دبير سمينار “پيشگيري و كاهش آلودگي در صنايع فرايندي” در گفتوگو با ايسنا: فقدان فناوريهاي ملي، كشور را به توسعهي صنايع آلاينده سوق داده است
دبير نخستين سمينار ملي ”پيشگيري و كاهش آلودگي در صنايع فرايندي” اظهار داشت داشت: تا زماني كه در فناوريهاي جديد به خود كفايي نرسيم، ناچار به واردات صنايع فرايندي آلاينده با ارزش افزودهي اندك خواهيم بود.
دكتر جلالالدين شايگان، در گفتوگو با خبرنگار گروه فني مهندسي ”ايسنا” با اشاره به سياستهاي نامطلوب كشورهاي پيشرفته در انتقال صنايع آلاينده و غير اقتصادي به كشورهاي توسعه نيافته، خاطرنشان كرد: متاسفانه، كشورهايي نظير ايران، به دليل نياز به محصولات اين قبيل صنايع و وجود مسالهي اشتغال، چارهاي جز تبعيت از اين شرايط ندارند؛ زيرا، كشورهاي توسعه يافته، حاضر به صدور و واگذاري صنايع با تكنولوژي پيشرفته (HIGH TECHNOLOGY) نميباشند.
وي، گفت: تنها راه جلوگيري از توسعهي صنايع آلاينده در كشور، فعال كردن پژوهشگران و مراكز تحقيقاتي در جهت دستيابي به فناوريهاي پيشرفتهي جديد با ارزش افزودهي بالا و آلودگيهاي زيست محيطي كم ميباشد.
دبير انجمن مهندسين شميي ايران، از صنعت چرم به عنوان نمونهاي از صنايع آلاينده و با ارزش افزودهي ناچيز ياد كرد و اظهار داشت: در صنعت چرم، ارزش افزوده در تبديل يك جلد پوست سبك “سالامبور“، كمتر از 2 دلار است، در حالي كه تنها مخارج تصفيهي فاضلاب توليد شده، در حدي كه آب مصرف شده دوباره به صورت اوليه تبديل شود، بيش از اين مقدار خواهد بود. به عبارت ديگر، اگر در انتخاب نوع صنعت در فرايند توليد و نوع فناوري، دقت كافي نشود، زيان نهايي اين نوع توسعه ميتواند، بيش از منافع آن باشد.
عضو هيات علمي دانشگاه صنعتي شريف خاطرنشان كرد: آلايندگي و ارزش افزودهي ناچيز، باعث شده كه اين نوع صنايع در كشورهاي پيشرفته رشد نزولي داشته باشند و بعضي از بخشهاي آنها نظير فرايند تبديل پوست به چرم نيمساخته كه از آلوده كنندهترين فعاليتهاي صنعتي ميباشد، كاملا متوقف شود.
شايگان، افزود: ما در شرايطي در دهههاي اخير، شاهد توسعهي سريع صنايع فرايندي در كشور هستيم كه قيمت جهاني محصولات بسياري از اين صنايع در دو سه دههي گذشته به مقدار قابل توجهي كاهش يافته است؛ به عنوان نمونه، ارزش يك تن پلي آسلين در سالهاي نخست پس از انقلاب، بيش از يك هزار دلار و در حال حاضر حدود 400 دلار ميباشد؛ اين كاهش شديد قيمت (بدون توجه به نرخ تورم) در حالي است كه قيمت مواد اوليه براي توليد يك تن از اين محصول، بيش از 200 دلار ميباشد.
دبير نخستين سمينار ملي ”پيشگيري و كاهش آلودگي در صنايع فرآيندي” با ابراز تاسف از روند توسعهي اين قبيل صنايع همراه با تخريب محيط زيست اطراف آنها گفت: به دليل نبود فناوريهاي ملي يا كمبود سرمايههاي مورد نياز و از همه مهمتر، به دليل آن كه در كشور ما توجه به مسائل زيست محيطي، عموما سالها پس از استقرار و توسعهي صنعت مطرح ميشود، برنامههاي پيشگيري و كنترل آلودگيهاي ناشي از اين واحدهاي صنعتي اكثرا به فراموشي سپرده شده و يا به كندي پيگيري ميشوند؛ به عنوان نمونه، طرح “پالايش قطران“ حدود 30 سال پس از اين كه آلودگيهاي ناشي از تجمع قطران در لاكرنهاي متعدد تحميل شد، به وجود آمد و يا آلودگي جيوهاي مجتمع پتروشيمي شيراز در رودخانهي “كر“ و زمينهاي كشاورزي اطراف كه پس از دو دهه مورد توجه قرار گرفت.
وي، در عين حال خاطرنشان كرد: سازمان حفاظت محيط زيست در سه، چهار سال اخير توانسته است با يك برنامهريزي مناسب، كارشناسان صنايع را تا حدودي با خطرات ناشي از اين آلودگيهاي گسترده آگاه كند و مسوولان صنعت نيز با درك شرايط حاد پيش آمده، درصدد چارهجويي و كنترل آلودگيهاي زيست محيطي مربوط برآمدهاند.
عضو هيات علمي دانشكدهي مهندسي شيمي دانشگاه صنعتي شريف در ادامه، در مورد وضعيت آموزش محيط زيست در دانشگاههاي كشور گفت: متاسفانه، در رشتههاي شيمي و مهندسي شيمي كه پايههاي اساسي صنايع فرآيندي هستند، درسي اجباري دربارهي آلودگيهاي زيست محيطي و كنترل آنها وجود ندارد و آموزش مستقل رشتهي محيط زيست در كشور نيز از مقطع كارشناسي ارشد انجام ميشود كه فارغالتحصيلان كارشناسي رشتههاي شيمي، مكانيك، عمران و بهداشت محيط ميتوانند، وارد اين رشته شوند.
شايگان، با ابراز تاسف از عدم وجود رشتهي كارشناسي محيط زيست در دانشگاههاي كشور اظهار داشت: با توجه به نياز صنايع كشور و ساير بخشها به نيروهاي متخصص در حوزهي محيط زيست، راهاندازي دورههاي كارشناسي اين رشته را بايد اقدامي ضروري در تامين سريع و گستردهي كارشناسان مورد نياز اين بخش تلقي كرد كه البته در اين رابطه، برنامهاي در فرهنگستان علوم مدون شده است كه اميدواريم با مساعدت دانشگاهها و موافقت وزارت علوم، شاهد راهاندازي چنين دورههايي باشيم.
انتهاي پيام
- در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
- -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
- - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای دین مبین اسلام باشد معذور است.
- - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر میشود.
نظرات