به گزارش ایسنا، هوبره که شباهت بسیار زیادی به میش مرغ دارد، پرنده‌ای مهاجر محسوب می‌شود که بومی ایران نیست، اما به عقیده یک متخصص پرنده‌شناسی، این گونه در کشورهای همسایه و در نزدیکی مرزهای ایران نیز حیات دارد.

هوبره‌ از پرندگان‌ بسیار‏‎ ‎زیبا و باشکوه کویرهاست‌‏‎، پرنده‌ای بیابانگرد که خجالتی و بسیار خوب با زندگی کویری خود را وفق داده و بسیار مقاوم است.

از لحاظ ترکیب و شکل ظاهری تا حدودی به بوقلمون شباهت دارد. این پرنده در جنوب و جنوب شرقی ایران در بیابان‌های اطراف بندرعباس، لار و شمال و جنوب سیستان و بلوچستان ساکن شده و هم‌چنین در مرکز ایران در صحرای ولدآباد و ابراهیم آباد در شرق تاکستان در جنوب قزوین هم دیده شده است.

این پرنده نادر و کمیاب در مناطق شنی، تپه ماهورها، ریگ‌زارها و نواحی مرکزی با بوته‌های پراکنده، علف‌های کوتاه و حاشیه گندم‌زارها به سر می‌برد و این گونه آشیانه خود را بر روی زمین می‌سازد.

هوبره بین 75-65 سانتی متر طول و حدود 1.5 کیلو تا سه کیلو وزن دارد و طول بال‌های آن به 140 سانتیمتر می‌رسد که البته‌ نرها حدود 10‏‎‎ درصد از ماده‌ها بزرگتر‏‎ هستند. هوبره‌ نر دارای‌ دمی‌ نسبتا بلند و بال‌هایی‌ باریک‌ در‏‎ ‎هنگام ‌پرواز است،‎ دو رشته‌ پرهای‌ زینتی‌‏‎ سیاه‌ و سفید در حاشیه‌ گردن‌ دارند ‏‎که ‌‏‎سیاهی‌‏‎ آنها در پشت‌ گردن‌ به‌ خوبی‌ مشخص است.

هوبره ماده نیز کوچکتر از نر است و زیر تنه، خاکستری پررنگ‌تری دارد، هم‌چنین انتهای شاهپرهای بال هوبره‌ها سیاه است.

چیزی که در خلقت این پرنده‌ای که شاید بارها و بارها در جای جای سرزمین سیستان و بلوچستان دیده‌ایم بیشتر از همه نمود پیدا کند سطح پشتی شاهپرهای ثانویه است که در فصل زمستان سفید می‌شود، پرواز این پرنده سنگین و آهسته است و در هنگام پرواز ابتدا به تندی راه می‌رود و بعد پرواز می‌کند و دمی نسبتا بلند دارد، هوبره پرنده‌ای تماشایی است که در هنگام پرواز پرهای زیبایش تلالؤیی از رنگ سفید و قهوه‌ای دارد، این پرنده چشمان زرد و درشت دارد و در هنگام قوز کردن، هماهنگی کامل با محل شن‌زار محیط خود پیدا می‌کند و در هنگام جفت‌گیری، نرها روش عجیبی در جذب ماده دارند.

آنها کورکورانه با گام‌های بلند راه می‌روند و پرهای طوق گردن و کاکل سرشان را به هوا بلند کرده و برای ماده نمایش می‌دهند، ماده این پرنده 2 تا 4 تخم روی زمین می‌گذارد، گونه آسیایی آن جزو پرنده‌های بی‌صدا (بسیار آرام) هستند، هوبره‌ پرنده‌ای‌ همه ‌چیزخوار است‌ و از بذرها، دانه‌ها و شاخه‌های‌ نازک‌، برگ‌ و گل‌‏‎گیاهان‌ استفاده‌ می‌کند.

البته‌ جانورانی‌‏‎ ‏‎همچون‌ ملخ‌، سوسک‌، کرم‌، ‏‎عنکبوت‌، مورچه‌، مارمولک‌ و حتی‌ مار را نیز می‌خورد، اما اغلب خوراکش‌ را برگ‌لگجی‌، کنار، خارشتر، دانه، میوه‌ گیاهان‌‏Allium، گندم‌ و جو و بعضی‌ از دانه‌های‌ روغنی‌‏‎ که‌ بیشتر در دسترس‌ است‌ ، تشکیل‌ می‌دهد‏‎.

هوبره، به خوردن " شور" که علف خودروی وحشی مخصوص این مناطق است بسیار علاقه دارد. ندرتا آب می‌نوشد و بیشتر آب بدنش را از غذایی که می‌خورد بدست می‌آورد. روی زمین آشیانه می‌سازد و در هوای گرم تابستان و نیمروز در پناه بوته‌ای به اصطلاح جفت می‌کند و کمتر به چشم می‌آید، به همین جهت دیدن آن در چنان شرایطی بسیار مشکل است، ولی وقتی کمی باد می‌وزد چه صبح و چه عصر برای یافتن طعمه و نوشیدن آب حرکت می‌کند و در این وضع از فاصله دور کاملا دیده می‌شود.

زیستگاه این پرنده بیابان‌های خشک و نقاطی است که کمتر در دسترس شکارچیان بوده است، در عین حال شکار آن با تفنگ نیز مشکل است، زیرا از فاصله دور متوجه حضور انسان یا خودرو می‌شود و هنوز به تیررس نرسیده پرواز می‌کند. بعضی از مردم حتی در ایران اعتقاد دارند خوردن گوشت هوبره باعث افزایش بعضی توانمندی‌های جسمی می‌شود و مخصوصا سنگدان آن خاصیت دارویی دارد. هوبره در جدال با شاهین می‌تواند از خود دفاع کند و اگر پرنده شکاری با تجربه نباشد چه بسا که به جای هوبره ، پرنده شکاری از بین برود.

هوبره در جدال با شاهین وقتی شاهین از پشت نزدیک می‌شود ناگهان به سمت بالا تغییر ارتفاع داده و از مقعد خود خمیر رقیق چسبناکی را به سمت شاهین می‌افشاند که در صورت ریخته شدن بر روی بال‌های شاهین بلافاصله شاهین سقوط می‌کند و در حین سقوط آسیب می‌بیند (به این دلیل به آن پرنده بمب‌انداز هم می‌گویند).

این پرنده بی‌نظیر از گونه‌هایی است که به علت شکاری بی‌رویه در خطر انقراض قرار دارد و تخریب زیستگاه‌های آن نیز مزید بر علت است، و این پرنده را در زمره پرندگان قابل حمایت قرار داده است و به همین سبب مورد حمایت سازمان حفاظت از محیط زیست قرار گرفته است.

بیشتر زیستگاه‌های هوبره تحت نظارت حفاظت محیط زیست است

مدیر کل محیط زیست سیستان و بلوچستان در این باره گفت: هوبره پرنده‌ای است که شکار آن ممنوع است و در صورت شکار غیر مجاز متخلفان ضمن دستگیری به مقام قضایی معرفی می‌شوند.

سعید محمودی افزود: هوبره همانند دیگر گونه‌های جانوری و گیاهی در برنامه‌های حفاظت زیست محیطی قرار دارند و توسط محیط بانان و تیم‌های گارد حفاظت می‌شود.

وی افزود: هر ساله با شروع فصل سرما از اواخر مهرماه شاهد حضور این نوع پرنده در جای جای استان هستیم که زیست بوم‌های مختلفی را برای خود انتخاب می‌کنند.

وی ادامه داد: طی سرشماری انجام شده پاییزه امسال، حدود یک هزار قطعه پرنده هوبره از مناطق سرد سیبری به زیستگاه‌های مختلف استان از جمله شیله، دشت هامون، بزمان، چابهار و اطراف خاش کوچ کرده‌اند.

محمودی تاکید کرد: تمامی زیستگاه های هوبره در سیستان و بلوچستان تحت نظارت سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد و تیم های حفاظتی در صورت شکار غیر مجاز این پرنده با متخلفان بشدت برخورد می کنند.

وی افزود: هم‌چنین در مناطق آزادی که بعضا هوبره در آن جا حضور دارد همیاران زیست محیطی در حفاظت و نگهداری از این نوع گونه نادر کوشا هستند که با تلاش آنان شاهد کمترین میزان آسیب به مهمانان سیستان و بلوچستان بوده‌ایم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان تاکید کرد: متاسفانه برخی افراد بومی به سبب ناآگاهی و برخی از اعراب مقیم کشورهای حاشیه خلیج فارس با سفر به این استان اقدام به شکار این پرنده می‌کنند که بارها و بارها دستگیر و با آنان برخورد شده است.

وی افزود: هم‌چنین این افراد در مناطق زیستی هوبره اقدام به تله‌گذاری می‌کنند که با هوشیاری و نظارت دقیق ماموران محیط زیست تله جمع‌آوری می‌شود.

محمودی معتقد است: هوبره پرنده‌ای است که در کنار شرایط خاص محیط زیست استان، زیبایی دو چندانی را به اکوسیستم منطقه می‌بخشد و همگان باید در راه نگهداری از این گونه کوشا باشند.

وی افزود: هر ساله هوبره‌ها تا اواخر اسفندماه سیستان و بلوچستان را به عنوان اسکان موقت خود می‌پذیرند و با شروع فصل بهار شاهد خروج شش ماهه آنان از این سرزمین هستیم.

به امید روزی که زندگی هوبره در زیست بوم‌ها خالی از اضطراب و نگرانی باشد.