رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با انتقاد از نظام علمی مراکز آموزشی در کشور، اظهار کرد: این نظام، حافظهمحور است و اگر در پی وحدت حوزه و دانشگاه هستیم ابتدا باید به دنبال نظام جایگزینی برای آن باشیم.
به گزارش خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، حجتالاسلام و المسلمین علیاکبر رشاد در مراسم سالگرد شهادت آیتالله دکترمحمد مفتح که صبح امروز (دوشنبه) در محل دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران برگزار شد با طرح موضوع وحدت حوزه و دانشگاه، اظهار کرد: در این موضوع باید از یک نظام بدیل علمی به جای نظامی که در حال حاضر در مراکز علمی کشور مطرح است صحبت کرد زیرا تحقق وحدت حوزه و دانشگاه در گرو پذیرفتن این نظام است.
وی گفت: نظام علمی که در حال حاضر در سطح کشور مطرح است "حافظهمحور" است و مقصد آنچه که در برآیند این نوع از آموزش پی گرفته میشود این است که دانشجو، دانش آموز و متاسفانه آرام آرام طلاب ما نیز تنها آنچه را که معلمان آنان القا میکنند را حفظ کرده و پس از مدت کوتاهی نیز بعید نیست که فراموش کنند.
رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه نظام علمی حال حاضر کشور نظامی علیل و عقیم است و بر اساس این سامانه علمی، متفکر و محقق به وجود نمیآید، اظهار کرد: حجم عناصری که ما برای تعلیم میپذیریم و آن در ذیل این نظام آموزشی مطرح میشود بسیار است.
رشاد اظهار کرد: هر نظام علمی از مجموعهای از مبانی، منابع، موضوع و آنچه به آن تعلق دارد، تعلیم و تربیت، ابعاد و عرصهها،روشها و کارکردها تشکیل شده است و بر همین اساس هر آنچه که ما آن را نظام بنامیم تابع این عناصر است هر چند که برخی از آنها برای ما ناشناخته باشند.
وی گفت: نظام آموزشی "حافظهمحور" نیز برای خود، این ارکان را دارد ولی چون عمیق نیست حداقل در عرصه نظری بازدهی بسیار پایینی دارد.
رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اظهار کرد: در زمینه نظام علمی که ما در حال حاضر در کشور از آن پیروی میکنیم اگر بر اساس اینکه چندین میلیون دانشجو و دانشآموز به مدت 20 سال از عمر گرانقدر خود را در اختیار این نظام قرار میدهند، "هزینهفایدهای" میکردیم معلوم میشد که با پیروی از این نظام آموزشی چه هزینه سرسامآوری در این عرصه بر ما متحمل میشود.
رشاد در ادامه گفت:بر اساس آنچه که بیان شد متوجه میشویم که باید یک نظام بدیل جایگزین نظام علمی حال حاضر کشور کرد و در غیر این صورت اتفاقی در این عرصه در کشور نمیافتد.
وی اظهار کرد: متاسفانه حوزه علمیه ما نیز "آنچه خود داشت را از بیگانه تمناع میکند"و آن هم به این نظام علمی که از آن صحبت شد مبتلا میشود و آفت دانشگاهی شدن حوزه و حوزویان آنان را گرفته و میگیرد.
رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: نظام علمی دینی، نظامی پرورشمآل و استعدادمحور است و باید دانست که این سامانه معطوف به استکمال نفس در راستای فعلیت بخشیدن به ظرفیتهای فکری نفس است.
رشاد اظهار کرد: نظام علمی یکی از نظامهایی است که در مناسبات انسانی و آنچه که ما در مواجهه در حیات خود با آن مواجه و درگیر هستیم، قابل طرح است که دین در برابر آنها حکم ارزشی و یا الزام دارد.
وی با بیان اینکه ما با مواجهه با آنچه که در طول حیات انسانی با آنها تعامل و ارتباط داریم، مواجهات خاصی را برقرار میکنیم مانند قدرت یا مواجهه با منابعی چون پرداختن به منابع انسانی و یا مواجهه با ثروت و مال و در ادامه آن پرداختن به اقتصاد و ...، ادامه داد: دین در پرداختن به مباحث مختلف به لحاظ اخلاقی و حقوقی با آنها مواجه میشود.
رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: در اینگونه مباحث مواجهه ما با عالم پیرامونمان میتوان به مواجههی ما با حقیقت اشاره کرد که نظام علمی طرز این مواجهه و نوع چگونه عمل کردن ما را در این عرصه مشخص میکند.
رشاد در بخش دیگری از سخنان خود گفت: ما باید بدانیم که تحقق خلافت الهی انسان بستگی به عبدالله بودن وی دارد و خلیفهاللهی یعنی جانشینی خدا و نه جایگزین خدا بودن.
وی ادامه داد: لازمه تحقق و پرداختن به مبحث "خلیفه اللهی انسان"، طرح نظام علمی پرورشمآل و استعدادمحور است.
این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد: از نظر من نظام اسلامی دارای چهار محور عقاید، علم، حقوق، فقه، اخلاق و تربیت است ولی ما اخلاق را به کناری نهادهایم و میخواهیم با حقوق کارها را به انجام برسانیم این در حالی است که با ترویج اخلاق در سطح جامعه دیگر نیازی به پاسبان و همچنین نظارت بر آن پاسبان هم نیست.
رشاد با بیان اینکه به نظر من دانشکدههای الهیات که اسم آن در گذشته دانشکده معقول و منقول بود را احداث کردند تا آنها جایگزین حوزه شوند، گفت: ولی اینگونه نشد و در عین حال باید دانست با شرایطی که در حال حاضر دانشکدههای الهیات در سطح کشور ما دارند جایگاه تغییر نظام آموزشی ما به نظام آموزشی مطلوب باید این دانشکدهها باشند.
وی با بیان اینکه دانشکدههای الهیات باید به نوعی به حوزه علمیه تبدیل شوند، ادامه داد: اگر قرار است وحدتی میان حوزه و دانشگاه صورت پذیرد باید در این دانشکدهها تجسد پیدا کند.
این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: ما در حوزههای علمیه خود نظام آموزشی بومی داشته و داریم که در هیچ کجای جهان چنین نظام علمی کهن و آزموده پیوستهای وجود ندارد و این نظام آموزشی تمام مختصات نظام آموزشی "پرورشمآل" را دارا است.
رشاد در ادامه گفت: ما باید بدانیم بعضی از کتب آموزشی که در نظام آموزشی حوزه قرنها است مطرح هستند به دلیل وجاهت علمی در استحکامی که در این زمینه دارند، مدتهای طولانی است که از سوی علمای بزرگوار حوزه توصیه شده و نسبت به تعلیم آنها اصرار میشود و اینکه بگوییم باید برخی از این متون بیدلیل سادهنویسی شوند با حکمت اصرار بر یادگیری این متون مغایرت دارد.
وی در پایان تصریح کرد: با مراجعه به برخی متون درسی کهن حوزههای علمیه متوجه میشویم که برخی از متون پیچیده آن، باعث پرورش ذهن و ورزیدگی فکر طلاب و دانشآموختگان نظام آموزشی حوزه شده و میشود.
انتهای پیام