مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان ایلام گفت: ترویج عامل سرعتبخش فرآیند تولید است.
مهندس همایون کریمی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه ایلام اظهارکرد: بخش کشاورزی با توجه به ماهیت و نوع کاری که دارد، یکی از بخشهایی است که سیستم دولتی آن، نقش اجرا کننده کار را ندارد، بلکه سیاستگذار، هدایتگر و برنامهریز است.
وی با بیان اینکه بخش کشاورزی متولی کار کشاورزی در عرصه نیست، بلکه سیاستگذاری و برنامهریزی میکند، افزود: حمایت از کشاورز در جهت تحقق اهداف سازمان یکی از رسالتهای جهاد کشاورزی است.
تولید کشاورز تابع شرایط اقتصادی کشور است
کریمی اضافه کرد: نوع تولیدات کشاورز ما که در عرصه، کار میکند و یا در پهنه تولیدی فعالیت دارد، به فضای اقتصادی کل کشور وابسته است، یعنی فردی که 10 هکتار زمین دارد، گاوداری یا مرغداری دارد، فعالیت اقتصادیاش تابعی از فضای سیاسی و اقتصادی و اجتماعی کشور است نه صرف پهنه تولیدی بخش کشاورزی.
مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان با اشاره به اینکه فضای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور در فعل و انفعالاتی یک کشاورز که میخواهد در عرصه تولید کار کند، تاثیرگذار است، خاطرنشان کرد: وقتی به عناصر توسعه کشاورزی یا هر بخش دیگر مینگریم شاهد 2 دسته عوامل اصلی و سرعتبخش هستیم که عوامل دسته دوم کاتالیزور محسوب میشوند، به عبارت دیگر همه عواملی که در تولید باید وجود داشته باشند، اگر در کنار آنها قرار گیرد، سرعت کار را بیشتر خواهند کرد.
وی عوامل اصلی را شامل سرمایه، نهادههای تولید، تکنولوژی روز و امکانات حمل و نقل و ترابری دانست و گفت: این عوامل در عرصه فعالیتهای اقتصادی لازم هستند، به ویژه برای افرادی که میخواهند تولیدات داشته باشند.
کریمی در تشریح عوامل سرعتبخش عنوان کرد: یکی از این عوامل، ترویج و آموزش و دیگری تسهیلات بانکی است که با توجه به فقر اقتصادی مردم ما اگر امکانات سرمایهای در قالب تسهیلات بانکی وجود داشته باشد، به حرکت توسعهای تولید سرعت میدهد که عزم ملی برای انجام یک حرکت نیز از دیگر عوامل سرعتبخش است و وقتی که از توسعه کشاورزی حرفی زده میشود گفته میشود باید بدانیم که این توسعه با شعار محقق نمیشود، لذا باید یک مجموعه عوامل اثربخش برای آن فراهم شود.
ترویج عامل سرعتبخشی در تولید است
مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان ادامه داد: وقتی گفته میشود کشاورزی باید تولید کند ولی در کنار این تولید، مرزی برای صادرات نیست، بدون شک مازاد تولید ایجاد میشود و آیا به این موضوع فکر کردهایم که این مازاد تولید کجا برود؟ فضا و شرایط برای کشاورز مهیا نیست لذا کشاورز هم تولید نمیکند.
وی با بیان اینکه مرز بسته، کارخانه شیری وجود ندارد که شیر را به قیمت مناسب بخر بنابراین انگیزه از کشاورز گرفته میشود اظهار کرد: بخش دیگر عوامل فرهنگی هستند یعنی باید روحیه تلاش و پشتکار وجود داشته باشد و روحیه آسانگرایی در بین تولید کنندگان ما وجود نداشته باشد.
آسانگرایی نباید در بین تولیدکنندگان باشد
کریمی همچنین با بیان اینکه تولیدکننده ما نباید بگوید گندمکاری 7 تا 9 ماه کار دارد و تولیدکننده مرغ و گوشت و پرواربندی گوساله 2 تا 5 سال باید حرکت کند تصریح کرد: این فضا را که مینگرید خواهید دید که ترویج یکی از عوامل سرعتبخش این حرکت است و وقتی میگوییم ترویج باید اثربخش باشد مثلاً الان گفته میشود کشاورزی ارگانیک یعنی نهادههایی که حداقل مواد شیمیایی را داشته یا اصلاً نداشته باشد، مروج ما زمانی که به عرصه میرود میگوید کود استفاده نکنید، علفکش استفاده نکنید ولی آیا به این فکر شده است که چه جایگزینی باید در اختیار کشاورز قرار گیرد؟ کشاورز میگوید آفت، بیماری و امراض میآید، میزان تولید پایین است، ضعف مواد غذایی در خاک وجود دارد که باید هم کود و هم سموم و علفکش استفاده کنیم. بنابراین در اینجا بخش تحقیق باید وجود داشته باشد و تحقیقات ما قوی عمل کند و یک جایگزینی فراهم کرده و در مزارع تحقیقاتی اثربخشی آن را ببیند بعد در مزارع تحقیقی تطبیقی در اختیار مروج کشاورزی قرار گیرد و بعد از آن مروج آن فرآیند را در یک قطعه شاهد اعمال و اثر آن را که دید بعد آن را به مزرعه منتقل کند.
مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان اضافه کرد: وقتی که موارد و اصول دقیق کار تولید وجود داشته باشد، ترویج اثربخش خواهد شد، میزان مصرف آب ما زیاد است بنابراین یکی از راهها این است که ساعات آبیاری را تغییر دهیم وقتی به کشاورز میگوییم ساعات آبیاری را به 5 یا 6 عصر که میزان تبخیر آن کم است تغییر بده کشاورز میگوید آبم به نحوی است که تقسیمبندی شده و از 12 تا 3 بعداز ظهر میتوانم از آن استفاده کنم، با این وضعیت کشاورز چطور زمان آبیاری را تغییر دهد یعنی وقتی گفته میشود ترویج تغییر ایجاد کند باید همه عوامل در کنار او باشند، وقتی به کشاورز گفته میشود کشت صنعتی انجام نده مثلا عملیات خاکورزی انجام بده، بقایای گیاهی را برای افزایش مواد آلی خاک به آن بازگردان، وقتی که کشاورز با این موضوع مواجه میشود که باید برای این کار یک سری ماشینآلات و ادوات کشاورزی وجود داشته باشد در شهرستانی مانند دهلران که یک دستگاه بیشتر وجود ندارد و گروه عمدهای از بهرهبرداران متقاضی این دستگاه هستند چگونه من ماجرا را برای کشاورز جا بیندازم و نباید فراموش کرد که با حلوا حلوا دهان شیرین نمیشود نکته قابل توجه این است که تولید با حرف درست نمیشود.
وی اظهار کرد: شما فردی هستید که میخواهید کشاورزی کنید و ما هم در سر کلاس ترویج گفتهایم که خاک را آزمایش کنید، میزان عناصر موجود در خاک را محاسبه کنید، کمبود را در نظر بگیر آنها را که به ما بدهید، ما هم توصیههای لازم را به کشاورز ارائه میکنیم، کشاورز میگوید کود فسفات، نیتروژنی و کود پتاس باید استفاده کنم وقتی وارد بازار میشود که خرید کند کود فسفات و نیتروژنی در بازار وجود دارد و یارانهای هم هستند ولی مصرف آنها باعث سمیت خاک شده و منجر به بیماری در انسان میشود ولی وقتی کود پتاس میخواهد بخرد چون قیمت بالایی دارد و یارانهای نیست، مجبور است از دو کود اول استفاده کند.
کریمی با اشاره به اینکه تاریخ کاشت ما در ایلام از 15 مهر تا 15 آبان است که در این مدت دو کود فسفات و نیتروژنی در بازار نیز وجود دارد ولی خبری از کود پتاس نیست بیان کرد: ترویج زمانی اثربخش خواهد بود که همه بخشها اولا اعتقاد داشته باشند که ترویج باید پیش قراول باشد دوم اینکه همه ابزارها را برای ترویج فراهم کنند.
ترویج نمیتواند تنها و جزیرهای عمل کند
مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان با بیان اینکه ترویج نمیتواند جزیرهای عمل کند افزود: دوستان دانشگاهی که میگویند ترویج کار نکرده است آیا آمدهاند و بررسی کنند که ما سالانه چکار کردهایم؟ آیا در اتاقهای خود و کلاسهای درس به خودشان اجازه دادهاند که به سر مزارع بروند و وضعیت را بررسی کنند؟ آیا نتایج مطالعات خود را وارد عرصه عمل کردهاند؟ آیا موانع اجرای آنها را بررسی کردهاند؟ امکانات موجود ترویج کم است ولی بر اساس اعتبارات و وضعیت موجود کار صورت گرفته است. باید فکر کنیم که کارایی کارمان را بالا ببریم یعنی بر اساس اعتبار حداکثر پوشش را ایجاد کنیم.
وی ابراز کرد: امسال با توجه به محدودیتهای مالی، انسانی و ترابری از یک طرف و از طرف دیگر گستردگی بهرهبرداران و پراکندگی آنها و تنوع فعالیت، 5 مدرسه تلویزیونی ایجاد کردیم که مخاطبمحور بودن آنها یکی از مزیتهای اجرای این طرح است و در گروههای مختلف مخاطبان را دستهبندی کردیم و نشریات ترویجی آموزشی به کشاورزان دادیم و برنامه تلویزیونی که برای تشریح آن نشریه پخش میشود آگاه کننده است. اگر مثلا در بخش باغبانی برای بهبود تولید تذکراتی میدهیم ولی آیا وسایل هست؟ آیا کود به موقع هست؟ آیا مواد مغذی هست؟ آیا کشاورز که افزایش تولید که داده راه دسترسی به مرزعه این کشاورز خوب است؟ آیا ماشین به موقع برای او میآید؟ آیا بازار فروش مناسب دارد؟ اینها همه سوالاتی هستند که در ذهن کشاورز ایجاد میشود؟ بنابراین تصمیم به تولید زمانی است که این عوامل فراهم باشند، نمیشود گفت که ترویج باید کشاورز را به کشت یک سری محصولات متقاعد کند.
کریمی با بیان اینکه تمسخرآمیز است که در عصر حاضر قبل از تاسیس مرغداری، ترویج کلاسی بگذارد و افراد را آماده کند و در حال حاضر اگر کسی اطلاعات بخواهد 382 مرغدار در سطح استان وجود دارد کسی که از سرمایه و اموالش مایه بگذارد آیا سخت است که از دو مرغدار سوال کند که وضعیت چگونه است؟ اظهار کرد: در هیچ کدام از شرح وظایف سازمان جهاد کشاورزی نوشته نشده که کسی که تولید کننده بالقوه است برای اینکه بالفعل شود ما کلاس آموزشی بگذاریم ولی اگر کسی به ما مراجعه کند اطلاعات کامل را اختیارش میگذاریم.
ترویج نمیتواند با بلندگو در خیابان سرمایهگذاران را آگاه کند
مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان در ادامه عنوان کرد: بانک شریک سرمایهگذار است چرا اهلیت فنی، مالی و تخصصی افراد را نمیسنجند و تسهیلات را در اختیارش قرار میدهند؟ ترویج نمیتواند با بلندگو در خیابان بگردد و اطلاعات تولید و ایجاد طرح در اختیار مردم قرار دهد، بانک کشاورزی که شریک اقتصادی تولیدکننده است و سرمایه که مهمترین رکن کار است را در اختیارش قرار میدهد چرا نباید اهلیت مالی و اجتماعی و اخلاقی متقاضی را بررسی کند.
وی بیان کرد: بانک فقط برای اینکه متقاضی، سند دارد یا ندارد پروندهها را برای ما عودت میدهد و یک بار نگفته فرد متقاضی، اهلیت مالی، اخلاقی و اهلیت اجتماعی ندارد، بانک کشاورزی که برادرخوانده جهاد کشاورزی است یک بار به ما نگفته که ترویج فلان مسئله مشخص را آموزش دهد، بیش از 60 تا 70 درصد تولیدکنندگان ما در استان آموزش دیدهاند، اما اثربخشی آموزش زمانی نمایان میشود که همه عوامل برای تولیدکننده مهیا باشند.
کریمی با اشاره به اینکه ترویج یک عامل سرعتبخش در فرایند توسعه است اضافه کرد: ترویج در کنار سرمایه، تکنولوژی و نهادههای تولید و یک سیاستگذاری خوب میتواند اثربخش باشد و نباید فراموش کرد که شناسایی فرد وام گیرنده بر عهده بانک کشاورزی است، سرمایه که مهمترین عنصر اقتصادی است در اختیار بانک است که با این وجود آیا ترویج باید مسئول آموزش وامگیرنده باشد؟ آرزو به دل ماندن که بانک کشاورزی به ترویج بگوید ما متقاضیان را در قالب گروههای مختلف سازماندهی میکنیم و شما آموزش دهید.
مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان خاطر نشان کرد: امسال برای اولین بار در تاریخ استان، طرح توسعه کشاورزی که بیشترین منابع اعتباری در بخش کشاورزی را دارد 750 نفر که در بانکهای عامل پرونده دارند را سازماندهی کردهایم و در سطح استان 80 میلیون تومان برای آموزش و ترویج هزینه شده است.
وی در ادامه با بیان اینکه با توجه به مشکلات موجود امسال 200 میلیون تومان برای تبلیغ رسانه آموزشی و ترویجی اختصاص دادهایم اظهار کرد: شماره تماس تمام بهرهبرداران در سطح استان را ثبت کردیم چرا که آمار پایه برنامهریزی است و ما بر اساس تناسب فصل و اقتضای موضوع از طریق سامانه، کشاورز و تولید کننده را آگاه میکنیم.
پاسخگویی به سوالات بهرهبردار در تالار ترویج
کریمی به راهاندازی سامانه آموزشی ترویجی در استان اشاره و عنوان کرد: در تالار گفتوگو بخش آموزش و ترویج سایت جهادکشاورزی استان افراد میتوانند سئوالات خود را مطرح کنند و ما نیز فوراً از طریق پیامک جواب میدهیم.
مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان اظهارکرد: سیاست وزارتخانه و دولت بر مبنای خاک است یعنی خاک بستر حیات است و آب مایه حیات است، اگر خاک را غنیسازی کنیم و اگر تناسب برداشت را رعایت کرده و در بازگشت موادغذایی به خاک دقت کنیم، تولید غنی میشود و به دنبال آن گیاه نیز غنی شده و بعد از آن، دام هم غنی خواهد شد که انسان هم از مصرف گوشت آن دام، غنی خواهد شد و زنجیره تکمیل میشود.
وی با اشاره به اینکه سربازان سازندگی و مددکاران ترویجی را آموزش دادهایم که به تناسب فصل و منطقه توصیههای لازم را ارائه کنند تاکید کرد: فصلنامه آموزشی ترویجی در همین راستا تدوین شده چرا که آموزش این افراد هزینهبر خواهد بود و باید گفت که نشر آگاهی وظیفه ترویج است ما نمیتوانیم تخصصآموزی کار کنیم.
کریمی اثربخش کردن کار کارشناسان را منوط به داشتن انگیزه دانست و گفت: اگر چهره به چهره هم آموزش دهیم ولی اگر امکانات در اختیار کشاورز نباشد فایدهای ندارد، ترویج زمانی اثربخش خواهد بود که عوامل و زیرساختها در کنارش فراهم باشند.
انشقاقهای گذشته، امروز به وحدت سازمانی مبدل شدهاند
مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان تصریح کرد: یکی از چالشهای داخل سازمان که بین ما و معاونت توسعه وجود داشت بحث تجهیز و نوسازی مراکز خدمات کشاورزی بود که ترویج میگفت که اعتبارات متعلق به ماست و ما باید کار کنیم ولی آنها میگفتند بحث ساخت و سازها مربوط به حوزه توسعه است ولی در یک سال گذشته کمیتهای تحت عنوان کمیته ساماندهی مراکز خدماتی کشاورزی با هدف سیاستگذاری، برنامهریزی و هدایت و نظارت بر مراکز خدمات کشاورزی تشکیل دادیم و انشقاقی که قبلا وجود داشته در یک سال گذشته به وحدت تبدیل شد.
وی عنوان کرد: بسترسازی برای کاریابی و کارسپاری به شرکتهای خدمات فنی و مشاورهای استان که با توجه به مسایلی از جمله تعداد بهرهبردار، گستردگی و تنوع محصول و از سوی دیگر محدودیت مالی و انسانی و ترابری که داشتیم باید بخش خصوصی را تقویت کنیم که هم فارغالتحصیل را شاغل و هم اینکه در جهت تحقق اصل 44 قانون اساسی که مبتنی بر خصوصی کردن فعالیتهاست حرکت کرده باشیم.
کریمی بخش خصوصی در حوزه کشاورزی را بسیار ضعیف دانست و اضافه کرد: نهادهای حمایتی از جمله کمیته امداد امام و بهزیستی سالانه یک سری اعتبارات دارند که در جهت ایجاد اشتغال در روستا هزینه میکنند و در روستا نیز کشاورز وجود دارد و برای اینکه این سمتگیری در جهت فعالیت کشاورزی که هم دارای ارزش افزوده بیشتر است و هم زیربنای توسعه صنعتی استان است هزینه شود ما با کمیته امداد جلسه داشتیم که سال گذشته 350 میلیون تومان و در سال جاری یک میلیارد و 800 میلیون تومان تسهیلات دادیم و نوع فعالیت را نیز خودمان تعیین کردهایم و گفتیم کمیته امداد شما که وام میدهید در فلان زمینه وام را به مردم بدهد و برای اجرا از شرکتهای خدمات فنی و مشاورهای استفاده کردیم.
فعال شدن شرکتهای خدمات مشاورهای کشاورزی در استان
مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان با اشاره به اینکه 86 شرکت خدمات مشاورهای که در سطح استان وجود دارد گفت: خوشبختانه در سطح 10 شهرستان این کار در حال انجام است و شرکتهای خدمات مشاورهای عمدتا فارغالتحصیلان بخش کشاورزی هستند.
وی ادامه داد: سواد بهرهبرداران در استان یک چالش است 51 درصد بهرهبرداران ما بیسواد مطلق هستند و 49 درصد مابقی باسوادند که 92 درصد از این افراد تحصیلات غیر مرتبط با کشاورزی دارند.
کریمی گفت: 450 تا 500 نفر باغدار و 380 نفر مرغدار در سطح استان داریم و 23 هزار هکتار از اراضی استان نیز تحت آبیاری تحت فشار هستند.
برنامههای رادیویی و تلویزیونی ترویجی در سنوات گذشته مخاطب محور نبودند
مدیر آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان با بیان اینکه در سنوات گذشته برنامههای رادیویی و تلویزیونی ترویجی مخاطب محور نبودند و ما برای اینکه مخاطب محور شوند آنها را به مدرسه تلویزیونی تبدیل کردیم تاکید کرد: نشریه قبلاً در اختیار کشاورز قرار گرفته و نحوه اجرای آن را از تلویزیون میبیند بعد از آن وارد فاز اجرا میشود.
وی به اجرای بهداشت حرفهای در کشاورزی را در طول یک سال گذشته اشاره و بیان کرد: سایتهای الگویی را مورد بررسی قرار دادیم که منجر به تغییر آنها شد و طرحی از وزارتخانه آمد تحت عنوان ایجاد سایتهای جامع الگویی تولیدی و ترویجی اجرا کردند که مددکاران ترویجی یا تولید کنندگان نمونه مجری آنها هستند، کارشناس مرکز تحقیقات، زراعت و ترویج در این دورهها حضور دارند مسایل مورد نیاز را ارائه میدهند که در فصل کاشت بین 3 تا 5 مرحله مورد آموزش قرار میگیرند آموزش مستمر و پویا در سر مزرعه است که در زمینه گاوداری و مرغداری نیز به همین صورت است و ما گفتیم ترویج یک ساز نزد و زراعت یک ساز دیگر و در همین راستا آنها را برای کلاسها با هم ترکیب کردیم.
بهداشت حرفهای کشاورز در سالهای گذشته فراموش شده بود
کریمی اظهار کرد: یکی از خلاءهای موجود در سنوات گذشته این بود که فقط به کشاورز گفته میشد که تولید کنید هیچ وقت به کشاورز گفته نشد که به گونهای تولید کنید که صدمه نبینید یعنی همان موضوع بهداشت حرفهای در کشاورزی که البته در صنعت و خدمات نیز وجود دارد که با دانشگاه علوم پزشکی و مراکز بهداشت شهرستان طرح بهداشت حرفهای را آموزش میدهیم. کار کشاورزی زمانی خوب انجام میشود که تولید کننده سالم داشته باشیم.
انتهای پیام