به گزارش ایسنا، تا چند سال پیش مشاهده جوانان و نوجوانانی که در سطح شهر و بدون ترس از دیده شدن سیگار می‌کشیدند اندک بود، اما این روزها شمار این افراد بسیار شده. جوانان و نوجوانانی که بدون نگرانی از اینکه از سوی خانواده و یا آشنایان دیده شوند، در خیابان‌ها، پارک‌ها و با داخل خودروهایشان سیگار دود کرده و به این رفتارشان افتخار هم می‌کنند.

این رفتار دیگر مختص پسران نیست و دختران جوان و نوجوان بسیاری هم در ملاء عام سیگار روشن کرده و به آن پوک می‌زنند. بی واهمه از اینکه خانواده متوجه این رفتارشان شود.

دکتر عظیم عظیمی، روانشناس در گفت و گو با ایسنا، با تایید اینکه این روزها هم سن مصرف سیگار کاهش یافته و هم الگوی جنسیتی آن تغییر کرده و مصرف آن در دختران نیز دیده می‌شود، افزود: مصرف سیگار چند عامل مهم دارد که یکی از مهمترین دلایل آن این است که نوجوانان وقتی سیگار می‌کشند احساس می‌کنند بزرگ شده‌اند. به نوعی وقتی که این رفتار را در بزرگسالان می‌بینند از این رفتار تقلید می‌کنند.

وی رقابت با گروه همسالان و تاثیرپذیری از دوستان را نیز از دیگر عوامل اثرگذار بر مصرف سیگار در جوانان و نوجوان دانست و اظهار کرد: فشار افراد حاضر در گروه‌های هم‌سال یکی از عوامل مهم اثرگذار در مصرف دخانیات و سیگار است.

این روانشناس اعتماد به نفس پایین و نداشتن جرات «نه گفتن» را نیز از دیگر عواملی برشمرد که می‌تواند زمینه‌ساز مصرف دخانیات در جوانان و نوجوانان باشد و خاطرنشان کرد: در برخی مواقع نوجوانان سیگار می‌کشند تا مورد توجه، تشویق و تایید همسالان خود قرار گیرند.

عظیمی از تاثیر برخی باروهای غلط در رواج مصرف سیگار نیز یاد کرد و ادامه داد: گاهی این تصور ایجاد می‌شود که مصرف سیگار غم را کاهش می‌دهد و یا انرژی فرد را افزایش می‌دهد، از همین رو برخی افراد با هدف اینکه احساس غم نکنند و خلق و خوی بهتری داشته باشند سیگار می‌کشند.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر این روزها در بسیاری از فیلم‌ها می‌بینیم که شخصیت‌های مهم و اول فیلم مدام سیگار می‌کشند، در حالی که در گذشته چنین چیزی باب نبود و این امر نیز به ترویج فرهنگ مصرف سیگار در جامعه دامن می‌زند.

این روانشناس با بیان اینکه امروزه چارچوب خانواده‌ها تغییر کرده و نقش نظارتی خانواده کمرنگ شده، گفت: این روزها نوجوانان و جوانان ساعات زیادی را در منزل و جامعه بدون نظارت والدین به سر می‌برند و این عدم نظارت نیز بر افزایش مصرف سیگار بین این قشر بی‌تاثیر نیست.

این روانشناس یادآور شد: همچنین این روزها برخی والدین به نوعی در برابر فرزندان خود خلع سلاح هستند و با فرزندسالاری مواجه هستیم. گاهی حتی والدین از سیگار کشیدن فرزند خود مطلع هم هستند، اما نمی‌توانند جلوی فرزندانشان را بگیرند.

عظیمی، مصرف سیگار و دخانیات توسط برخی خانواده‌ها در حضور فرزندان در دورهمی‌ها و گروه‌های فامیلی را یک عامل اثرگذار در گرایش نوجوانان و جوانان به مصرف سیگار خواند و افزود: یک عامل بسیار مهم دیگر این است که نوجوانان و جوانان از پیامدهای مصرف سیگار و مضراتی که برای بدن دارد مطلع نیستند.

راهکار جلوگیری از مصرف سیگار در جوانان و نوجوانان چیست؟

وی راهکارهای جلوگیری از مصرف سیگار را با توجه به دلایل متعدد و گسترده شیوع مصرف آن بسیار متنوع دانست و افزود: اولین راهکار آموزش خود جوانان و نوجوان و آگاه کردن آنها از مضرات سیگار است. به علاوه خود والدین نیز به عنوان الگوی اصلی برای فرزندانشان باید از استعمال دخانیات و مصرف سیگار مقابل چشم فرزندان خود پرهیز کنند.

این روانشناس نظارت بیشتر والدین بر گروه‌های همسالان نوجوانان و جوانان را نیز ضروری برشمرد و تاکید کرد: این نظارت باید غیرمستقیم بوده و منجر به تقابل با فرزندان نشود.

عظیمی اصلاح سبک زندگی و فراهم کردن شرایط تفریح سالم و ورزش را نیز از دیگر راهکارهایی دانست که می‌تواند به پیشگیری از مصرف سیگار کمک کند.

برخورد قهری جواب نمی‌دهد

وی درباره نحوه رفتار صحیح والدین با فرزندانی که سیگار می‌کشند نیز گفت: برخورد قهری و زور به هیج عنوان توصیه نمی‌شود و نتیجه عکس دارد. والدین باید با واکنش‌های عاطفی مثبت به فرزندان خود کمک کنند.

این روانشناس حمایت‌گری درست خانواده برای کنار گذاشتن سیگار در فرزندان را نیز بسیار ضروری برشمرد و تاکید کرد: به جای تحقیر فردی که سیگار می‌کشد، باید با حمایت‌گری او را به مسیر درست هدایت کرد.

عظیمی با بیان اینکه خانواده‌ها باید زیان‌های جسمی، روحی و اقتصادی سیگار را برای فرزندان خود تشریح کنند، افزود: این امر نباید حالت نصحیت داشته باشد بلکه باید جنبه آگاهی دادن داشته باشد، زیرا نوجوانان معمولا از نصیحت گریزان هستند. به علاوه این آگاهی دادن باید در زمان مناسب صورت بگیرد که فرزند خانواده شرایط پذیرش آن را داشته باشد.

به گفته این روانشناس، والدین باید تلاش کنند شرایط را برای دور شدن فرزند خود از فضایی که در آن دخانیات مصرف می‌کند را فراهم کنند.

سیگار می‌تواند زمینه‌ساز مصرف سایر مواد مخدر هم باشد

وی در پاسخ به این موضوع که آیا مصرف سیگار در نوجوانان و جوانان می‌تواند به مصرف مواد مخدر دیگری نیز منجر شود، گفت: این امکان وجود دارد که افرادی که سیگار می‌کشند سراغ مواد مخدر دیگر نیز بروند. خصوصا مواد مخدری همچون گُل که افراد آن را گاهی به شکل سیگار مصرف می‌کنند.

عظیمی معتقد است، در بسیاری از موارد یک رفتار بزرگ نادرست از رفتارهای کوچکتر آغاز می‌شود و از همین رو مصرف سیگار می‌تواند افراد را مستعد مصرف انواع دیگری از مواد مخدر بکند.

این روانشناس خاطرنشان کرد: با توجه به این ریسک، بسیار ضروری است که خانواده‌ها هم به موقع از مصرف سیگار در فرزند خود مطلع شوند و هم بتوانند با رفتار درست و آگاهانه وی را از مصرف سیگار فاصله بدهند.

انتهای پیام