جشنواره به پایان رسید و چراغ سالنها خاموش شد و پردهها فرو افتاد، اما آنچه در خاطر ماند، نه هیاهوی روزهای نمایش که سکوتی نرم و کشدار بود. شانزدهمین جشنواره فیلم فجر اصفهان، در ظاهر رویدادی منظم و پویا به نظر میرسید، اما در عمق، از کمجانی رنج میبرد؛ کمجانیای که ریشهاش نه در میزبانی اصفهان، بلکه در تصمیمها و محدودیتهایی بیرون از این جغرافیا شکلگرفته بود.
اصفهان، همچنان همان شهر فرهنگ و هنر باقی ماند؛ شهری که بستر را فراهم کرد، سالنها را آراست و باوقار همیشگیاش میزبان سینما شد، اما جان جشنواره، چیزی فراتر از برگزاری است. آنچه امسال از تپش جشنواره کاست، نبودِ توجه و حمایت تخصصی از سینماگران و اصحاب رسانه بود؛ خلأیی که به تصمیم و صلاحدید تهران رقم خورد و بازتابش در فضای عمومی جشنواره بهوضوح احساس شد.
وقتی رسانه و هنرمند که روح گفتوگو و حرکت یک جشنواره هستند، مجال حضور مؤثر و پویا نیابند، طبیعی است که شور جمعی نیز فروکش کند و جشنواره بیش از آنکه زنده باشد، صرفاً برگزار شود.
این وضعیت در بخش «سودای سیمرغ» ملموستر بود. جایی که انتظار میرفت قلب تپنده سینمای جشنواره باشد، اما ریتمی آرامتر و محتاطتر داشت. نه التهاب رقابتی شکل گرفت، نه آن لحظههای غافلگیرکنندهای که مخاطب را درگیر کند. سینما حضور داشت، اما نفسش عمیق نبود؛ گویی چیزی میان پردهها جریان داشت که اجازه نمیداد شور به اوج برسد.
با این همه، در بخش جنبی، نشانههایی از حیات دیده میشد. رقابت میان فیلم اولیها و سینماگران جوان، گرچه در مقیاسی محدود، اما زندهتر و پرانرژیتر جریان داشت. در آثار آنان، شوق آغاز، جسارت تجربه و امید به دیدهشدن موج میزد؛ همان عناصری که همواره خون تازه را در رگهای سینما جاری میکنند. این بخش، آرام اما روشن، یادآور شد که آینده سینما هنوز میتواند پرجنبوجوش و امیدوارکننده باشد.
نبود نشستهای تخصصی و گفتوگوهای نزدیک نیز خلأیی محسوس در این دوره بود. جشنواره بدون گفتوگو، همچون صحنهای بیصداست؛ تصویری دیده میشود، اما پژواکی ندارد. سینما تنها در نمایش خلاصه نمیشود؛ در تبادل اندیشه، در برخورد نگاهها و در گفتوگوی زنده میان خالق و مخاطب معنا میگیرد. وقتی این حلقه گسسته شود، جشنواره بخشی از روح خود را از دست میدهد.
جشنواره فجر، محرک رشد و حرفهای شدن سینمای اصفهان
رضا دهقانی، معاون هنری و سینمایی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان و دبیر شانزدهمین جشنواره فیلم فجر با اشاره به روند برگزاری شانزدهمین جشنواره فیلم فجر در اصفهان به ایسنا اظهار میکند: این رویداد را یکی از عوامل مؤثر در رشد و ارتقای سینمای استان باید دانست. جشنواره فیلم فجر در سالهای اخیر به بستری مهم برای افزایش انگیزه فیلمسازان، تقویت جریان تولید و کشف استعدادهای تازه در اصفهان تبدیل شده است.
وی با بیان اینکه برگزاری همزمان جشنواره ملی در استانها زمینهساز تحرک جدی در میان فعالان سینمایی میشود، میافزاید: بسیاری از فیلمسازان تلاش میکنند آثار خود را به این رویداد برسانند و همین موضوع موجب پویایی بیشتر فضای تولید در استانها شده است. تنوع ژانرها و حضور تولیدکنندگان مختلف در بخشهای گوناگون جشنواره نیز نشان میدهد که سینمای استان در مسیر رشد و گسترش قرار گرفته و روحیه رقابت سالم در میان فیلمسازان تقویت شده است.
دبیر شانزدهمین جشنواره فیلم فجر، درباره تأثیر نمایش آثار در استانها بیان میکند: اکران فیلمها در کنار جشنواره ملی، شور و انگیزهای مثبت در میان فیلمسازان ایجاد میکند و آنان را به تولید آثار حرفهایتر سوق میدهد. اعتبار جشنواره فیلم فجر بهگونهای است که بسیاری از فعالان سینمایی برنامه تولیدات خود را با زمان برگزاری این رویداد هماهنگ میکنند و این امر به فعالتر شدن چرخه تولید و ارتقای سطح کیفی آثار کمک کرده است.
دهقانی در خصوص روند انتخاب آثار نیز توضیح میدهد: در شرایط فعلی، این بخش بهصورت غیررقابتی برگزار میشود و هیئت انتخاب صرفاً آثاری را که از استاندارد فنی و کیفیت لازم برخوردار باشند، برای نمایش برمیگزیند. با افزایش تولیدات، این امکان وجود دارد که در آینده این بخش به سمت رقابتیشدن و داوری رسمی حرکت کند، اما در حال حاضر تمرکز اصلی بر ایجاد فرصت نمایش و تقویت انگیزه تولید است.
وی، درباره اهداف فرهنگی و آموزشی جشنواره تأکید میکند: برنامهریزیها در این حوزه بلندمدت است. اگر روند چند سال گذشته را بررسی کنیم، بخش جنبی جشنواره از تعداد محدودی اثر آغاز شد و اکنون به نمایش دهها فیلم رسیده است. این رشد نشان میدهد سیاست ایجاد بستر نمایش و حمایت از تولیدات محلی نتیجهبخش بوده و میتواند در آینده به حضور آثار اصفهانی در بخش اصلی جشنواره و حتی عرصههای ملی و بینالمللی منجر شود.
دبیر شانزدهمین جشنواره فیلم فجر ادامه میدهد: در میان آثار تولیدشده، فیلمهایی وجود دارند که ظرفیت نمایش در سطح ملی را دارند و برخی مستندها نیز از نظر پژوهش، ساختار و کیفیت تولید به مرحلهای از بلوغ رسیدهاند که نشاندهنده پیشرفت سینمای استان است. این روند بیانگر آن است که برنامهریزیها در مسیر درستی قرار دارد و میتواند زمینه حضور گستردهتر فیلمسازان اصفهانی در عرصه حرفهای سینما را فراهم سازد.
دهقانی، درباره حضور اصحاب رسانه در جشنواره تأکید میکند: روند صدور کارت و هماهنگیهای لازم برای حضور رسانهها انجام شده و محدودیتی در این زمینه وجود نداشته است، همچنین در خصوص برخی شائبهها درباره حذف سالن ویژه هنرمندان و رسانهها، این تصمیم از سوی ستاد مرکزی جشنواره اتخاذ شده و در سطح استانها نقشی در آن وجود نداشته است. هدف از این سیاست، ایجاد فضای یکپارچه برای تماشای فیلمها در کنار مخاطبان بوده و هیچ محدودیتی برای حضور هنرمندان ایجاد نشده است.
معاون هنری و سینمایی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان خاطرنشان میکند: روند برگزاری جشنواره در اصفهان نشان میدهد این رویداد توانسته به تقویت تولید، افزایش انگیزه، کشف استعدادهای تازه و حرکت سینمای استان به سمت حرفهای شدن کمک کند و زمینه حضور آثار اصفهان در عرصههای ملی و بینالمللی را فراهم سازد.
روایتی کوتاه از نگاه یک فیلمساز به جشنواره
مجید استکی، کارگردان فیلم «آیین بندگی» نیز اظهار می کند: شانزدهمین جشنواره فیلم فجر اصفهان رویدادی منظم و حرفهای است. این جشنواره با نمایش آثار و دیدگاههای تازه فیلمسازان، فضایی مناسب برای اهالی سینما و مخاطبان جدی فراهم کرده و کیفیت اکران فیلمها نیز رضایتبخش بوده است.
وی میافزاید: تلاش شبانهروزی مسئولان و عوامل اجرایی را قابلتقدیر باید دانست و در عین حال با ابراز تأسف از استقبال کمتر مخاطبان و کمرنگ بودن حضور برخی هنرمندان، امیدوارم در دورههای آینده مشارکت سینماگران و تماشاگران پررنگتر شود تا جشنواره با همان کیفیت، پویاتر و اثرگذارتر ادامه یابد.
روحالله رفیعی چرمهینی، کارگردان فیلم مرد خستگی با اشاره به برگزاری شانزدهمین جشنواره فیلم فجر اصفهان، این رویداد را گامی مهم در تداوم جریان سینمایی استان میداند و اظهار میکند: جشنواره برای اثرگذاری عمیقتر نیازمند پویایی بیشتر و تقویت فضای تعامل میان سینماگران، مخاطبان و رسانههاست. هرچند برگزاری منظم و تلاش عوامل اجرایی قابل توجه بود، اما افزایش مشارکت هنرمندان، رونق بیشتر نشستهای تخصصی و ایجاد بستر گفتوگوی حرفهای میتواند به ارتقای کیفیت و تأثیرگذاری جشنواره کمک کند.
وی میافزاید: پیشنهاد میکنم توجه بیشتری به معرفی و حمایت از استعدادهای جوان، تقویت بخشهای آموزشی و فراهمسازی فرصتهای گستردهتر برای نمایش و نقد آثار صورت گیرد تا جشنواره علاوه بر نمایش فیلمها، به محفلی برای رشد فکری و حرفهای سینماگران تبدیل شود.
این کارگردان بیان میکند: با بهرهگیری از تجربههای این دوره، جشنواره در سالهای آینده پویاتر، پرمخاطبتر و اثرگذارتر در مسیر پیشرفت سینمای استان و کشور حرکت کند.
جشنوارهای برای انگیزه، رقابت و بالندگی سینمای اصفهان
میلاد باقری، کارگردان فیلم «آرت ایست» شانزدهمین جشنواره فیلم فجر اصفهان را تجربهای ارزشمند میداند و اظهار میکند: برگزاری این رویداد را نشانه نگاه مثبت و حمایتی نسبت به سینما و هنرمندان میدانم. نفس برگزاری جشنواره با وجود دشواریهای اجرایی، از دریافت آثار تا داوری و مدیریت امور، اقدامی قابلتقدیر است و میتواند در بلندمدت ذهنیت فعالتری در میان سینماگران ایجاد کند تا باانگیزه بیشتری آثار خود را برای حضور در جشنواره آماده کنند.
وی در عین حال بر لزوم حرفهایتر شدن برخی روندها تأکید کرده و میافزاید: اطلاعرسانی درباره نشستها و برنامهها باید با زمانبندی مناسبتری انجام شود تا هنرمندان فرصت آمادهسازی داشته باشند، همچنین در بخش فنی، بهتر است مسئولیت دریافت و بررسی فیلمها بر عهده تیم تخصصی جشنواره باشد تا فرایند نمایش آثار با استانداردهای حرفهایتری همراه شود.
باقری به استقبال کمتر از برخی اکرانها اشاره و بیان میکند: تقویت ارتباط با مخاطبان و افزایش حضور تماشاگران میتواند تجربه جشنواره را برای فیلمسازان پویاتر و انگیزهبخشتر کند.
تأکید بر نقش بخش جنبی و استقبال مخاطبان
وحید پاکزاد، کارگردان فیلم گلدن تایم و گنج جشنواره فیلم فجر اصفهان را فرصتی مهم برای نمایش تولیدات سینمایی و ارتباط مستقیم با مخاطبان میداند و اظهار میکند: حضور مستمر خود در بخش جنبی را نشانه اهمیت این رویداد برای فیلمسازان میدانم. بخش جنبی جشنواره در سالهای اخیر به بستری جدی برای دیدهشدن آثار مستقل و تجربههای تازه تبدیل شده و استمرار آن نقش مؤثری در رشد و پویایی سینمای استان داشته است.
وی با اشاره به استقبال قابلتوجه مخاطبان از نمایش فیلمها حتی در شرایط محدودیت ظرفیت سالنها، تأکید میکند و میافزاید: علاقهمندان سینما همچنان از آثار خلاقانه حمایت میکنند و این موضوع نشاندهنده جایگاه مهم جشنواره در میان مخاطبان است و امیدوارم با تداوم این مسیر، بخش جنبی همچنان بهعنوان سکویی برای معرفی فیلمسازان مستقل و تقویت جریان سینمایی اصفهان نقشآفرینی کند.
به گزارش ایسنا، در روزهای جشنواره سیمرغِ سینما بر فراز آسمان اصفهان به پرواز درآمد؛ پروازی آرام و باوقار بر شهری که قرنها میزبان هنر، روایت و زیبایی بوده است. اصفهان، با گنبدهای فیروزهای و روح دیرپای فرهنگش، آغوش خود را به روی سینما گشود و کوشید تا بستر این پرواز را مهیا سازد.
اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی اصفهان، همچون نگهبان این آشیان، باتدبیر و متانت، چراغ جشنواره را روشن نگاه داشت و اجازه نداد شعله این رویداد خاموش شود؛ هرچند بادهایی که از دور میوزیدند، توان اوجگیری را از سیمرغ گرفته بودند. با این همه، پرواز هرچند کوتاه و کمارتفاع بر آسمان اصفهان، یادآور این حقیقت ماند که این شهر هنوز هم میتواند افقِ پر گشودن هنر باشد؛ شهری که اگر نسیم همراهی و میدان جسارت با آن همسو شود، سیمرغ سینمایش بار دیگر بلند، رها و باشکوه بر فرازش خواهد چرخید.
انتهای پیام
نظرات