• جمعه / ۲۱ خرداد ۱۴۰۰ / ۱۱:۰۶
  • دسته‌بندی: ادبیات و کتاب
  • کد خبر: 1400032114923
  • خبرنگار : 71626

واژه‌های آشنا اما فراموش‌شده

واژه‌های آشنا اما فراموش‌شده

فرهنگستان زبان و ادب فارسی به یادآوری واژه‌هایی که ممکن است به گوش‌مان آشنا باشند اما فراموش‌شان کرده باشیم، می‌پردازد.

به گزارش ایسنا، گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در نوشتاری با عنوان «واژه‌های آشنا، واژه‌های فراموش‌شده» نوشته است: «به واژگان ذهنی یا ذخیره واژه‌هایی که در ذهن دارید، رجوع کنید و سریع بگویید ظرف خوراک‌پزی شکم‌دار یا با قسمت پایینیِ گشادتر از دهانه را چه می‌نامیم؟

احتمالاً نام بردن از «دیگ» نباید دشوار باشد. دیگ، که در اندازه‌ای کوچکتر «دیگچه» خوانده می‌شود، در انواع گِلی و مسی و فلزی برای پخت غذا به‌کار می‌رفته و برای گرم کردن و نگهداری آب گرمابه‌ها هم از آن استفاده می‌شده‌است.

در دهه‌های اخیر نیز این اصطلاح برای اشاره به نوعی محفظه بزرگ صنعتی به‌کار رفته‌است؛ مانند دیگ بخار و دیگ شوفاژ.

اما، در زبان فارسی، برای شکل دیگری از آن، یعنی ظرفی با دهـانه فراخ‌تر از شـکم نیز اصطلاحاتـی بوده که اکنون فراموش شده‌اسـت. در فرهنگ‌ها، دست‌کم در تعریف دو واژه، به‌روشنی به این ویژگی اشاره شده‌است: «تیان» و «پاتیل». «تیان» از جنس مس یا مفرغ بوده و در پخت آش و حلوا و نیز گرم کردن آب حمام کاربرد داشته‌است؛ البته دیگ حمام را هم تیان خوانده‌اند. «پاتیل» یا «پاتله» نیز از جنس مس بوده و برای پخت آش و چغندر و فرنی از آن استفاده شده‌است. به‌جز این دو، دو واژه دیگر هم برای مفهوم «دیگ دهانه‌گشاد» در منابع ضبط شده‌است: «تنجیر» یا «طنجره»، که گفته‌اند عربی‌شده همان پاتیل است؛ و «لَوید»، که شاید ریشه‌ای یونانی داشته باشد.

اهمّ منابع: «برهان قاطع (و حواشی دکتر معین)»، «لغت‌نامه دهخدا»، «فرهنگ بزرگ سخن».»

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.