به گزارش ایسنا، تحولات اخیر ونزوئلا را باید در چارچوب یک راهبرد کلانتر آمریکا برای بازآرایی موازنه قدرت در آمریکای لاتین تحلیل کرد؛ راهبردی که هدف آن نه صرفاً تغییر یک دولت، بلکه بازسازی نظم سیاسی منطقه به نفع واشنگتن است.
در این چارچوب، فشارهای همزمان سیاسی، امنیتی و روانی بر کاراکاس، در کنار تهدیدات علنی علیه کشورهایی چون کوبا و کلمبیا، نشاندهنده آن است که دولت ترامپ تلاش میکند با ایجاد یک «اثر دومینویی»، سایر دولتهای منطقه را وادار به تبعیت از خطوط قرمز آمریکا کند. ونزوئلا در این میان بهعنوان نقطه کانونی این پروژه تعریف شده است؛ چراکه شکست یا موفقیت آمریکا در این کشور، پیام روشنی برای دیگر بازیگران منطقهای خواهد داشت. از منظر سیاسی، مسئله اصلی آمریکا نه صرفاً کنار زدن مادورو، بلکه مدیریت دوران گذار بدون فروپاشی ساختار دولت است.
تجربههای پیشین در عراق، لیبی و افغانستان به واشنگتن آموخته که حذف یک رهبر بدون جایگزینی قابلکنترل، میتواند به هرجومرج مزمن و هزینههای بلندمدت منجر شود، به همین دلیل، تلاش آمریکا معطوف به حفظ حداقلی از ساختار اجرایی در ونزوئلا، همزمان با مهار نیروهای رادیکال و حذف عناصر ناهمسو درون حاکمیت است.
این راهبرد اگرچه در ظاهر «مسالمتآمیز» معرفی میشود، اما در عمل نوعی مهندسی قدرت از بیرون به شمار میرود که با چالش جدی مشروعیت داخلی مواجه است.
در سطح منطقهای و بینالمللی، پرونده ونزوئلا بهتدریج به یک میدان تقابل غیرمستقیم میان آمریکا و رقبای جهانی آن تبدیل شده است. حضور و منافع چین، روسیه و ایران در ونزوئلا، این کشور را از یک بحران صرفاً داخلی خارج کرده و به یک گره ژئوپلیتیکی بدل ساخته است.
از این رو، هرگونه اقدام شتابزده یا یکجانبه آمریکا میتواند واکنشهای متقابل و افزایش هزینههای سیاسی را در پی داشته باشد. در چنین شرایطی، موفقیت یا ناکامی واشنگتن در ونزوئلا نهتنها آینده این کشور، بلکه جهتگیری سیاسی آمریکای لاتین در سالهای آینده را نیز تعیین خواهد کرد؛ مسیری که میتواند یا به تثبیت هژمونی آمریکا بینجامد یا به تقویت گفتمان مقاومت در برابر مداخلهگری خارجی منجر شود.
ترامپ میخواهد تمام کشورهای آمریکای لاتین بر اساس منافع و خطمشی ایالات متحده عمل کنند
«هادی اعلمی فریمان»، کارشناس مسائل آمریکای لاتین، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به تحولات اخیر ونزوئلا، ربایش رئیسجمهور این کشور توسط آمریکاییها و همچنین اظهارات و تهدیدهای اخیر «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، علیه کوبا و کلمبیا اظهار کرد: هشدارهای ترامپ علیه این دو کشور بیش از آنکه واکنشی باشد، جنبه پیشدستانه دارد. درواقع، ترامپ در پی آن است که تمامی کشورهای منطقه، صرفنظر از گرایش سیاسی دولتهایشان، بر اساس منافع و خطمشی ایالات متحده عمل کنند.
وی افزود: برای ترامپ تفاوتی ندارد که دولتهای حاکم در این کشورها چپگرا باشند یا راستگرا؛ آنچه برای واشنگتن اهمیت دارد، تبعیت کامل حاکمان منطقه از سیاستهای آمریکاست. در کنار این مسئله، تسلط بر منابع انرژی منطقه و همچنین دور کردن بازیگران رقیبی چون چین، روسیه و البته ایران از آمریکای لاتین، از اهداف راهبردی آمریکا به شمار میرود.
ایالات متحده برای ربایش مادورو برنامهریزی قبلی و دقیق داشته است
این کارشناس مسائل آمریکای لاتین با اشاره به عملیات اخیر آمریکا در ونزوئلا و ربایش نیکلاس مادورو تصریح کرد: ایالات متحده برای این اقدام برنامهریزی قبلی و دقیق داشته و آنچه رخ داد، نتیجه یک عملیات کاملاً هماهنگ، سازمانیافته و مبتنی بر همکاریهای امنیتی و اطلاعاتی بوده است. شواهد نشان میدهد که افرادی از درون ساختار دولت ونزوئلا، اعم از برخی مقامات سیاسی و عناصر نظامی، در اجرای این عملیات با دولت آمریکا همکاری کردهاند.
ماندگاری یا عدم ماندگاری خانم رودریگز کاملاً به عملکرد او بستگی دارد
اعلمی فریمان در پاسخ به پرسشی درباره انتخاب خانم رودریگز، معاون مادورو، بهعنوان سرپرست دولت فعلی ونزوئلا و اینکه آیا وی در این سمت باقی خواهد ماند یا با توجه به تأکیدش بر ریاستجمهوری مادورو کنار گذاشته میشود، گفت: ماندگاری یا عدم ماندگاری خانم رودریگز کاملاً به عملکرد او بستگی دارد. اگر وی در مسیر همکاری با آمریکاییها حرکت کند، واشنگتن او را بهعنوان چهرهای موقت برای مدیریت دوران گذار حفظ خواهد کرد تا پس از آن، زمینه برای روی کار آمدن یک دولت مطلوب آمریکا فراهم شود.
وی ادامه داد: اما اگر خانم رودریگز یا سایر مقامات کنونی ونزوئلا در برابر خواستههای آمریکا مقاومت نشان دهند، این احتمال وجود دارد که ایالات متحده بار دیگر دست به عملیات جدیدی در این کشور بزند و به تعبیر خودشان، «علفهای هرز» را از میان بردارد.
راهبرد واشنگتن در ونزوئلا عبور کنترلشده و نسبتاً مسالمتآمیز از دوران گذار است
این تحلیلگر مسائل آمریکای لاتین با تأکید بر اینکه «آمریکا تمایلی به ایجاد خلأ مدیریتی در ونزوئلا ندارد»، خاطرنشان کرد: آمریکاییها بهخوبی میدانند که فقدان ساختار اجرایی میتواند منجر به آشوب، بیثباتی و هرجومرج شود. از سوی دیگر، تجربه نشان داده که حاکمیت صرفاً نظامی نیز پاسخگوی شرایط ونزوئلا نیست. به همین دلیل، راهبرد واشنگتن عبور کنترلشده و نسبتاً مسالمتآمیز از دوران گذار است تا در نهایت، قدرت به اپوزیسیونی واگذار شود که از نظر آمریکا قابل اعتماد و قابل مدیریت باشد.
شرایط کلمبیا بسیار شکننده اما کوبا ساختار امنیتی و اطلاعاتی قویتر دارد
اعلمی فریمان همچنین در ارزیابی وضعیت کلمبیا و تهدیدهای ترامپ علیه رئیسجمهور این کشور گفت: شرایط کلمبیا بسیار شکننده است. این کشور بهنوعی پایگاه جریانهای راست افراطی محسوب میشود و به همین دلیل، آمریکاییها راحتتر میتوانند اهداف خود را در آنجا پیش ببرند. وضعیت کوبا اما با کلمبیا متفاوت است؛ ساختار امنیتی و اطلاعاتی کوبا بسیار قویتر است، هرچند در نهایت سرنوشت هر دو کشور تا حد زیادی به عملکرد رهبران سیاسیشان بستگی دارد.
وی در پایان تأکید کرد: ترامپ بهدنبال آن است که از نظر سیاسی، تسلط کاملی بر آمریکای لاتین و بهویژه منطقه کارائیب پیدا کند. اینکه تا چه اندازه در تحقق این هدف موفق خواهد شد، موضوعی است که به عوامل متعددی بستگی دارد؛ از جمله مخالفتهای داخلی در آمریکا با سیاستهای ترامپ در این منطقه و همچنین توان واشنگتن در مدیریت ونزوئلای پس از بحران. اگر آمریکا نتواند این کشور را بهدرستی اداره کند، قطعاً پیشبرد پروژههای مشابه در سایر کشورهای منطقه نیز با چالشهای جدی مواجه خواهد شد.
انتهای پیام
نظرات