• شنبه / ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۹ / ۱۱:۴۸
  • دسته‌بندی: فرهنگ حماسه
  • کد خبر: 99021308898
  • منبع : ارتش جمهوری اسلامی ایران

عملیات بیت‌المقدس به روایت سرهنگ میرحسین میری میانجی

عملیات بیت‌المقدس به روایت سرهنگ میرحسین میری میانجی

طرح‌ریزی عملیات و آمادگی برای اجرای نبرد بیت­‌المقدس بلافاصله با پایان موفقیت‌آمیز عملیات فتح­‌المبین در غرب اندیمشک و دزفول آغاز و با سرعت و بدون وقفه ادامه یافت و یک ماه پس از خاتمه عملیات فتح‌المبین به مرحله اجرا در آمد.

به گزارش ایسنا،سرهنگ بازنشسته  میرحسین میری میانجی از  سازمان حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس ارتش، در یادداشتی به تبیین عملیات بیت‌المقدس پرداخته است. در این یادداشت می‌خوانیم: طرح‌ریزی عملیات و آمادگی برای اجرای نبرد بیت­‌المقدس بلافاصله با پایان موفقیت­‌آمیز عملیات فتح­‌المبین در غرب اندیمشک و دزفول آغاز و با سرعت و بدون وقفه ادامه یافت و یک ماه پس از خاتمه عملیات فتح‌المبین به مرحله اجرا درآمد. منطقه عملیاتی بیت­‌المقدس از شمال به کرخه نور، از غرب به هورالهویزه و از جنوب به اروند رود و از شرق به کارون محدود است. محصور بودن این منطقه به عوارض طبیعی یادشده و گسترش نیروهای دشمن با اتکا به این عوارض طبیعی، کار آفند نیروهای خودی را در مقایسه با سه عملیات پیشین بسیار مشکل­‌تر می­‌کرد و این در حالی بود که در صورت پیشروی نیروها، محدوده منطقه عملیات برخلاف مناطق عملیات­‌های گذشته، خالی از عارضه و ناهمواری بود و به اصطلاح، زمین به نفع نیروی پدافند کننده بود.

منطقه عملیات بیت­‌المقدس چند ویژگی داشت. اولین ویژگی­‌اش این بود که وسیع­‌ترین منطقه عملیاتی را نسبت به عملیات قبلی داشت. وسعت منطقه نبرد شش هزار کیلومتر مربع بود. دومین ویژگی این بود که در تمام جاها باید از رودخانه عبور می­‌شد. در هر سه محور، در محور شمال(قرارگاه قدس) باید از کرخه نور عبور می‌کرد. در محور شرق، که دو قرارگاه فتح  و نصر باید حمله می‌کردند، باز باید از رودخانه کارون عبور می­‌شد.

محورهای عملیاتی هر یک از قرارگاه‌ها به ترتیب زیر مقرر گردید:

محور شمالی؛ قرارگاه قدس (با عبور از رودخانه کرخه)

محور میانی؛ قرارگاه فتح (با عبور از رودخانه کارون و پیشروی به سمت جاده اهواز – خرمشهر)

محور جنوبی؛ قرارگاه نصر (با عبور از کارون و پیشروی به سمت خرمشهر).

عملیات در نیمه شب ۶۱/۲/۱۰ با اعلام رمز «یاعلی بن ابی­طالب(ع)» از طریق قرارگاه کربلا مرکز عملیات مشترک، آغاز و یگان‌های تحت امر ۳ قرارگاه تک خود علیه مواضع دشمن را آغاز کردند.

در مرحله اول عملیات که تا 61/2/16 ادامه یافت، یگان­‌های قرارگاه قدس با دشمن درگیر شدند اما با توجه به وجود استحکامات پیچیده و استقرار نیروهای دو لشکر زبده ۵ مکانیزه و ۶ زرهی عراق که گمان می­‌برد تلاش اصلی تک از این منطقه است، تنها در محور قدس۴، نیروها موفق به تصرف سرپل شدند. یگان­‌های قرارگاه فتح نیز با توجه با ماهیت زرهی لشکر ۹۲ به سرعت خود را به جاده اهواز– خرمشهر رسانده و مستقر شدند. در محورقرارگاه نصر با وجود پیشروی برخی یگان­‌ها، برخی دیگر از یگان­‌های آن به دلیل ناهماهنگی موفق به تامین اهداف خود نشدند و عدم الحاق دوقرارگاه فتح و نصر موجب افزایش فشار دشمن شد. در مجموع تلاش این دو قرارگاه در پایان روز اول تصرف سرپل ۸۰۰ کیلومتر مربع شد.

همان­طور که انتظار می­‌رفت، دشمن با از دست دادن سرپل­‌ها، اقدام به پاتک­‌های سنگین کرد و موفق به بازپس­ گیری سرپل آزاد شده در منطقه قرارگاه قدس شد. دشمن تلاش کرد با استفاده از شکاف بین دو قرارگاه فتح و نصر با حملات سنگین نیروهای خودی را از پشت جاده اهواز – خرمشهر به عقب براند و سرانجام تیپ­‌های ۷ ولی­عصر(عج) و حضرت رسول(ص) را مجبور به عقب­‌نشینی کند. در منطقه عمل قرارگاه نصر وضعیت سخت بود و فشار دشمن با استفاده از تیپ ۱۰ زرهی مجهز به تانک­‌های تی – ۷۲ منجر به نفوذ تعدادی تانک دشمن در مواضع خودی شد که در مقابل با رشادت کم­ نظیر نیروهای خودی رخنه­‌ها ترمیم و تمامی سرپل حفظ گردید. در شب دوم تلاش قرارگاه قدس برای بازپس­ گیری منطقه از دست رفته راه به جایی نبرد و نیروها به مواضع پیشین برگشتند.

در مرحله دوم  که از ۲۲:۳۰، 16 اردیبهشت ماه آغاز شد. ابتدا قرار بود که نیروهای قرارگاه نصر به سمت جنوب و به­ طرف خرمشهر پیشروی کنند، اما شناسایی­‌ها و عکس­‌های هوایی نشان می­‌داد که فعلاً نمی­‌توان از رده­­‌های پدافندی هفت­گانه عراقی­‌ها در شمال خرمشهر گذشت و حتی یک­بار نیز تک آزمایشی اجرا شد که نتیجه آن تایید کننده شناسایی و بررسی عکس­‌های هوایی بود. بنابراین تهاجم نیروهای خودی هر دو قرارگاه نصر و فتح برای رسیدن به مرز منجر به پس­‌گیری موفق بیست کیلومتر مرز بین‌المللی از زید تا شلمچه شد. تحرکات نیروهای دشمن به­ ویژه امکانات زرهی آن مانع از ارزیابی لازم برای اقدام نیروهای خودی شد و گردوغباری بودن منطقه هم اجازه عکسبرداری هوایی نمی‌داد. دشمن در روزهای ۱۷ و ۱۸ اردیبهشت برای عقب راندن نیروهای خودی و به­ دست گرفتن ابتکار عمل تمامی تلاش خود را به کار گرفت که پس از ناکامی، به­ منظور رفع تهدید عقبه دو لشکر ۵ مکانیزه و ۶ زرهی در مقابل قرارگاه قدس که تقریباً دست نخورده بود، با سرعت این دو لشکر را به کوشک و طلائیه عقب کشید.

با این وضعیت و پس از یک ­هفته توقف، در مرحله سوم عملیات برای رسیدن به دژ خودمان و تا دو سه کیلومتری دژ عراقی­‌ها شروع شد و نیروها موفق شدند حدود ۱۲ کیلومتردیگر پیشروی کنند. سرعت نیروها بالا بود به­ طوری­که بعداً متوجه شدند در بعضی جاها تا روی دژ عراق هم رفته­‌اند. در ادامه، یگان­‌های قرارگاه نصر در محور بوبیان به شلمچه، از شمال به جنوب عملیات را ادامه دادند. نیروهای خودی از شمال تا منطقه طلائیه جلو رفته بودند و در کوشک به جاده زید – حسینیه رسیده بودند و الحاق انجام شده بود. جاده اهواز به خونین شهر هم کاملاً باز شده بود. پادگان حمید هم آزاد شده بود و سه قرارگاه ( قدس، فتح و نصر ) روی یک خط قرارگرفتند.

برای آزادسازی خرمشهر که پایان عملیات را نیز شامل می­‌شد کار گره خورده بود. سرانجام ساعت ۲۲:۴۵  نوزدهم اردیبهشت۶۱، قرارگاه کربلا با ابلاغ رمز (بسم الله الرحمن الرحیم ، بسم الله القاصم الجبارین، لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم، یا علی ابن ابی طالب(ع) ) به قرارگاه نصر، فرمان آغاز حمله قرارگاه مذکور را به منظور عملیات احاطه و آزادسازی خرمشهر بر اساس دستور جزء به جزء شماره۳ خود صادر کرد. نتیجه این عملیات قرارگاه نصر عبارت بود از تأمین خط مرز در جبهه باختری و بین ۱ تا حداکثر 3/5 کیلومتر پیشروی در جبهه جنوبی.

ارزیابی نتیجه این عملیات که با شرکت حدود 10 تیپ از نیروهای سپاه و ارتش انجام شده بود، نشان می­‌داد که دشمن مصمم به پایداری سرسختانه بوده و کار فتح خرمشهر به‌سادگی میسر نخواهد بود. عملیات قرارگاه کربلا درشب 61/2/21  نتیجه­‌ای به بار نیاورد و هیچ یک از هدف‌های مورد نظر تأمین نشد.

کار گره خورده بود و نیروهای رزمنده پس از چندین روز جنگ سنگین و پیشروی در منطقه عملیاتی که توام با تلفات بود، توان کافی برای عملیات نداشتند. از این رو و با وجود تمایل شهید صیاد شیرازی بر ادامه عملیات، اجماع فرماندهان در نشست صبح ۲۱ اردیبهشت در قرارگاه نصر بر استراحت دو سه روزه شد که به حدود 10 روز انجامید و با این وضعیت، علاوه بر اعزام حدود 6000 نیروی مردمی از خراسان طی یک شب توسط نیروی هوایی ارتش، دستور انتقال لشکر ۷۷ پیاده از منطقه عملیاتی فتح المبین ( در مقابل فکه ) به منطقه عملیاتی بیت المقدس برای تقویت نیروهای عمل کننده داده شد و به این ترتیب قرارگاه فجر نیز در این منطقه شکل گرفت.

مرحله نهایی عملیات در ۲۲:۲۵ اول خرداد ۱۳۶۱ آغاز شد و9  تیپ در خط مقدم و تنها یک تیپ در احتیاط قرارگاه، تمامی داشته‌های خود را در آن شب ظلمانی در میدان رزم گذاشته بودند. نیروهای سمت راست باسرعت پیش رفتند و شکافی بین نیروها و مواضع دشمن ایجاد و شلمچه را تامین کردند اما در دو محور دیگر کار گره خورده بود.

شهید سپهبد صیاد شیرازی می­‌گوید : هنگام نماز صبح بود. نماز را که خواندم، احساس کردم دیگر چشمانم بسته می‌شوند. دلم نمی‌آمد از کنار بیسیم بروم. همان جا دراز کشیدم و سعی کردم چند دقیقه بخوابم. در عالم خواب و رویا، ناگهان دیدم سیدی عالیقدر که عمامه‌ای مشکی دارد، وارد قرارگاه شد. چهره‌اش گرفته بود و بسیار محزون و خسته به نظر می‌آمد. به احترامش همه از جا برخاستیم. لحظه‌ای بعد، انگار که دیگر کارش تمام شد و کاری ندارد، بلند شد و گفت: من می­‌خواهم بروم. آیا کسی هست من را در این مسیر کمک کند؟ من زودتر از بقیه جلو دویدم و دستشان را گرفتم تا از قرارگاه خارج شود. بیرون رفتیم. به ذهنم رسید، حیف است این سید بزرگوار با این همه خستگی که دارند، پیاده راه بروند. پس بغلش کردم. دیدم با تبسمی زیبا به من نگریست و اظهار محبت کرد. از این نگاه محبت آمیز او چنان به وجد آمدم که از خوشحالی به گریه افتادم. ناگهان با صدای گریه خودم از خواب پریدم. با  روحیه­‌ای که از این خواب گرفته بودم، دیگر خوابم نمی‌آمد. متوجه شدم از بیسیم صدای تکبیر گفتن  می­‌آید. فهمیدم دو محوری که کارشان گیر کرده بود، توانسته­‌اند به اروندرود برسند. آن لحظه امید بخش، ساعت ۰۴:۳۰ بامداد روزدوم خرداد بود که به قرارگاه (کربلا) اعلام شد که جاده شلمچه– خرمشهر و پل نو آزاد شد. ظهر روز سوم خرداد ماه ۱۳۶۱ نیروهای ایران از سه طرف وارد خرمشهر شدند و در مسجد جامع به هم پیوستند. پرچم جمهوری اسلامی ایران بر بام مسجدم بر افراشته شد و خونین شهر دوباره خرمشهر شد. امام خمینی(ره) در پیامی فرمودند:«خرمشهر را خدا آزاد کرد».

عملیات بیت‌المقدس از ساعت ۰۰:۳۰ دهم اردیبهشت ۱۳۶۱ آغاز شد و در ۲۵ روز و طی۴ مرحله عملیات و تقدیم ۵۵۵۳  شهید، خونین شهر، شهر خون پس از مدت  ۵۷۵ روز اشغال توسط ارتش بعث عراق، مجددآً خرمشهر شد و به آغوش میهن بازگشت و به این ترتیب چهارمین عملیات با حضور مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و به تعبیر شهید صیاد شیرازی «ترکیب مقدس » با موفقیت به پایان رسید.

نیروهای ایران در این عملیات، منطقه‌ای به وسعت ۵۳۸۰ کیلومتر مربع را آزاد کردند؛ ۱۶۰۰۰ تَن از نیروهای عراقی را به هلاکت رسانده یا مجروح ساختند، بیش از ۱۹۰۰۰ نفر از دشمن اسیر گرفتند، حدود ۵۵۰ تانک و نفربر، ۵۳ هواپیما، ۵۰ خودرو، ۳ هلی‌کوپتر و... از تجهیزات دشمن را نابود کردند و حدود ۵۰ دستگاه تانک و نفربر، ۳۰۰ دستگاه خودرو، ۳۰ قبضه توپ و... را به غنیمت گرفتند.

فتح خرمشهر  موجب شد که بخش قابل توجهی از نیروهای مهاجم عراقی به اسارت نیروهای جمهوری اسلامی ایران درآیند. نبرد بزرگ، سرنوشت ساز و غرورآفرین بیت‌المقدس علاوه بر پایان بخشیدن به ۱۹ ماه اشغال بخشی از حساس‌ترین مناطق خوزستان و آزادسازی خرمشهر، ضربه‌ای سهمگین و کمرشکن به توان رزمی و جنگ‌طلبی‌های دشمن مهاجم وارد ساخت. کوتاه سخن اینکه عملیات بیت ‌لمقدس به عنوان برجسته ترین عملیات آفندی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در تاریخ نظامی ۸ سال دفاع مقدس ثبت شده است.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.