يك كارشناس مسائل استراتژيك با بيان اينكه بغداد انتخاب مناسبي براي مذاكرات ايران و 1+5 است، گفت: اين نقطه تعادلي ميتواند كمك كند كه رويكردهاي منفي و بدبينانه كه در گذشته مطرح شده بود از حوزههاي آسيبها به حوزه فرصتها در مذاكرات تبديل شود.
فرهاد كليني، كارشناس ارشد مسائل استراتژيك در گفتوگو با خبرنگار سياسي ـ خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، درباره مكان مذاكرات ايران و 1+5 گفت: انتخاب محل مذاكرات يك حق دو طرفه است و طرفين مذاكره بايد بتوانند در يك نقطهاي معنابخش و موثرتفاهم كنند تا در ماهيت و محیط مذاكرات به تفاهم برسند. در گذشته پیرامون محل مذاكرات همواره ميان طرفين نقطه نظرات گوناگوني مطرح و پيگيري شده است در دورهای قبلي مذاكرات ايران و 1+5 جلساتي در مادريد، لندن، ژنو و استانبول و ... برگزار شده است و مناسب است با توجه به روحیه جدید طرفین برای اتخاذ رویکردی نوین در یک محل جدید نیزبه مذاکره بپردازند.
وي ادامه داد: آنچه كه در شراط جديد مشاهده ميشود اين است كه زمان زودتر از مكان از سوي طرفين مطرح شده و در موضوع مكان هر كدام از طرفين مواضع خود را بيان كرده اند. در همين راستا طرف اروپايي طبيعتا ميخواست كه مذاكرات در زمین خود باشد و ترجيح اول آنها ژنو بود، اما برخي از مسئولان سياسي كشورها با توجه به برخی از زمینه های پیشین با سرعت بحث استانبول را مطرح كردند كه مواجه با نگاهها مختلف شد.
اين كارشناس ارشد استراتژيك افزود: پس از اظهارات كلينتون سخنگوي كاترين اشتون اعلام كرد كه هنوز در اين خصوص توافق كامل انجام نگرفته و از سوي ديگر ريابكوف، معاون وزير امور خارجه روسيه نيز بر اين محور تاكيد داشت كه كماكان در خصوص محل مذاكرات توافق كاملي انجام نگرفته است. اما اكنون شاهد هستيم كه پيشنهادات جديدي در مورد مكان مطرح ميشود كه معناي خاص خود را دارد.
كليني با اشاره به پيشنهاد برگزاري مذاكرات ايران و 1+5 در بغداد افزود: اخيرا در عراق شاهد برگزار ي اجلاس سران عرب بوديم كه دولت عراق توانست در امنيت كامل با موفقيت اين اجلاس را برگزار كند وبا استقبال اقای اوباما نیز مواجه شد . بدين شكل اين كشور توانست به صحنه منطقهاي بازگردد. بر همين اساس بايد فرصتها به دولت عراق داده شود تا بتواند از گذشته خشونتبار خارج شود و نقش مثبتي را در تحولات منطقهاي و بین المللی ايفا كند.
وي اضافه كرد: از طرف ديگر ايران و آمريكا درگذشته پيرامون امنيت عراق براي مردم اين كشور در دوران حاكميت حزب جمهوري خواه در آمريكا تعاملاتي داشتند و مذاكراتي را طرفين پيرامون كمك كردن به تامين امنيت در عراق انجام دادند كه در برخي از موضوعات اين تعاملات ثمربخش بوده و در برخي ديگر به صورت ناقص مانده است . به طور كلي عراق ميتواند نقطه جديدي براي تفاهم ايران و غرب باشد و بغداد انتخاب مناسبي براي مذاكرات است و اقای زیباری در تلاش است تا با مشورت کشورهای عضو 1+5 ذخيرههاي مناسب و خوبي براي اين تعاملات بوجود آورد و در اين چارچوب ، ايران و 1+5 در يك نقطه تعادلي جديدي قرار گيرد. اين نقطه تعادلي كمك كند كه رويكردهاي منفي و بدبينانه كه در گذشته مطرح شده بود از حوزههاي آسيبها به حوزه فرصتها تبديل شود.
کلینی خاطر نشان کرد که هم اکنون پیشنهادات دیگری را کشورهای غربی غیراز ژنو برای محل مذاکرات مد نظر دارند که توسط تیم منتخب روسای مذاکره کننده در جریان رایزنی است.
كليني با اشاره به برگزاري كنفرانس دوستداران سوريه در تركيه با حضور برخي از كشورهاي غربي و عربي گفت: بايد نقشي كه تركيه در منطقه دنبال ميكند مثبت باشد و در راه اصلاحات، ثبات و آرامش در منطقه باشد اما ما شاهد هستيم كه موضعگيري برخي از مقامات اين كشور در چارچوب ترغيب درگيري بوده است به همين دليل به نظر نميرسد كه اين مواضع به ايجاد آرامش در منطقه كمك كند و فضايي را به وجود آورد كه روند مصالحه را افزایش دهد.ترکیه اهمیت سیاست صفر درگیری با همسایگان را تا حدودی از دست داده است و بر خلاف منشور قبلی خود شنا می کند.
وي ادامه داد: از اين منظر كنفرانسي كه برگزار شد كه همانگونه منابع غربي تاكيد داشتند در جهت دخالتهايي در امور سوريه بود. اگرچه در گذشته آمريكا اعلام كرده بود كه مخالف دموكراسي صادارتي است اما اكنون شاهد هستيم كه كشورهاي غربي و عربي در حال تزريق پول و اسلحه به سوريه هستند كه اين موضوع منافات با روند مصالحه دارد. تحولات سوريه شبيه تحولات مصر نيست بلكه در اينجا جدا از اعتراضات مردمي كه از گذشته وجود داشت دخالت ها و تحريكات مصنوعی وصادراتی بچشم می خورد. گروههاي تروريستي تلاش ميكنند كه وضعيت را تغيير دهند و بر اعتراض های طبیعی جامعه موج سواری کنند.در اصل این اقدامات امنیتی است نه جنبش اصلاح طلبی مردم سوریه و واقعا برخی از جریانات افراطی سلفی بدنبال يك محصول جديد و كاركرد جديد از تحولات سوریه هستند.
اين كارشناس مسائل استراتژيك در ادامه اظهاراتش اضافه كرد: تركيه موضعي را اتخاذ كرده است كه بهجاي اينكه يك ديپلماسي متعادل دنبال كند به برخي سیاست های براندازی سرعت بخشیده است ، اين موضعگيريها به گونهاي است كه نگاه مقامات تركيه را با نگاه مقامات سازمان ملل رودر رو می سازد و سوال بر انگيز است. در حالي كه وقايع نشان دهنده برخی کشورها به دنبال يك رزم امنيتي در منطقه هستند تا به تحولات شكل بدهند وبرهمين اساس لازم است كه تركيه خود را از شتاب ابهام خارج كند زيرا هرگونه موضعگيري تركيه در قبال تحولات منطقهاي ميتواند ردپايي باشد كه از خود در طول تاريخ برجاي ميگذارد. اردغان خود اذعان دارد که موفقیت خود را از الگو گیری تعاملات با ایران و از شهرداریها آغاز کردد وبه یاد دارد که در مصاحبه با نشریات غربی به صراحت گفت که الگوی موفقیت در شهرداری را از شهرداری وقت تهران کسب کرد است.
كليني با اشاره به شرايط حاكم بر اين دور از مذاكرات ايران و 1+5 افزود: بعد از مذاكرات استانبول شاهد تحولاتي بوديم كه بر همين اساس ايران توانست در راهاندازي نيروگاه بوشهر با همکاری طرف روسي به مرحله ای جدید از بهروری انرژی هسته ای برسد كه اکنون با ظرفيت نسبتا بالايي از نيروگاه زایش انرژی مجدد را اغاز کرده است؛ از سوي ديگر ما شاهد ميلهگذاري سوخت هستهيي در راكتور تهران بوديم كه اين موضوعات درک و محاسبات غرب را افزایش و تغييرداد. بر اين اساس ايران كه در گذشته موضع تبادل سوخت و مواد هستهيي طي مذاكرات استانبول دنبال ميكرد ديگر نيازمندي خود را مرتفع كرده است و اکنون در نقطه ای دیگر ایستاده است.
وي با بيان اينكه در حال حاضر ايران توانايي دارد كه مواد غني شده براي راكتور هستهيي تهران را تامين كند افزود: با توجه به گزارش ارائه شده از سوي كارشناسان آژانس بينالمللي انرژي اتمي ايران نزديك به 110 كيلو مواد غنيشده 20 درصدی و بالاي پنجهزار كيلو مواد غنيشده کم شدت دارد كه اين موضوع ميتواند صورت و مختصات مذاكرات را تغيير دهد و ميتوان گفت كه مذاكرات در يك وضعيت جديدي قرار دارد.
اين كارشناس ارشد استراتژيك با تاكيد بر اينكه در حال حاضر وضعيت تغيير پيدا كرده است، گفت: بر همين اساس آمريكا و برخي متحدانش تلاش ميكنند با سياست فشار و افزايش تحريمها به نحوي ايران را در حوزه پيشرفتهاي هستهيي كنترل رفتاري كنند به گونهاي كه امروزه كلينتون مطرح ميكند از سياست مهار به سياست بازدارندگي در قبال ايران وارد شدهاند اين نشان دهنده مفهوم جديدي است يعني اينكه غرب بايد بداند كه ايران مسير خود را در چارچوب پيشرفت صنايع هستهيي دنبال خواهد كرد و هرگونه تعامل كه بخواهد شكل گيرد بايستي در چارچوب بهينهسازي ابتكارات و تعامل برابر و دادن فرصت برابر به يكديگر شكل گيرد.
وي ادامه داد: از اين منظر ميتوان گفت كه همكاري طرفين در صورت تایید مقامات مسئول میتواند با حفظ حقوق هستهيي ایران عملا در حوزه تبادل تكنولوژيهاي هستهيي از قبیل ساخت راكتورها و تامين ایجاد بانك سوخت و تجارت مواد غنی شده در مذاكرات محتوايي جديدي قابل تامل است، اما منوط به اينكه هرگونه تعاملات داراي تضمين باشد؛ چرا كه طرف ايراني اين تجربه را داشته است كه در برخي مواقع سياستهاي تبليغاتي و تغيير برخي از مواضع موجب كاهش نتيجهگيري در مذاكرات شده است به همين دليل بسيار مهم است كه سياست حداقلي و حداكثري مذاكرات بايد به نحوی مديريت شود تا طرفين بتوانند در مذاكرات در يك استمرار پلكاني به سمت آينده حركت كنند . تعهد غرب به پایبندی نتایج مذاکرات از الزامات موفقیت و سیاست برد – برد است و هيلاري کلینتون اگر کمی به حافظه تاریخی خود مراجعه کنند در مییابند که در مذاکرات استانبول ونامه مشهورباراك اوباما به مقامات ترکیه چه کشوری نقض تعهد كرد و از خط ونشان کشیدن بی مورد قبل از مذاکرات خودداری میکردند.
انتهاي پيام