• سه‌شنبه / ۲ بهمن ۱۳۹۷ / ۱۶:۵۶
  • دسته‌بندی: ادبیات و کتاب
  • کد خبر: 97110201227
  • خبرنگار : 71573

سهیل محمودی در نشست نقد «از اون لحاظ»:

رهی و سایه بی‌رحمانه شعرهای خود را حذف می‌کردند

نقد و بررسی از اون لحاظ

سهیل محمودی «از اون‌ لحاظ» را تجربه موفقی برای عبدالله مقدمی می‌داند و در عین حال با بیان این‌که بهتر است نویسنده بخش‌هایی از کتابش را حذف کند، می‌گوید: حذف یا کوتاه کردن کتاب کار سختی است و شاید رهی و سایه تنها شاعرانی بودند که با بی‌رحمی شعرهایی از کتاب‌های خود را حذف می‌کردند.

به گزارش ایسنا بر اساس خبر رسیده،  نشست نقد و بررسی کتاب «از اون لحاظ» نوشته عبدالله مقدمی روز  دوشنبه (اول بهمن‌ماه) در خانه شاعران ایران برگزار شد.

در این نشست  اسماعیل امینی در سخنانی این کتاب را نظیره‌ای بر رساله تعریفات عبید زاکانی دانست که خود نظیره تعریفات جرجانی است.

این شاعر با اشاره به «معنای تداعی» کلمات، گفت: تعریف طنز بر این منطق استوار است که نویسنده از زاویه‌ای به موضوع و معنی کلمات می‌نگرد که شاید مردم عادی کمتر به آن توجه می‌کنند. زمینه این معانی را گاهی متون ایجاد می‌کنند و گاهی ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات رایج و بخشی را هم اتفاقات تاریخی و امروز. فرهنگ رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی هم در ایجاد آن نقش زیادی دارند.

امینی در بخشی دیگر  از سخنان خود با اشاره به بعضی از تعریف‌های کتاب «از اون لحاظ»، افزود: برخی از تعریف‌ها با ظرافت بسیار دقیقی بیان شده‌؛ مانند "عدد: ملات ریاضی" یا "گیوتین: برهان قاطع" که در آن‌ها ایجاز کاملا رعایت شده است و در عین حال معنی به طور کامل دریافت می‌شود اما در بخش‌هایی هم احساس می‌شود که نویسنده، مخاطب را بسیار ساده تصور می‌کند که برای فهم معنی، نیاز به توضیح مبسوط دارد. در رساله تعریفات عبید، ظرایف بسیار چشمگیر هستند به گونه‌ای که گاه تنها اشاره‌ای می‌کند و می‌گذرد.

او با بیان این‌که در این نوع طنز، ارتباط دادن حوزه‌های نامرتبط ایجاد شگفتی می‌کند، گفت: در بخش‌هایی از کتاب که امکانات بلاغی زبان از جمله امکانات صرفی و نحوی استفاده شده‌ است، شاهد طنزآفرینی ظریف‌تر، رندانه‌تر و ماندگارتری هستیم. در قسمت‌هایی هم نویسنده از ابتکاری که عبید به کار برده، بهره گرفته و پس از تعریف یک کلمه، تعاریف بعدی را مرتبط با آن آورده است.

اسماعیل امینی با تاکید بر این‌که طنزنویس باید از موضع متهمان و مردمی که در این وضعیت مضحک قرار دارند، حرف بزند، ادامه داد: در طنز اصطلاحی به نام «خودویرانگری» وجود  دارد که در آثار حافظ و سعدی و بزرگان دیگر هم می‌توان نمونه‌هایی از آن را مشاهده کرد. خودویرانگری به معنای خودزنی نیست بلکه طنزپرداز می‌خواهد بگوید که مانند بقیه انسان‌ها در معرض تهاجم این طنز است.

او در پایان گفت: طنزپرداز نباید از نظام فکری خود به نفع مشتری عدول کند و این کاری است که در آثار عبید آشکار است و توصیه می‌کنم در چاپ بعدی کتاب، تعریف‌های معمولی به نفع تمهیدات بلاغی تغییر کنند.

در ادامه، مهدی فرج‌الهی درباره کتاب «از اون لحاظ» صحبت کرد و با اشاره به این‌که عبدالله مقدمی از جمله طنزپردازان متعهد و حرفه‌ای است، گفت: همه کسانی که دستی به قلم دارند، دل‌بسته نوشته‌های خود هستند و همه ما می‌دانیم که حذف بخشی از آنچه نوشته‌ایم، همواره تجربه‌ای دردناک بوده است. ممکن است بخش‌هایی از این کتاب قابلیت حذف یا تجدیدنظر را داشته باشند اما غلبه با مطالب ظریف است.

او افزود: کوتاه‌نویسی یکی از موضوعاتی است که باید به آن توجه کنیم زیرا در عصر رسانه‌هایی هستیم که برای مطالب کوتاه طراحی شده‌اند و برای برقراری ارتباط موثر با مخاطب، کوتاه نوشتن ضروری به نظر می‌رسد و نویسنده می‌تواند در چاپ بعدی کتاب از آن بهره بیشتری ببرد.

همچنین سهیل محمودی با اشاره به اینکه کتاب «از اون لحاظ» تجربه موفقی برای عبدالله مقدمی است، گفت: معمولا هنگامی که شاعران به هنرهای دیگر روی می‌آورند، موفق‌تر عمل می‌کنند؛ مانند فروغ که مستندساز موفقی شد یا منوچهر آتشی و محمدعلی سپانلو که کارهای سینمایی موفقی در کارنامه خود دارند. عبدالله مقدمی هم شاعری بود که شعر و مطالب جدی می‌نوشت و هنگامی که به طنز روی آورد، موفق عمل کرد. نمونه‌های بارز شاعران طنزپرداز دهخدا و عبید هستند و از متاخرین هم می‌توان به عمران صلاحی اشاره کرد.

او در ادامه بیان کرد: کتاب «از اون لحاظ» علاوه بر ظاهر خوبی که دارد، به نظر می‌رسد مطالب آن کارِ مدت زمان اندکی نیست و برای جمع‌آوری آن مجاهدت به خرج داده شده است. با این‌که من و دوستان دیگر هم توصیه می‌کنیم که بخش‌هایی از کتاب بهتر است حذف یا کوتاه شود، باید بگویم که کار سختی است و شاید رهی و سایه تنها شاعرانی بودند که با بی‌رحمی شعرهایی از کتاب‌های خود را حذف می‌کردند.

محمودی گفت: هنگام مطالعه این کتاب، گاهی با سرعت از برخی مطالب رد می‌شویم اما بخش‌هایی نیز هستند که نیاز به تامل دارند،  درد و داغی که پشت آن‌ها نهفته است، پیداست که از یک صافی خلاق عبور کرده‌ است. این ویژگی درباره کتاب «واژه‌نامه شیطان» اثر آمبروز بیرس هم وجود دارد و قسمت‌هایی که یک اندوه فلسفی دارند، خواننده را متمرکز می‌کنند.

در پایان برنامه، عبدالله مقدمی با خواندن شعری طنز، درباره تجربه نوشتن خود گفت: نوشتن را از نوجوانی و با کار شعر جدی آغاز کردم. دکتر اسماعیل امینی اولین استادم بود و پس از آن، در خانه شاعران از محضر قیصر امین‌پور بهره بردم.

او افزود: هنگامی که در نوجوانی، مطالب طنز جدی جلال سمیعی را در مجلات نوجوانان مطالعه می‌کردم، به طنز علاقه‌مند شدم و بعدا با همکاری او و امید مهدی‌نژاد در مجله آینده‌سازان یک صفحه طنز را اداره می‌کردیم که مخاطب آن نوجوانان بودند. اما درباره مطالب این کتاب باید بگویم احتمالا در چاپ بعدی، سخت‌گیری بیشتری داشته باشم.

مقدمی با اشاره به اینکه نویسندگان زیادی از این قالب بهره برده‌اند، گفت: حدود هفت یا هشت سال جمع‌آوری کتاب «از اون لحاظ» زمان برد. در این کتاب سعی کرده‌ام موجز بنویسیم زیرا نوجوانان به مطالب کوتاه رغبت بیشتری دارند و البته سعی هم کردم که کمتر در دام نوشتن مطالبی بیفتم که تاریخ انقضا دارند هرچند از آنجا که کار طنز، نوشتن از وقایع روز است، لاجرم بخشی از آن در دام کهنگی خواهد افتاد.

در پایان نشست، عبدالله مقدمی بخش‌هایی از کتاب را برای حاضران خواند.

لغت‌نامه طنز «از اون لحاظ» توسط نشر کتاب قاف منتشر شده و اکنون به چاپ دوم رسیده است. این کتاب نگاهی طنزآمیز به واژه‌هایی دارد که روزانه با آن‌ها سر و کار داریم.

 «باقیِ قضایا» (انتشارات مروارید/۱۳۹۱)، «به‌زبانِ آدم» (انتشارات سوره مهر/ ۱۳۹۵)، «مادرِ ما؛ زمین» (انتشارات سوره مهر/ ۱۳۹۵)، «گاز مجاز» (انتشارات قدیانی/ ۱۳۹۵)، «دور دنیا با زیرشلواری» (انتشارات قاف/ ۱۳۹۶) و «چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم» (قاف/ ۱۳۹۷) دیگر آثار عبدالله مقدمی هستند.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.