد داشت.
اين مستندساز با اشاره به اين كه جشنواره فيلمهاي صنعتي بايد به مرور زمان بازار پيدا كند، افزود: دستاندركاران و مسئولان برگزاركننده جشنواره نبايد تنها به برگزاري سالانه آن و اهداي چند جايزه اكتفا كنند.
وي با بيان اين كه نفس برگزاري جشنواره، فعلي پسنديده است و سود مطلوبي براي اهالي صنعت و سينما خواهد داشت، اظهار داشت: اگر زودتر در مورد اين جشنواره اطلاعرساني ميشد، خيلي بهتر بود و به طور حتم آثار بيشتر و برجستهتري به هيئت انتخاب جشنواره ميرسيد.
وي در مورد داستان مستند «معبرهاي پنهان» اظهار داشت: اين مستند، هشت پروژه متروي تهران از حقاني تا قيطريه را به همراه تلاش و كوشش مهندسان و كارگران به تصوير ميكشد كه با زحمات طاقتفرسايي آن را آماده كردهاند در حالي كه با فاضلابها، قناتها و سنگهاي عظيمي در مسير خود مواجه بودهاند.
***************
تجارب صنعتي كشورمان بايد با كمترين هزينه به عموم مردم القا شود و براي نسل آينده نيز محفوظ بماند كه اين مهم، از پس هنر سينما برميآيد و ما بايد آن را به هنرمندان واگذار كنيم.
حميدرضا طيبي رئيس سابق جهاد دانشگاهي در گفتوگوييگفت: صنعت ما بايد محور اصلي توسعه كشور باشد كه براي اين اتفاق به يكسري عوامل بايد توجه شود. عواملي چون بيان توانمنديهاي صنعتگران داخلي چه براي عموم مخاطبان داخلي و چه خارجي. همچنين بيان مشكلاتشان براي مخاطبان خاص و عام كه مسئولان و مردم هستند از اين رو ما نيازمند هنر هفتم هستيم تا اين مسائل را به تصوير كشد و مردم را با اين دست فعاليتها آشنا كند.
وي ايجاد روح ملي در راستاي خودباوري و خوداتكايي مردم و صنعتگران داخلي را بسيار مهم ارزيابي كرد و گفت: در اين حوزه نيز سينما ميتواند بسيار كمكحال باشد.
او با تاكيد بر اين كه سينما بايد وارد تجربيات صنعتي هم بشود، افزود: بايد تربيت و آموزش كارگرداني، نويسنده، عكاس، فيلمبردار و صدابردار صنعتي را نيز در دستور كار خود قرار دهيم.
طيبي در پايان اظهار كرد: سينما ميتواند يك همكار و همراه بسيار نزديك و تاثيرگذار به صنعت كشورمان به عنوان اصليترين معيار توسعه اقتصادي كشور باشد.
*****************
دومين نشست نقد و بررسي فيلم هاي صنعتي با حضور احمد طالبي نژاد،كارشناس و منتقد سينما، بهروز ملبوس باف تهيه كننده و كارگردان آثار صنعتي و محمد سعيد محصصي مستند ساز برگزارشد.
در ابتداي مراسم، طالبينژاد با بيان اين كه نمايش فيلم هاي صنعتي بايد محل اكران ويژهاي داشته باشند، گفت: دانشكدههاي صنعتي بهترين مكان براي برگزاري چنين جشنواره هاي هستند، حتي دانشگاههاي فني شهرستانها نيز ميتوانند محل مناسبي براي اين امر باشند، اما سالنهايي نظير سالن سينما فلسطين به علت پراكندگيهايي كه به وجود ميآورد، مناسب چنين جشنوارههايي نيستند.
وي با اشاره به اين كه روحيه من از زماني كه به تماشاي آثار برگزيده اين جشنواره نشستهام بهتر شده است،گفت: البته نه تنها براي ديدن فيلمها بلكه تلاش گروهي كه صورت گرفته است تا فعاليت هاي هنري به ثمر نشيند وآن سر دنيا هم متوجه فعاليت هاي صنعتي ما شوند و بدانند اگر به شكل كامل كشوري صنعتي نيستيم دست كم نيمه صنعتي هستيم.
طالبي نژاد ادامه داد: اميدوارم راهي براي عرضه و پخش اين دست فيلم ها از شبكه هاي تلويزيوني به وجود آورد تا حس نوستالژيك ايرانيان خارج از كشور نيز برانگيخته شود و بهانه اي براي حضور مجدد آنها در كشور باشد.
پس از سخنان طالبي نژاد، بهروز ملبوس باف مستند ساز كه با دو مستند در اين جشنواره حضور دارد در مورد علت ساخت اين مستندها گفت: نگاه صحيح مديريت فولاد مباركه به ساخت چنين مستند هايي ختم شد.
وي در مورد فعاليت در عرصه مستند سازي صنعتي گفت: نگاه مثبتي در مورد درآمد زايي از ساخت مستند صنعتي ندارم، اما انتخاب اين مسير را به جوانان علاقمند پيشنهاد مي كنم چرا كه جذابيت خاص خود را دارد.
در ادامه مهدي تقي زاده كه با 5 اثر در جشنواره فيلمهاي صنعتي حضور دارد درپاسخ به طالبي نژاد در خصوص طولاني بودن زمان فيلم هايش گفت: علت طولاني شدن زمان فيلمها به گستردگي فعاليت آن صنعت مورد نظر باز مي گردد و اين كه سعي كردم تا جاي امكان اثري آكادميك به وجود آوررم .
وي ادامه داد: دنبال كسب و انتقال تجربه در جامعه صنعتي به ويژه صنعت سد سازي و تونل هستم.
در ادامه اين نشست طالبينژاد در خصوص مستند «شغل » به كارگرداني محمد سعيد محصصي گفت: نگاه اجتماعي اين كارگردان به صنعت بسيار جذاب است.
محصصي نيز در خصوص «شغل» گفت: اين فيلم به سبك و سياق فولاد مباركه براي جذب نيرو باز ميگردد و درواقع يك پژوهش سينمايي است.
طالبينژاد نيز در نقد اين فيلم گفت: ميتوان گفت مستند شغل كمي جانبدارانه نفع فولاد مباركه روايت شده است.
درادامه طالبي نژاد؛ زبان حماسي آثار تقي زاده را ستود وآنها را متقاعد كننده و مطلوب خواند.
تقيزاده نيز درباره استفاده از انيميشن و موسيقي حماسي اظهار داشت: من معتقدم اگر كسي در گرماي عسلويه كار مي كند در حال حماسه آفريني است و بايد روايتي نيز حماسه گونه داشت.
وي ادامه داد: از آن رو كه مخاطب من جوان است بايد حس حماسي را به آنها القا كنم تا شرايط را براي فعاليت صنعتي مناسب بدانم.
طالبينژاد نيز در بخشي ديگري از جلسه نقد و بررسي فيلمهاي روز سوم جشنواره خطاب به محصصي گفت: سليقه هنري شما تحت شعاع موضوع قرارگرفته است.
محصصي نيزدر پاسخ اشاره به سه سال دوري از فضاي فيلمسازي داشت واينكه اين فيلم در شرايط خاص و تحت كنترل ساخته شده است.
***************
رضا دريانوش مستندساز معتقد است: در دنياي پيشرفته امروز، پديدهاي به نام صنعت جايگاه بسيار ويژهاي دارد و فيلمهاي مستند صنعتي، ميتوانند در کوتاه ترين زمان بهترين و ساده ترين توضيح و تبليغ و کارکرد را داشته باشند. به همين دليل کشورهاي پيشرفته و داراي صنعت ، نسبت به کشورهاي جهان سوم، استقبال بيشتري از اين نوع مستند دارند.
اين مستندساز با بيان اين كه صاحبان تکنولوژي در سراسر دنيا، به دنبال معرفي صنعت خود هستند و زبان هنر موثرترين زبان است،گفت: اين فيلمها يک نمايش تبليغاتي صرف نيست و حتما بايد هنري در درونش نهادينه شده باشد.
وي ادامه داد : از آنجا که امروزه در دست هرکسي يک دوربين يافت ميشود، رسالت فيلمساز، حتي از نوع مستند ساز صنعتي اش هم، چيزي جز ارائه خلاقيت و ابتکار نيست. خوشبختانه امروزه ابزار ارزان و در دسترس همگان شده است و اين خلاقيت است که گران شده و تفاوت ها را پديد مي آورد.
دريانوش با اشاره به هزينه مستندهاي صنعتي عنوان کرد:اين مستندها از آنجايي که سفارش دهنده مستقيم دارد، معمولا به مشکل بودجه در شکل آنچناني برنخواهد خورد. اما اين صاحبان صنايع هستند که بايد براي پول خود ارزش قايل شوند و به چشم انجام وظيفه به ساخت اين فيلم ها نگاه نکنند.
وي در پايان خاطر نشان کرد: برگزاري اين جشنوارهها اگر به شکل ممتد و هدفمند باشد، کمک بسيار زيادي به اين نوع از مستند ميکند و همچنين ايجاد کارگاه هاي آموزش و بررسي فيلم صنعتي و آشنايي با فيلمهاي بينالمللي صاحب سبک، در اين زمينه، جشنواره را بسيار کارآمدتر خواهد کرد.
******************
کامبيز قوام زاده مستند ساز گفت: فيلمهاي صنعتي ميتواند به خوبي زحمات متخصصان ايراني را به تصوير درآورد. اما متاسفانه تلاش اين کارشناسان تاکنون ديده نشده است.
اين مستند ساز صنعتي درباره کيفيت پايين فيلم هاي صنعتي اظهار داشت: سفارش دهندهها و مديران کارخانهها بدنبال افراد متخصص و تحصيل کرده رشته سينما نميروند و بيشتر در انتخاب سازندگان مستند روابط نقش دارند. با يک دوربين و نرم افزار به سراغ ساخت فيلم مي روند بي آن که نشاني از هنر در اثر ديده شود.
قوام زاده اضافه كرد: بيشتر فيلمهايي که در حوزه صنعت ساخته ميشود به همين ترتيب است. البته تعدادي از فيلمسازان نيز به صورت حرفه اي با نگاهي خلاق به ساخت مستند هاي صنعتي دست ميزنند.
اين مستندساز تاکيد كرد: تعداد اندکي از فيلمسازان اين حوزه آثاري که در آنها عنصر پژوهش ديده شود،
ميسازند و نگاهي متفاوت دارند وبيشتر کارها بخاطر نگاه غلط مديران در عرصه صنعت اثر خوبي نميشود و تنها پاسخ گويي به يک سفارش است.
اين مستند ساز گلايه كرد: بيشتر صنايع از ظرفيت فيملهاي صنعتي استقبال ميکنند، اما به خاطر رويکرد غلطي که سفارش دهندهها دارند به دنبال آدمهاي نابلد ميروند و اين افراد ناشي با محصولاتشان ذهن آن مدير را نسبت به فيلم هاي مستند صنعتي مخدوش ميکنند و آن فرد ديگر نميتواند با اطمينان سفارش فيلم صنعتي دهد.
قوامزاده با اشاره به مشکلات ساخت فيلم هاي صنعتي گفت: حضور آدمهاي غير کارشناس و غير متخصص درساخت فيملهاي صنعتي؛ آدمهايي که تحصيل ساخت فيلمهاي مستند را ندارند يکي از آسيب هاي جدي اين حوزه است.
او ادامه داد: اين حوزه يکي از سختترين حوزه هاي مستند سازي است زيرا موضوع بسيار بي جان است و يک نگاه درست و خلاقانه ميخواهد، نگاهي که تا به حال ديده نشده است و براي رسيدن به اين نگاه بايد تجربه ساخت ،پژوهش داشته باشيم و با مباني هنر کاملا آشنا باشيم تا بيننده از آن اثر زده نشود.
***************
عکاسي صنعتي درحيطه صنعت طيف وسيعي دارد و شاخص هاي آن به عکاسي مستند بسيار نزديک است و در واقع يک نوع مستند نگاري به شمار مي رود.
فرهود حقي استاد عکاسي صنعتي در اولين گارگاه عکاسي با عنوان «عکاسي قالب يک حرفه» که در حاشيه جشنوراه فيلمهاي صنعتي برگزار شد، گفت: عکاسي صنعتي فعاليت يک عکاس است در چهار چوب يک صنعت که بتواند به توليد کمک کند.
وي ادامه داد: يک عکاس صنعتي وقتي وارد عرصه فروش مي شود ديگر عکاسي او صنعتي نيست، بلکه تبليغاتي به حساب مي آيد.
اين عکاس صنعتي با تاکيد بر اين که عکاس صنعتي چرخه توليد را بهبود مي بخشد،گفت: تعريفي که امروز از عکاسي صنعتي در کشورمان ارائه مي شود ناکافي و نارسا است چرا که خيلي گسترده تر از اينها است و در کل مي توان گفت اين حرفه در کشور ما کامل تعريف نشده است و به نظر من نامگذاري اشتباهي دارد.
حقي با ابراز تاسف از اين که به عکاس تبليغاتي هم عکاس صنعتي گفته مي شود، اظهار کرد: عکاس صنعتي بايد جنبه مستند کار نظير پروسه توليد يا حتي خود کالا را عکس برداري کند و موضوع مورد نظر را بايد به شکل خالص به تصوير کشد.
وي افزود: مخاطبان عکس هاي صنعتي کم تر عموم مردم هستند و مخاطبان اين عرصه را بيشتر صنعت گران و مديران صنعتي در بر مي گيرند.
حقي با بيان اين که عکاسي صنعتي در کشورهاي صاحب صنعت جايگاه خود را نشان مي دهد، يادآور شد: متاسفانه چون ما بيشتر مصرف کننده هستيم تا يک کشور صنعتي به همين علت عکاسان صنعتي ما بيشتر جنبه تبليغاتي پيدا کرده اند.
وي تصريح کرد: عکاسي صنعتي در در تمامي فرايند فعاليت يک چرخه صنعتي مي تواند کمک حال مديران صنعتي باشد. از شکل عملکرد ماشين آلات گرفته است تا حتي شکلي که کارکنان براي صرف ناهار وارد غذا خوري مي شوند. در تمامي اين مراحل و حتي جزئي تر از اين ها نيز يک عکاس صنعتي مي تواند آگاهي بخش مديران صنعتي باشد که مديران صنعتي به اين مهم توجهي ندارند.
اين عکاس صنعتي با اشاره به اين که صنعت ضعيف آن چنان که بايد و شايد نميتواند از عکاسان صنعتي در اين عرصه بهره ببرد،گفت: در حال حاضر فعاليت عکاسان صنعتي به عکس برداري از مراسم هاي تشريفاتي محدود شده است، در حالي که توانمندي هايي بيش از اين ها دارد.
وي ادامه داد: در تمام دنيا عکاسان صنعتي از وجه بالاتري نسبت به عکاسان تبليغاتي برخورد دارند چرا که صنعت گران آن جا به ارزش فعاليت هاي عکاسان صنعتي واقف هستند که متاسفانه در کشور ما اين چنين نيست.
حقي با بيان اين که فعاليت عکاسان صنعتي به نوعي برآورد ميزان خسارت است، تصريح کرد: عکاسي صنعتي گستردگي بسياري دارد و به گونه عکاسي مستند بسيار نزديک است و حتي مي توان گفت: يک نوع مستند نگاري محسوب مي شود.
وي ياد آورشد: امروزه در دنيا فعاليت هيچ سازمان کشاورزي بدون ماهواره به سرانجام نمي رسد چرا که مي توانند با استفاده ازماهواره به ميزان آب و ياآفت آلودگي هاي متعدد پي ببرند و به اين شکل مثلا به ميزان نياز خود از گندم وارداتي با خبر شوند.
حقي با تاکيد بر اين که عکاسي صنعتي عينيت را تبديل به ذهنيت مي کند،گفت: عکاسي صنعتي بيشتر کاربردي است تا هنري و اگر يک عکاس صنعتي بتواند ايده صنعتي خودرا عينيت ببخشد آن هم به شکلي فراتر آن گاه هنرمندانه وظيفه خود را انجام داده است.
انتهاي پيام