به گزارش ایسنا به نقل از ریتاپی، در بسیاری از پروژه‌های صنعتی و ساختمانی، برآورد اولیه هزینه‌های پایپینگ با دقت بالایی انجام می‌شود. لیست متریال مشخص است، قیمت‌ها استعلام شده و برنامه زمان‌بندی نیز روی کاغذ منطقی به نظر می‌رسد. با این حال، تجربه پروژه‌های اجراشده نشان می‌دهد که در بخش قابل توجهی از آن‌ها، هزینه نهایی به‌طور محسوسی بالاتر از برآورد اولیه تمام می‌شود. این اختلاف، گاهی چند درصد و گاهی به‌مراتب فراتر از پیش‌بینی‌های اولیه است.

برآورد اولیه؛ عددی خوش‌بینانه یا واقع‌گرایانه؟

در بسیاری از پروژه‌ها، برآورد هزینه پایپینگ بر اساس قیمت اسمی تجهیزات و متریال انجام می‌شود. لوله‌ها، اتصالات صنعتی و شیرآلات صنعتی به‌صورت لیستی قیمت‌گذاری می‌شوند و مجموع آن‌ها به‌عنوان هزینه پیش‌بینی‌شده پروژه در نظر گرفته می‌شود. اما این روش، تنها بخشی از واقعیت را نشان می‌دهد.

هزینه واقعی پایپینگ، صرفاً جمع قیمت کالاها نیست. هزینه‌های جانبی، ریسک‌های اجرایی، دوباره‌کاری‌ها و توقف‌های پروژه، همگی در نهایت به عدد نهایی اضافه می‌شوند.

عامل اول: انتخاب نادرست تجهیزات 

یکی از رایج‌ترین دلایل افزایش هزینه پروژه‌های پایپینگ، انتخاب نادرست تجهیزات صنعتی مطابق با نیاز واقعی پروژه است است. انتخابی که ممکن است در ابتدا اقتصادی به نظر برسد، اما در ادامه پروژه هزینه‌های پنهانی ایجاد می‌کند.

عدم تطابق کلاس فشاری با شرایط کاری، نادیده گرفتن دمای سیال یا انتخاب متریال نامناسب، می‌تواند باعث نشتی، خرابی زودهنگام یا نیاز به تعویض تجهیزات در میانه پروژه شود. هر بار تعویض یک شیر صنعتی، تنها هزینه خرید مجدد نیست؛ بلکه شامل هزینه توقف کار، نیروی انسانی و اصلاح سیستم نیز می‌شود.

عامل دوم: انتخاب اشتباه استانداردها در سیستم پایپینگ

در بسیاری از پروژه‌ها، تجهیزات پایپینگ از منابع مختلف تأمین می‌شوند. نتیجه این رویکرد، ترکیب ناهمگون استانداردهاست. استفاده هم‌زمان از لوله و اتصالات صنعتی با استاندارد DIN در کنار شیرآلات صنعتی با استاندارد ASME، نمونه‌ای رایج از این مشکل است.

در ظاهر، این تجهیزات ممکن است به هم متصل شوند، اما در عمل اختلاف در ابعاد، تلرانس‌ها و کلاس فشاری، باعث بروز نشتی و تنش‌های مکانیکی می‌شود. هزینه اصلاح این مشکلات، معمولاً در برآورد اولیه دیده نمی‌شود.

عامل سوم: دوباره‌کاری‌های ناشی از طراحی ناقص

طراحی اولیه سیستم پایپینگ، نقش تعیین‌کننده‌ای در کنترل هزینه‌ها دارد. در پروژه‌هایی که طراحی، شاید با عجله یا بدون در نظر گرفتن شرایط واقعی اجرا انجام شده است، دوباره‌کاری اجتناب‌ناپذیر می‌شود.

تغییر مسیر لوله‌کشی، اصلاح محل نصب شیرآلات صنعتی یا تغییر سایز اتصالات صنعتی، همگی باعث افزایش مصرف متریال و زمان اجرا می‌شوند. هر تغییر کوچک در طراحی، می‌تواند زنجیره‌ای از هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده را به پروژه تحمیل کند.

عامل چهارم: نوسانات قیمت و زمان‌بندی تأمین

بازار تجهیزات صنعتی، بازاری ثابت و بدون نوسان نیست. تغییرات قیمت مواد اولیه، نوسانات ارزی و محدودیت‌های تأمین، همگی می‌توانند قیمت لوله و اتصالات صنعتی و شیرآلات صنعتی را در طول زمان تغییر دهند.

اگر تأمین تجهیزات با تأخیر انجام شود، پروژه نه‌تنها با افزایش قیمت کالا مواجه می‌شود، بلکه هزینه‌های ناشی از توقف کار و تمدید قراردادها نیز به آن اضافه خواهد شد.

عامل پنجم: هزینه‌های پنهان توقف پروژه

یکی از بخش‌هایی که معمولاً در برآورد اولیه نادیده گرفته می‌شود، هزینه توقف پروژه است. هر روز تأخیر در اجرای پایپینگ، می‌تواند به معنای افزایش هزینه نیروی انسانی، اجاره تجهیزات و حتی جریمه‌های قراردادی باشد.

در بسیاری از پروژه‌ها، توقف به دلیل نبود یک تجهیز مانند یک شیر صنعتی خاص یا اتصال صنعتی مناسب رخ می‌دهد. این هزینه‌ها شاید در ظاهر کوچک باشند، اما در مقیاس پروژه، عدد قابل توجهی ایجاد می‌کنند.

داده‌ای قابل تأمل از پروژه‌های اجرایی

بررسی تجربیات پروژه‌های متوسط و بزرگ نشان می‌دهد:

• در پروژه‌هایی که تأمین تجهیزات به‌صورت پراکنده انجام شده، هزینه نهایی به‌طور متوسط بین ۱۵ تا ۳۰ درصد بیشتر از برآورد اولیه بوده است.
• بیش از نیمی از این افزایش هزینه، مربوط به دوباره‌کاری و توقف پروژه بوده، نه قیمت اولیه تجهیزات.
• پروژه‌هایی که از ابتدا استاندارد واحد و تأمین یکپارچه داشته‌اند، کمترین انحراف هزینه را تجربه کرده‌اند.

سهم عوامل مختلف در افزایش هزینه نهایی پروژه

بر اساس تحلیل تجربه‌های اجرایی، توزیع عوامل مؤثر بر افزایش هزینه به‌صورت تقریبی به شکل زیر است:

🔍 نکته مهم: بیش از ۷۵٪ افزایش هزینه‌ها به تصمیم‌های فنی و اجرایی مرتبط است، نه قیمت اولیه تجهیزات.

تأثیر توقف پروژه در اعداد واقعی

توقف پروژه، یکی از پرهزینه‌ترین اتفاقات در پایپینگ است، حتی اگر دلیل آن ساده باشد:

• هر روز توقف در یک پروژه پایپینگ متوسط، می‌تواند بین ۰٫۵ تا ۱٫۵ درصد کل هزینه پایپینگ هزینه اضافی ایجاد کند
• بیش از ۵۵٪ توقف‌ها به دلیل عدم تأمین به‌موقع یک قطعه خاص مانند شیر یا اتصال صنعتی رخ می‌دهد
• در پروژه‌های فشرده زمانی، این عدد به‌طور تصاعدی افزایش پیدا می‌کند

نقش تأمین‌کننده در کنترل هزینه واقعی

در سال‌های اخیر، نگاه به نقش تأمین‌کننده تجهیزات پایپینگ تغییر کرده است. تأمین‌کننده‌ای که تنها فروشنده کالا باشد، نمی‌تواند ریسک‌های پروژه را کاهش دهد. در مقابل، تأمین‌کننده‌ای که شناخت فنی از استانداردها، کاربرد تجهیزات و شرایط پروژه داشته باشد، می‌تواند از بسیاری از هزینه‌های پنهان جلوگیری کند.

مجموعه‌هایی مانند ریتاپی با تمرکز بر تنوع سبد کالا، شفافیت اطلاعات فنی و دسترسی به تأمین‌کنندگان مختلف، تلاش کرده‌اند بخشی از این چالش را در بازار تجهیزات پایپینگ کاهش دهند. این رویکرد، به‌ویژه برای پروژه‌هایی که زمان و هزینه در آن‌ها حیاتی است، اهمیت دوچندان دارد.

چرا برآورد اولیه معمولاً خوش‌بینانه است؟

یکی از دلایل اصلی اختلاف بین برآورد اولیه و هزینه واقعی، خوش‌بینی ناخواسته در مرحله برنامه‌ریزی است. در این مرحله، فرض بر این است که همه‌چیز طبق برنامه پیش خواهد رفت؛ تأمین به‌موقع، اجرای بدون خطا و نبود تغییرات طراحی.

اما واقعیت پروژه‌های پایپینگ نشان می‌دهد که خطا، تغییر و تأخیر، بخشی جدایی‌ناپذیر از اجرا هستند. نادیده گرفتن این واقعیت، باعث می‌شود برآورد اولیه با دنیای واقعی فاصله داشته باشد.

چگونه می‌توان فاصله بین برآورد و هزینه واقعی را کاهش داد؟

تجربه پروژه‌های موفق نشان می‌دهد که چند اقدام کلیدی می‌تواند این فاصله را به حداقل برساند:

• انتخاب صحیح تجهیزات صنعتی علی الخصوص شیرآلات و اتصالات صنعتی بر اساس شرایط واقعی کار
• تعیین استاندارد مرجع واحد برای کل سیستم پایپینگ
• پیش‌بینی ریسک‌های تأمین و زمان‌بندی در برآورد اولیه
• استفاده از تأمین‌کنندگان تخصصی و پلتفرم‌های شفاف

بازبینی طراحی قبل از شروع اجرا

این اقدامات، شاید در ابتدا زمان‌بر به نظر برسند، اما در نهایت از افزایش هزینه‌های ناگهانی جلوگیری می‌کنند.

جمع‌بندی

افزایش هزینه پروژه‌های پایپینگ، معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست، بلکه حاصل مجموعه‌ای از تصمیم‌های کوچک و بزرگ در طول مسیر پروژه است. از انتخاب نادرست شیرآلات صنعتی گرفته تا ترکیب اشتباه استانداردها و تأخیر در تأمین تجهیزات، همگی می‌توانند فاصله میان برآورد اولیه و هزینه واقعی را افزایش دهند.

در پروژه‌های صنعتی، مدیریت هزینه تنها به معنای خرید ارزان‌تر نیست؛ بلکه به معنای تصمیم‌گیری آگاهانه، تأمین هوشمندانه و کاهش ریسک‌های پنهان است. جایی که کیفیت تصمیم‌ها، بیش از قیمت کالاها، آینده پروژه را رقم می‌زند.

انتهای رپرتاژ آگهی